THUỒNG LUỒNG MÀO ĐỎ Ở SÔNG MÃ - Chương 48: Lộ Xăm Giao Long
Sáng ngày 21/07/2026, trên mảng điều hành giữa vực Cửa Thần, Hà Văn Lực cởi phăng chiếc áo xô của mình trước mặt cả đoàn và trước miệng quái đang há…
Nội dung chương
Sáng ngày 21/07/2026, trên mảng điều hành giữa vực Cửa Thần, Hà Văn Lực cởi phăng chiếc áo xô của mình trước mặt cả đoàn và trước miệng quái đang há rộng. Bộ xăm Giao Long cổ hiện ra trọn vẹn: hình rồng cổ kín lồng ngực anh và quấn dọc hai cánh tay, mực chàm pha tro bùa Lạc Việt hiện rõ từng đường vảy dưới ánh sáng của buổi sáng đỉnh lũ.
Anh đứng lộ trọn ngực và hai cánh tay trên đầu mảng, không một mảnh vải nào che chắn giữa da thịt xăm hình của anh và con quái trước mặt. Tay phải anh cầm cây lao ngạnh đồng cổ, giơ cao một nhịp rồi cắm phập xuống mảng nứa dưới chân mình. Lưỡi lao cùn xuyên vào phên nứa và đứng yên ở đó, cán lao rung nhẹ theo nhịp chao của mảng.
Sổ bè ghi thêm một trang mới về ngày làm việc hôm nay, trang giấy ẩm hơi nước và chữ viết hơi nhòe ở mép. Phần việc của Hà Văn Thao được kiểm thêm một lượt, mối buộc nào cũng phải qua tay anh một lần mới yên.
Con quái đang há miệng về phía anh bỗng khựng lại giữa vòng bơi của nó. Đôi mắt đỏ rực của nó nhìn trừng trừng vào hình xăm Giao Long trên ngực người thợ cả, không chớp, không rời đi. Thân vảy đen ánh thép của nó dừng hẳn giữa mặt nước, vòng vây quanh chín mảng của đoàn lỏng ra một chút theo nhịp khựng đó.
- Nó dừng lại rồi. Nó nhìn hình xăm của thợ cả, nó dừng lại thật rồi cha ơi.
Ở bến này, lệ cũ được giữ không phải vì sợ bị phạt, mà vì ai cũng từng thấy cái giá của một lần phá lệ.
- Giữ yên hết. Không ai được động sào, không ai được kêu to lúc này.
Rồi chiếc mào sụn đỏ tươi trên đầu quái từ từ hạ xuống, thấp dần trên mặt nước như một ngọn lửa đang lụi bớt. Quái lùi lại nửa vòng quanh đoàn, đầu nó vẫn hướng về phía Lực, miệng nó khép lại một phần nhưng chưa khép hẳn. Đoàn bè nín thở trên chín mảng nứa, không một tiếng động nào dám vang lên giữa vực.
Trên mảng, lời nói được dùng tiết kiệm như gạo ăn, chỉ nói đúng việc cần nói cho người cầm sào bên cạnh nghe. Đinh Văn Rô ghi vào sổ tay của mình mấy dòng ngắn về việc vừa xong, chữ viết thẳng hàng và không thiếu một con số nào.
Nhưng xoáy nước dưới các mảng vẫn còn cuộn xiết. Mặt vực chưa phẳng lại, bọt nước vẫn xoáy thành vòng nhanh quanh đoàn, và mảng điều hành dưới chân Lực vẫn chao theo từng nhịp kéo của dòng ngầm. Bước nhận diện vừa rồi chỉ làm quái khựng lại, chưa làm con nước này tha cho đoàn của anh.
Hơi nước từ mặt sông bốc lên làm áo thợ bè ẩm suốt, dù nắng đã lên cao trên đỉnh núi.
Chiều về, ánh nắng cuối ngày nhuộm mặt sông thành màu đồng đỏ, đoàn bè nhìn nhau mà biết một ngày nữa đã qua yên. Thợ trẻ học nghề bằng tai trước khi học bằng tay, nghe đủ chuyện sông nước rồi mới dám cầm sào ở đoạn dữ.
Cây sào trong tay thợ bè vừa là mái chèo, vừa là cây gậy đo sâu, vừa là vũ khí tự vệ cuối cùng trước đá ngầm. Tiếng dây chão cọ vào phên nứa nghe ken két trong đêm, là âm thanh mà thợ trực đêm nghe rõ nhất.
Nước sông mùa này mang theo phù sa đỏ, bám vào phên nứa thành một lớp bùn mỏng chỉ sau nửa ngày đi. Việc gì qua tay Đinh Văn Rô cũng được ghi lại, vì anh học được từ thợ cả rằng trí nhớ của người đi sông không giữ nổi một chuyến dài.
Buổi trưa đoàn ăn cơm nguội với muối vừng ngay trên mảng, tay vẫn không rời sào quá lâu.
Thợ cả là người ngủ muộn nhất đoàn và dậy sớm nhất đoàn, đó là phần việc không ghi trong sổ của bất cứ phường bè nào. Cơm mang theo được gói trong lá chuối, mở ra còn thơm mùi lá mới dù đã nguội từ lâu.
Hà Văn Thao kiểm lại phần việc của mảng mình thêm một lượt nữa, tay sờ từng mối buộc như người ta sờ lại một lời hứa. Lời của thợ cả đi dọc đoàn nhanh hơn cả tiếng còi, vì thợ nào cũng hiểu lệnh của anh là lệnh giữ mạng.
Sổ tay của Đinh Văn Rô thêm mấy dòng mới, ghi rõ việc, rõ người làm và rõ giờ giấc để sau này còn đối chiếu.
Cuộn dây nào cũng được phơi lại khi đoàn neo, vì dây ướt để qua đêm trong khoang mảng sẽ mục rất nhanh. mảng thứ 3 giữ khoảng cách đều với mảng trước, không nhanh hơn hiệu còi và cũng không chậm tới mức mảng sau phải ghìm lại.
Nhìn từ trên bờ cao, đoàn mảng như một con rắn nứa dài đang trườn chậm trên mặt nước đỏ. Lớp phù sa mùa lũ phủ lên mọi thứ đoàn mang theo, từ sào, dây cho tới gấu quần của thợ bè.
Lực ít nói trong lúc làm việc, nhưng mỗi câu anh nói ra đều được thợ quanh đó nhắc lại cho mảng bên cạnh nghe.
Nhìn mặt sông lâu, mắt người ta hoa đi vì bọt và rác trôi, nên thợ cả bắt thợ trẻ thay nhau nhìn nước từng chặng ngắn. Lực đứng yên một lúc lâu sau khi mọi việc đã xong, mắt nhìn về phía hạ lưu như người đang nghe một câu trả lời chưa tới.
Mấy đứa trẻ ở vực Cửa Thần chạy dọc bờ một đoạn, vẫy tay chào đoàn rồi đứng lại nhìn cho tới khi mảng cuối khuất hẳn. Chuyện nghề được truyền miệng trong lúc buộc dây và vá phên, người kể ít chữ mà người nghe nhớ rất lâu.
Bài học của ngày hôm nay đến từ một việc rất nhỏ, suýt nữa không ai trong đoàn để ý tới nó. Không ai nhắc, Hà Văn Thao vẫn tự đi kiểm lại mảng của mình, vì anh biết dưới nước không có chỗ cho chữ quên.
Ở vực Cửa Thần, người ta nói chuyện con nước nhiều hơn nói chuyện giá hàng, vì nước là thứ quyết định hết. Thứ tự của đoàn được giữ nghiêm như thứ tự trong sổ, mảng thứ 3 ở đúng vị trí của nó từ sáng tới chiều.
Hà Văn Thao kể cho thợ trẻ nghe một chuyện cũ của phường, kể ngắn gọn và dừng ở đúng chỗ cần nhớ, không thêm một lời dọa nào. Mặt nước đổi màu theo từng đám mây trên trời, lúc xám, lúc đỏ sẫm, lúc lại ánh lên một vệt sáng bạc mỏng.
Phù sa đỏ bám lên phên nứa rất nhanh, mảng đi nửa ngày đã thấy mặt phên đổi màu như được quét một lớp sơn đất. Việc giữ lệ nghe qua tưởng chậm chạp, nhưng người đi sông lâu năm đều biết lệ chính là đường tắt an toàn nhất qua chỗ dữ.
Bữa ăn trên sông không có giờ cố định, nước cho lúc nào yên thì thợ ăn lúc đó, ăn xong lại chống sào ngay. Phần việc của Hà Văn Thao được kiểm thêm một lượt, mối buộc nào cũng phải qua tay anh một lần mới yên.
mảng thứ 3 giữ khoảng cách đều với mảng trước, không nhanh hơn hiệu còi và cũng không chậm tới mức mảng sau phải ghìm lại. Dưới mặt nước đục ngầu ấy là một thế giới khác hẳn, có đá, có hố sâu và có những dòng chảy không ai nhìn thấy trọn.
Dây chão ngâm nước lâu ngày nặng trĩu, kéo lên phải dùng cả hai tay và một nhịp hít thở sâu của người thợ. Sào tốt phải thẳng, nặng vừa tay và không một vết nứt dọc thân, thợ chọn sào kỹ như chọn người giữ dây neo.
Hơi nước từ mặt sông bốc lên làm áo thợ bè ẩm suốt, dù nắng đã lên cao trên đỉnh núi.
Cuộn dây nào cũng được phơi lại khi đoàn neo, vì dây ướt để qua đêm trong khoang mảng sẽ mục rất nhanh. Thợ bè nói với nhau bằng những câu rất ngắn, vì tiếng nước và tiếng sào đã chiếm hết phần ồn ào của một ngày.
Đêm xuống trên sông nhanh hơn trên đất, vì hai bên núi che mất nắng chiều từ rất sớm. Nước sông mùa này mang theo phù sa đỏ, bám vào phên nứa thành một lớp bùn mỏng chỉ sau nửa ngày đi.
Lực ít nói trong lúc làm việc, nhưng mỗi câu anh nói ra đều được thợ quanh đó nhắc lại cho mảng bên cạnh nghe.
Khi đoàn đã yên, Lực vẫn chưa yên, anh còn đi thêm một vòng cuối như thói quen không bỏ được của người cầm lái.
Lời của thợ cả đi dọc đoàn nhanh hơn cả tiếng còi, vì thợ nào cũng hiểu lệnh của anh là lệnh giữ mạng. Hà Văn Thao kiểm lại phần việc của mảng mình thêm một lượt nữa, tay sờ từng mối buộc như người ta sờ lại một lời hứa.
Dân ở vực Cửa Thần quen nhìn sông trước khi nhìn trời, bởi sông ở đây mới là cái lịch thật của họ. Lớp phù sa mùa lũ phủ lên mọi thứ đoàn mang theo, từ sào, dây cho tới gấu quần của thợ bè.
Sào tốt phải thẳng, nặng vừa tay và không một vết nứt dọc thân, thợ chọn sào kỹ như chọn người giữ dây neo. Chiều về, ánh nắng cuối ngày nhuộm mặt sông thành màu đồng đỏ, đoàn bè nhìn nhau mà biết một ngày nữa đã qua yên.
Đoàn bè đi qua một bến là để lại ở bến đó một câu chuyện, và mang theo một câu chuyện khác của bến đi cùng. Tiếng dây chão cọ vào phên nứa nghe ken két trong đêm, là âm thanh mà thợ trực đêm nghe rõ nhất.
Đinh Văn Rô ở mảng bên ghì chặt dây liên kết, mắt không rời thợ cả của mình. Hà Văn Thao đứng sau cha, hai tay bám phên mảng, nhìn chiếc mào đỏ đang hạ thấp mà lòng hiểu ra vì sao bộ xăm của thợ cả phải giữ kín suốt cả đời người, chỉ để dành cho một buổi sáng như buổi sáng hôm nay.
Lực vẫn đứng yên ở đầu mảng, ngực xăm hình Giao Long hướng thẳng về phía quái, một tay giữ cán lao cắm trong phên nứa. Anh biết mình chỉ vừa mua được cho đoàn một khoảng lặng ngắn ngủi, và việc còn lại phải làm ngay trong khoảng lặng đó, trước khi con quái hết khựng và dòng xoáy nuốt trọn những mảng còn lại. Anh từ từ quỳ một gối xuống bên chiếc thúng nhỏ đặt ở đầu mảng, nơi mâm gạo muối riêng của mình đã để sẵn từ đêm staging.