THUỒNG LUỒNG MÀO ĐỎ Ở SÔNG MÃ - Chương 46: Mào Đỏ Quanh Đoàn Bè

Sáng ngày 21/07/2026, giữa vực Cửa Thần, mặt nước trước đoàn bè bỗng rẽ ra ở một vị trí ngay phía ngoài vòng xoáy. Một chiếc mào sụn đỏ tươi như lửa nhô…

Nội dung chương

Sáng ngày 21/07/2026, giữa vực Cửa Thần, mặt nước trước đoàn bè bỗng rẽ ra ở một vị trí ngay phía ngoài vòng xoáy. Một chiếc mào sụn đỏ tươi như lửa nhô cao hơn một mét khỏi mặt nước, rẽ sóng lao một vòng quanh đoàn bè. Màu đỏ của chiếc mào rực lên trên nền nước đục ngầu của đỉnh lũ như một ngọn lửa đang cháy trên mặt sông.

Cùng lúc chiếc mào xuất hiện, một tiếng huýt gió nổi lên từ phía nó, sắc và dài, đâm thẳng vào tai người trên các mảng gần nhất. Sầm Văn Đức ôm tai cúi gập người xuống phên mảng, máu rỉ ra từ một bên tai của anh. Một thợ khác ở mảng bên cạnh cũng ôm tai kêu đau, mặt tái đi trong tích tắc.

Việc gì qua tay Sầm Văn Đức cũng được ghi lại, vì anh học được từ thợ cả rằng trí nhớ của người đi sông không giữ nổi một chuyến dài. Mặt nước đổi màu theo từng đám mây trên trời, lúc xám, lúc đỏ sẫm, lúc lại ánh lên một vệt sáng bạc mỏng.

Phía dưới mặt nước đục, một thân dài vảy đen ánh thép bắt đầu uốn lượn quanh các mảng của đoàn. Từng vòng thân khổng lồ trồi lên rồi chìm xuống trong làn nước đỏ quạch, vảy đen ánh lên sắc thép mỗi khi thân quái lật qua một vệt sáng trên mặt sông. Chiều dài của thân nó không ai trên đoàn đo được bằng mắt, chỉ biết vòng thân của nó ôm gần trọn cả đoàn bè mười mảng.

- Giữ chặt mảng, không ai được nhảy xuống nước. Buộc người vào phên mảng nếu phải, nghe rõ chưa.

Việc giữ lệ nghe qua tưởng chậm chạp, nhưng người đi sông lâu năm đều biết lệ chính là đường tắt an toàn nhất qua chỗ dữ.

- Nó vòng quanh đoàn rồi cha ơi. Đầu của nó đang hướng về phía mảng thứ 1 và mảng điều hành của mình.

Hà Văn Lực hô lệnh bằng giọng to nhất của mình qua tiếng huýt. Anh ra hiệu cho các mảng phía sau ghì dây liên kết, giữ đoàn thành một khối không tản ra. Hà Văn Thao truyền lệnh dọc đoàn bằng cả tiếng gọi và tay ra hiệu, mặt cậu trắng đi nhưng giọng vẫn rõ từng chữ.

Nước sông mùa này mang theo phù sa đỏ, bám vào phên nứa thành một lớp bùn mỏng chỉ sau nửa ngày đi.

Chiếc mào đỏ tiếp tục rẽ sóng quanh đoàn thêm một vòng nữa, chậm hơn vòng đầu như đang xem xét con mồi của nó. Tiếng huýt gió đi theo chiếc mào, lúc gần lúc xa theo vòng bơi, và mỗi lần tiếng huýt tới gần mảng nào, thợ trên mảng đó đều phải cúi xuống bịt chặt tai mình.

Trang sổ của ngày hôm nay ngắn hơn mọi ngày, nhưng Lực vẫn bắt ghi đủ, vì ngày yên cũng là một phần của chuyến đi. Người dân ven bờ nhìn đoàn bè đi qua với ánh mắt của người quen thấy cảnh này mỗi mùa lũ.

Đêm xuống trên sông nhanh hơn trên đất, vì hai bên núi che mất nắng chiều từ rất sớm. Không ai nhắc, Hà Văn Thao vẫn tự đi kiểm lại mảng của mình, vì anh biết dưới nước không có chỗ cho chữ quên.

Hà Văn Thao kể cho thợ trẻ nghe một chuyện cũ của phường, kể ngắn gọn và dừng ở đúng chỗ cần nhớ, không thêm một lời dọa nào. Ai mới vào nghề cũng phải học cách nói ngắn lại, bởi giữa dòng xoáy không có thời gian cho một câu dài.

Ở vực Cửa Thần, người ta nói chuyện con nước nhiều hơn nói chuyện giá hàng, vì nước là thứ quyết định hết.

Cây sào trong tay thợ bè vừa là mái chèo, vừa là cây gậy đo sâu, vừa là vũ khí tự vệ cuối cùng trước đá ngầm. Câu chuyện ở vực Cửa Thần những ngày này chỉ xoay quanh mực nước, bãi neo và đường đi của đoàn bè.

Dưới mặt nước đục ngầu ấy là một thế giới khác hẳn, có đá, có hố sâu và có những dòng chảy không ai nhìn thấy trọn. Sổ tay của Sầm Văn Đức thêm mấy dòng mới, ghi rõ việc, rõ người làm và rõ giờ giấc để sau này còn đối chiếu.

mảng thứ 4 giữ khoảng cách đều với mảng trước, không nhanh hơn hiệu còi và cũng không chậm tới mức mảng sau phải ghìm lại. Lớp phù sa mùa lũ phủ lên mọi thứ đoàn mang theo, từ sào, dây cho tới gấu quần của thợ bè.

Lực ít nói trong lúc làm việc, nhưng mỗi câu anh nói ra đều được thợ quanh đó nhắc lại cho mảng bên cạnh nghe. Phù sa đỏ bám lên phên nứa rất nhanh, mảng đi nửa ngày đã thấy mặt phên đổi màu như được quét một lớp sơn đất.

Gió sông thổi qua vực Cửa Thần mang theo mùi lá rừng ướt và mùi gỗ mục trôi từ thượng nguồn về. Phần việc của Hà Văn Thao được kiểm thêm một lượt, mối buộc nào cũng phải qua tay anh một lần mới yên.

Cơm mang theo được gói trong lá chuối, mở ra còn thơm mùi lá mới dù đã nguội từ lâu. Dân ở vực Cửa Thần quen nhìn sông trước khi nhìn trời, bởi sông ở đây mới là cái lịch thật của họ.

Tiếng dây chão cọ vào phên nứa nghe ken két trong đêm, là âm thanh mà thợ trực đêm nghe rõ nhất. Buổi trưa đoàn ăn cơm nguội với muối vừng ngay trên mảng, tay vẫn không rời sào quá lâu.

Khi đoàn đã yên, Lực vẫn chưa yên, anh còn đi thêm một vòng cuối như thói quen không bỏ được của người cầm lái. Sào tốt phải thẳng, nặng vừa tay và không một vết nứt dọc thân, thợ chọn sào kỹ như chọn người giữ dây neo.

Bài học của ngày hôm nay đến từ một việc rất nhỏ, suýt nữa không ai trong đoàn để ý tới nó. Mỗi thợ bè có một cây sào quen tay, đổi sào là đổi cả nhịp chống, nên ít ai chịu mượn sào của người khác.

Mấy đứa trẻ ở vực Cửa Thần chạy dọc bờ một đoạn, vẫy tay chào đoàn rồi đứng lại nhìn cho tới khi mảng cuối khuất hẳn. Dây chão ngâm nước lâu ngày nặng trĩu, kéo lên phải dùng cả hai tay và một nhịp hít thở sâu của người thợ.

Hà Văn Thao kiểm lại phần việc của mảng mình thêm một lượt nữa, tay sờ từng mối buộc như người ta sờ lại một lời hứa. Sổ bè ghi thêm một trang mới về ngày làm việc hôm nay, trang giấy ẩm hơi nước và chữ viết hơi nhòe ở mép.

Trên mảng, lời nói được dùng tiết kiệm như gạo ăn, chỉ nói đúng việc cần nói cho người cầm sào bên cạnh nghe.

Đoàn bè đi qua một bến là để lại ở bến đó một câu chuyện, và mang theo một câu chuyện khác của bến đi cùng. Cuộn dây nào cũng được phơi lại khi đoàn neo, vì dây ướt để qua đêm trong khoang mảng sẽ mục rất nhanh.

Hơi nước từ mặt sông bốc lên làm áo thợ bè ẩm suốt, dù nắng đã lên cao trên đỉnh núi.

Phù sa đỏ bám lên phên nứa rất nhanh, mảng đi nửa ngày đã thấy mặt phên đổi màu như được quét một lớp sơn đất. Ở bến này, lệ cũ được giữ không phải vì sợ bị phạt, mà vì ai cũng từng thấy cái giá của một lần phá lệ.

Bữa ăn trên sông không có giờ cố định, nước cho lúc nào yên thì thợ ăn lúc đó, ăn xong lại chống sào ngay. Phần việc của Hà Văn Thao được kiểm thêm một lượt, mối buộc nào cũng phải qua tay anh một lần mới yên.

Thứ tự của đoàn được giữ nghiêm như thứ tự trong sổ, mảng thứ 4 ở đúng vị trí của nó từ sáng tới chiều. Mặt nước đổi màu theo từng đám mây trên trời, lúc xám, lúc đỏ sẫm, lúc lại ánh lên một vệt sáng bạc mỏng.

Cuộn dây nào cũng được phơi lại khi đoàn neo, vì dây ướt để qua đêm trong khoang mảng sẽ mục rất nhanh. Cây sào trong tay thợ bè vừa là mái chèo, vừa là cây gậy đo sâu, vừa là vũ khí tự vệ cuối cùng trước đá ngầm.

Buổi làm việc ở vực Cửa Thần bắt đầu trong hơi nước lạnh và kết thúc trong nắng gắt, đó là nhịp quen của mùa lũ.

Tiếng dây chão cọ vào phên nứa nghe ken két trong đêm, là âm thanh mà thợ trực đêm nghe rõ nhất. Thợ bè nói với nhau bằng những câu rất ngắn, vì tiếng nước và tiếng sào đã chiếm hết phần ồn ào của một ngày.

Đêm xuống trên sông nhanh hơn trên đất, vì hai bên núi che mất nắng chiều từ rất sớm. Nước sông mùa này mang theo phù sa đỏ, bám vào phên nứa thành một lớp bùn mỏng chỉ sau nửa ngày đi.

Lực ít nói trong lúc làm việc, nhưng mỗi câu anh nói ra đều được thợ quanh đó nhắc lại cho mảng bên cạnh nghe.

Thợ cả là người ngủ muộn nhất đoàn và dậy sớm nhất đoàn, đó là phần việc không ghi trong sổ của bất cứ phường bè nào.

Lời của thợ cả đi dọc đoàn nhanh hơn cả tiếng còi, vì thợ nào cũng hiểu lệnh của anh là lệnh giữ mạng. Không ai nhắc, Hà Văn Thao vẫn tự đi kiểm lại mảng của mình, vì anh biết dưới nước không có chỗ cho chữ quên.

Dân ở vực Cửa Thần quen nhìn sông trước khi nhìn trời, bởi sông ở đây mới là cái lịch thật của họ. Phù sa đỏ bám lên phên nứa rất nhanh, mảng đi nửa ngày đã thấy mặt phên đổi màu như được quét một lớp sơn đất.

Lực đứng ở đầu mảng điều hành, nhìn chiếc mào đỏ cao hơn một mét trên mặt nước và thân vảy đen ánh thép đang uốn quanh đoàn mình. Mọi lời đồn ở quán bến Cẩm Lương, mọi vệt đỏ xa trên đường đi, mọi tiếng huýt trong đêm giờ đã đứng trước mặt anh thành một hình hài trọn vẹn. Anh biết đoàn của mình đang ở trong vòng của chúa vực Cửa Thần, và không một cây sào nào trên mười mảng này chống lại được nó.

Thân quái uốn xong một vòng trọn quanh đoàn thì dừng lại ở phía trước. Đầu của nó, mang chiếc mào đỏ rực, hướng thẳng về phía mảng thứ 1 và mảng điều hành của thợ cả. Mặt nước giữa đầu quái và đoàn bè bỗng lặng đi một nhịp rất ngắn, như cả con sông đang nín thở trước một cú vồ sắp tới.

Chương khác

Xem thêm