THUỒNG LUỒNG MÀO ĐỎ Ở SÔNG MÃ - Chương 47: Mảng Thứ Nhất Chìm Trong Tích Tắc

Sáng ngày 21/07/2026, giữa vực Cửa Thần, mảng thứ 1 của đoàn đang ở giữa vùng xoáy thì bị một lực kéo vô hình từ đáy nước giật mạnh xuống. Mảng thứ 1 chở…

Nội dung chương

Sáng ngày 21/07/2026, giữa vực Cửa Thần, mảng thứ 1 của đoàn đang ở giữa vùng xoáy thì bị một lực kéo vô hình từ đáy nước giật mạnh xuống. Mảng thứ 1 chở 50 tấn luồng chìm nghỉm trong tích tắc, nhanh tới mức mặt nước khép lại ngay trên nó như chưa từng có một chiếc mảng nào ở đó.

Trần Văn Nhỏ và Vi Văn Ơn, hai thợ cầm sào đầu trên mảng thứ 1, mất tích cùng mảng trong cùng một tích tắc đó. Không một tiếng kêu trọn nào kịp vang lên. Không một bàn tay nào kịp giơ lên khỏi mặt nước. Chỉ có mấy bó luồng rời trồi lên mặt nước, xoay tròn trong vòng xoáy rồi bị kéo chìm theo, hết lớp này tới lớp khác.

Một đoàn bè giữ lệ nghiêm thường đi chậm ở chỗ yên và qua nhanh ở chỗ dữ, vì họ không mất thời gian sửa sai.

Hà Văn Lực đứng chết lặng ở đầu mảng điều hành trong một nhịp thở dài nhất đời mình. Mảng điều hành của anh là mảng gần mảng thứ 1 nhất. Anh nhìn thấy toàn bộ việc đó bằng mắt mình. Chiếc mảng thứ 1 chở 50 tấn luồng cùng hai người thợ trẻ nhất của đoàn biến mất dưới mặt nước. Tất cả xảy ra trong thời gian ngắn hơn một lần chớp mắt.

- Giữ đoàn lại. Không mảng nào được lao tới chỗ mảng thứ 1 vừa chìm. Giữ dây, giữ người trên phên cho tôi.

Trang sổ của ngày hôm nay ngắn hơn mọi ngày, nhưng Lực vẫn bắt ghi đủ, vì ngày yên cũng là một phần của chuyến đi. Nước sông mùa này mang theo phù sa đỏ, bám vào phên nứa thành một lớp bùn mỏng chỉ sau nửa ngày đi.

- Cha ơi, anh Nhỏ và anh Ơn mất rồi. Không thấy ai nổi lên cả, cha ơi.

Lệnh của Lực và tiếng gọi của Thao vang lên gần như cùng lúc trên mặt vực. Các mảng phía sau ghì chặt dây liên kết, thợ trên các mảng ôm lấy phên nứa của mình. Không ai trong đoàn kịp khóc, vì ngay sau khi mảng thứ 1 chìm, thân quái vảy đen ánh thép uốn quanh chín mảng còn lại của đoàn và siết vòng vây chặt hơn trước.

Cây sào trong tay thợ bè vừa là mái chèo, vừa là cây gậy đo sâu, vừa là vũ khí tự vệ cuối cùng trước đá ngầm. Bữa ăn trên sông không có giờ cố định, nước cho lúc nào yên thì thợ ăn lúc đó, ăn xong lại chống sào ngay.

Đầu quái mang chiếc mào đỏ tươi nhô cao trên mặt nước, quay về phía mảng điều hành. Miệng khổng lồ của nó há ra hướng thẳng về phía người thợ cả đang đứng ở đầu mảng, rộng tới mức bóng của nó phủ kín cả đầu mảng điều hành. Hơi nước và mùi tanh của vực sâu phả lên mặt những người gần nhất.

Ở vực Cửa Thần, người ta nói chuyện con nước nhiều hơn nói chuyện giá hàng, vì nước là thứ quyết định hết. Lực đứng yên một lúc lâu sau khi mọi việc đã xong, mắt nhìn về phía hạ lưu như người đang nghe một câu trả lời chưa tới.

Gió sông thổi qua vực Cửa Thần mang theo mùi lá rừng ướt và mùi gỗ mục trôi từ thượng nguồn về. Ai mới vào nghề cũng phải học cách nói ngắn lại, bởi giữa dòng xoáy không có thời gian cho một câu dài.

Đoàn bè đi qua một bến là để lại ở bến đó một câu chuyện, và mang theo một câu chuyện khác của bến đi cùng. Sào tốt phải thẳng, nặng vừa tay và không một vết nứt dọc thân, thợ chọn sào kỹ như chọn người giữ dây neo.

Trên mảng, lời nói được dùng tiết kiệm như gạo ăn, chỉ nói đúng việc cần nói cho người cầm sào bên cạnh nghe. Mỗi thợ bè có một cây sào quen tay, đổi sào là đổi cả nhịp chống, nên ít ai chịu mượn sào của người khác.

Phần việc của Hà Văn Thao được kiểm thêm một lượt, mối buộc nào cũng phải qua tay anh một lần mới yên. Buổi trưa đoàn ăn cơm nguội với muối vừng ngay trên mảng, tay vẫn không rời sào quá lâu.

Có những lúc Lực chỉ giơ tay ra hiệu, không nói một lời, mà cả đoàn vẫn hiểu phải làm gì ngay sau đó. Việc gì qua tay Hà Văn Lực cũng được ghi lại, vì anh học được từ thợ cả rằng trí nhớ của người đi sông không giữ nổi một chuyến dài.

Hà Văn Lực ghi vào sổ tay của mình mấy dòng ngắn về việc vừa xong, chữ viết thẳng hàng và không thiếu một con số nào. Lớp phù sa mùa lũ phủ lên mọi thứ đoàn mang theo, từ sào, dây cho tới gấu quần của thợ bè.

Dưới mặt nước đục ngầu ấy là một thế giới khác hẳn, có đá, có hố sâu và có những dòng chảy không ai nhìn thấy trọn. Dây chão ngâm nước lâu ngày nặng trĩu, kéo lên phải dùng cả hai tay và một nhịp hít thở sâu của người thợ.

Hà Văn Thao kể cho thợ trẻ nghe một chuyện cũ của phường, kể ngắn gọn và dừng ở đúng chỗ cần nhớ, không thêm một lời dọa nào.

Chiều về, ánh nắng cuối ngày nhuộm mặt sông thành màu đồng đỏ, đoàn bè nhìn nhau mà biết một ngày nữa đã qua yên.

Tiếng dây chão cọ vào phên nứa nghe ken két trong đêm, là âm thanh mà thợ trực đêm nghe rõ nhất.

Hà Văn Lực học được trong ngày hôm nay một điều mà sách vở ở bến không dạy: nước yên chưa bao giờ có nghĩa là nước lành.

Nhìn từ trên bờ cao, đoàn mảng như một con rắn nứa dài đang trườn chậm trên mặt nước đỏ. Thợ bè nói với nhau bằng những câu rất ngắn, vì tiếng nước và tiếng sào đã chiếm hết phần ồn ào của một ngày.

Thợ cả là người ngủ muộn nhất đoàn và dậy sớm nhất đoàn, đó là phần việc không ghi trong sổ của bất cứ phường bè nào. Mặt nước đổi màu theo từng đám mây trên trời, lúc xám, lúc đỏ sẫm, lúc lại ánh lên một vệt sáng bạc mỏng.

Phù sa đỏ bám lên phên nứa rất nhanh, mảng đi nửa ngày đã thấy mặt phên đổi màu như được quét một lớp sơn đất.

Cơm mang theo được gói trong lá chuối, mở ra còn thơm mùi lá mới dù đã nguội từ lâu. Buổi làm việc ở vực Cửa Thần bắt đầu trong hơi nước lạnh và kết thúc trong nắng gắt, đó là nhịp quen của mùa lũ.

Hơi nước từ mặt sông bốc lên làm áo thợ bè ẩm suốt, dù nắng đã lên cao trên đỉnh núi.

Lớp phù sa mùa lũ phủ lên mọi thứ đoàn mang theo, từ sào, dây cho tới gấu quần của thợ bè. Việc giữ lệ nghe qua tưởng chậm chạp, nhưng người đi sông lâu năm đều biết lệ chính là đường tắt an toàn nhất qua chỗ dữ.

Bữa ăn trên sông không có giờ cố định, nước cho lúc nào yên thì thợ ăn lúc đó, ăn xong lại chống sào ngay. Phần việc của Hà Văn Thao được kiểm thêm một lượt, mối buộc nào cũng phải qua tay anh một lần mới yên.

Thứ tự của đoàn được giữ nghiêm như thứ tự trong sổ, mảng thứ 2 ở đúng vị trí của nó từ sáng tới chiều. Nhìn mặt sông lâu, mắt người ta hoa đi vì bọt và rác trôi, nên thợ cả bắt thợ trẻ thay nhau nhìn nước từng chặng ngắn.

Dây chão ngâm nước lâu ngày nặng trĩu, kéo lên phải dùng cả hai tay và một nhịp hít thở sâu của người thợ. Cây sào trong tay thợ bè vừa là mái chèo, vừa là cây gậy đo sâu, vừa là vũ khí tự vệ cuối cùng trước đá ngầm.

Buổi làm việc ở vực Cửa Thần bắt đầu trong hơi nước lạnh và kết thúc trong nắng gắt, đó là nhịp quen của mùa lũ.

Cuộn dây nào cũng được phơi lại khi đoàn neo, vì dây ướt để qua đêm trong khoang mảng sẽ mục rất nhanh. Thợ bè nói với nhau bằng những câu rất ngắn, vì tiếng nước và tiếng sào đã chiếm hết phần ồn ào của một ngày.

Đêm xuống trên sông nhanh hơn trên đất, vì hai bên núi che mất nắng chiều từ rất sớm. Nước sông mùa này mang theo phù sa đỏ, bám vào phên nứa thành một lớp bùn mỏng chỉ sau nửa ngày đi.

Lời của thợ cả đi dọc đoàn nhanh hơn cả tiếng còi, vì thợ nào cũng hiểu lệnh của anh là lệnh giữ mạng.

Khi đoàn đã yên, Lực vẫn chưa yên, anh còn đi thêm một vòng cuối như thói quen không bỏ được của người cầm lái.

Có những lúc Lực chỉ giơ tay ra hiệu, không nói một lời, mà cả đoàn vẫn hiểu phải làm gì ngay sau đó. Không ai nhắc, Hà Văn Thao vẫn tự đi kiểm lại mảng của mình, vì anh biết dưới nước không có chỗ cho chữ quên.

Dân ở vực Cửa Thần quen nhìn sông trước khi nhìn trời, bởi sông ở đây mới là cái lịch thật của họ. Phù sa đỏ bám lên phên nứa rất nhanh, mảng đi nửa ngày đã thấy mặt phên đổi màu như được quét một lớp sơn đất.

Mỗi thợ bè có một cây sào quen tay, đổi sào là đổi cả nhịp chống, nên ít ai chịu mượn sào của người khác. Chiều về, ánh nắng cuối ngày nhuộm mặt sông thành màu đồng đỏ, đoàn bè nhìn nhau mà biết một ngày nữa đã qua yên.

Đoàn bè đi qua một bến là để lại ở bến đó một câu chuyện, và mang theo một câu chuyện khác của bến đi cùng. Tiếng dây chão cọ vào phên nứa nghe ken két trong đêm, là âm thanh mà thợ trực đêm nghe rõ nhất.

Chín mảng còn lại chao đảo trong vòng thân của quái, dây liên kết căng hết cỡ, phên nứa kêu răng rắc dưới sức nước. Thợ bè trên các mảng bám chặt vào mảng của mình, mặt người nào cũng trắng bệch. Ai cũng hiểu chỉ cần quái quẫy mình một nhịp nữa, đoàn chín mảng này sẽ đi theo mảng thứ 1 trong cùng một vùng nước.

Giữa vòng vây đó, Lực đứng thẳng dậy ở đầu mảng điều hành. Anh nhìn thẳng vào miệng quái đang há về phía mình, rồi từ từ đưa hai tay lên ngực áo xô của mình. Các ngón tay của anh đặt lên hàng cúc áo, chắc và chậm, như người đang bắt đầu một việc mà anh đã biết trước từ rất lâu rằng sớm muộn cũng phải làm.

Chương khác

Xem thêm