Trại Buôn Người - Quyển 2 - Chương 5: Giọng Nói Không Có Thật
Day 45, Phong được dẫn vào một căn phòng mà anh chưa từng thấy: phòng thu âm ở cuối tầng bốn. Căn phòng cách âm hoàn toàn, tường bọc mút xốp màu xám,…
Nội dung chương
Day 45, Phong được dẫn vào một căn phòng mà anh chưa từng thấy: phòng thu âm ở cuối tầng bốn.
Căn phòng cách âm hoàn toàn, tường bọc mút xốp màu xám, giữa phòng là một chiếc bàn với micro chuyên nghiệp và màn hình máy tính. Trên màn hình là giao diện phần mềm mà Phong nhận ra ngay: công cụ tổng hợp giọng nói và hoán đổi khuôn mặt theo thời gian thực. Công nghệ deepfake, được đóng gói trong một giao diện đơn giản đến mức một đứa trẻ cũng dùng được.
- Đây là "phòng lồng tiếng", người kỹ thuật viên giới thiệu, một gã trai trẻ đeo kính dày. Khi cần gọi video với con mồi, nhân viên sẽ ngồi đây, nói vào micro, phần mềm sẽ đổi giọng và mặt thành nhân vật trong tài khoản.
Hắn mở một đoạn demo. Trên màn hình, gương mặt của "Trần Đức Long" xuất hiện, miệng mấp máy theo lời nói của kỹ thuật viên, giọng trầm ấm của một người đàn ông đứng tuổi thành đạt vang lên từ loa. Phong nhìn mà gai ốc nổi khắp người. Nếu không biết trước, anh sẽ tin đó là người thật đang nói chuyện.
- Độ trễ bao nhiêu? Phong hỏi, giọng cố giữ vẻ chuyên nghiệp.
- Dưới nửa giây. Đủ để con mồi không nhận ra. Kỹ thuật viên cười tự hào. Bọn tao còn có cả thư viện giọng: nam trầm, nam ấm, nữ ngọt, nữ sắc. Muốn giọng nào có giọng đó.
- Còn khi con mồi yêu cầu làm động tác bất ngờ? Kiểu như "anh vẫy tay chào em đi"?
- Phần mềm xử lý được hết. Kỹ thuật viên gõ vài phím, gương mặt trên màn hình vẫy tay, nghiêng đầu, cười tươi. Nó học theo chuyển động của người nói thật. Miễn là người ngồi trước camera diễn tự nhiên, bên kia không phân biệt được.
Phong gật đầu, trong đầu tính toán. Với con mắt của một kỹ sư, anh nhanh chóng nắm được nguyên lý: hệ thống này không tạo ra thứ gì từ không khí. Nó cần "nguyên liệu": ảnh mặt, mẫu giọng của nhân vật giả, và một diễn viên thật ngồi trước camera để điều khiển. Nghĩa là đằng sau mỗi cuộc gọi video ngọt ngào, có một con người thật đang ngồi trong căn phòng cách âm này, nói những lời dối trá bằng khuôn mặt của người khác. Công nghệ chỉ là lớp mặt nạ. Kẻ đeo mặt nạ mới là thứ đáng sợ.
- Một ca gọi video kéo dài bao lâu? Phong hỏi tiếp.
- Tùy. Có ca mười phút, có ca cả tiếng. Mấy đứa mồi nhử giỏi thì một ngày gọi bốn năm ca. Kỹ thuật viên hạ giọng. Nhưng mày biết không, cái khó không phải kỹ thuật. Cái khó là diễn. Ngồi đây hàng giờ, nói yêu thương với người mình chưa từng gặp, cười khi muốn khóc. Mấy đứa mới vào toàn ói sau ca đầu tiên.
Phong im lặng. Anh nghĩ về Thư, về những ca gọi video mà cô phải thực hiện mỗi ngày. Anh nghĩ về những người ở đầu dây bên kia, những người đang nhìn vào màn hình với trái tim rung động, không hề biết rằng gương mặt họ đang ngắm là giả, giọng nói họ đang nghe là giả, và tình cảm họ đang nhận cũng là giả. Một vở kịch với khán giả duy nhất không biết mình đang xem kịch.
- Ai là người dùng phòng này nhiều nhất? Phong hỏi.
- Mấy đứa "mồi nhử" giọng nữ. Như con Thư ấy. Nó phải học ba giọng khác nhau: giọng ngọt ngào cho vai "em gái mưa", giọng chững chạc cho vai "chị doanh nhân", giọng nũng nịu cho vai "bé tiểu thư". Mỗi vai một con mồi khác nhau.
Phong sững lại. Minh Thư. Cô gái hai mươi ba tuổi với giọng nói thật trong trẻo mà anh từng nghe ở tổ nhập liệu, giờ đây phải học cách quên đi giọng của chính mình để trở thành ba người đàn bà khác.
Buổi chiều, Phong tìm gặp Thư ở góc sân sau giờ làm. Cô ngồi một mình trên bậc thềm, tay cầm chai nước, mắt nhìn xa xăm.
- Nghe nói cô phải học ba giọng mới? Phong ngồi xuống cạnh cô, hỏi khẽ.
Thư cười nhạt, một nụ cười không có chút vui vẻ nào.
- Ba giọng, ba vai, ba cuộc đời. Sáng tôi là "em gái mưa" hai mươi tuổi, chiều tôi là "chị doanh nhân" ba mươi lăm tuổi, tối tôi là "bé tiểu thư" hai mươi hai tuổi. Anh biết cảm giác thế nào không? Có hôm tôi nói chuyện điện thoại với mẹ của một con mồi, bà ấy hỏi "cháu là ai", tôi phải trả lời bằng giọng của một người khác, nói dối về một cuộc đời khác. Tôi nói xong, cúp máy, rồi ngồi im vì không nhớ nổi mình vừa là ai.
Cô ngừng lại, uống một ngụm nước.
- Cô giáo dạy tôi cách cười qua điện thoại. Cười cũng phải học đấy, anh biết không? Cười e thẹn thì khác, cười sảng khoái thì khác, cười gượng khi "anh ấy" nói đùa nhạt thì khác nữa. Rồi cách khóc. Khóc nức nở khi cần lấy lòng thương, khóc thút thít khi cần tỏ ra yếu đuối. Tất cả đều có bài bản, có thang điểm. Tôi được chín điểm phần khóc. Cô giáo khen tôi có năng khiếu.
Giọng Thư đều đều, như đang đọc một bản báo cáo về người khác. Phong nghe mà tim thắt lại. Anh nhận ra Thư đang dùng chính cơ chế tự vệ mà Tùng dùng: kể chuyện của mình như chuyện của người khác, để không phải cảm nhận nỗi đau.
- Thư này, Phong nói khẽ. Giọng thật của cô... là giọng nào?
Thư im lặng rất lâu. Gió chiều thổi qua sân, mang theo mùi cơm từ nhà ăn. Cuối cùng, cô cất tiếng, hát khẽ một câu hát ru mà mẹ cô hay hát hồi cô còn bé. Giọng cô trong trẻo, mộc mạc, run run, hoàn toàn khác với ba giọng "chuyên nghiệp" mà cô phải dùng hàng ngày.
- Đây, cô nói, mắt hoe đỏ. Đây là giọng thật của tôi. Giọng của Nguyễn Minh Thư, con gái của một gia đình nghèo ở quê, từng mơ làm phiên dịch viên. Nhưng ở đây, giọng này không có giá trị gì cả. Ở đây, người ta chỉ cần ba giọng kia.
Phong không nói gì. Anh chỉ ngồi im bên cạnh cô, như một sự hiện diện lặng lẽ. Anh biết mọi lời an ủi lúc này đều sáo rỗng. Anh không thể hứa sẽ đưa cô ra khỏi đây. Anh không thể hứa mọi chuyện sẽ ổn. Anh chỉ có thể ngồi đây, nghe cô hát, và ghi nhớ giọng thật của cô, để một ngày nào đó, khi tất cả kết thúc, anh có thể nhắc cô nhớ rằng cô từng có một giọng nói của riêng mình.
Tối đó, Phong được phân công trực phòng thu âm. Anh ngồi một mình trước màn hình, thử nghiệm phần mềm. Anh nói vào micro: "Xin chào, tôi là Vũ Phong." Loa phát ra giọng của "Trần Đức Long": "Xin chào, tôi là Trần Đức Long." Gương mặt trên màn hình mấp máy theo, hoàn hảo đến rợn người.
Phong thử nói một câu khác: "Tôi đang bị giam giữ, xin hãy cứu tôi." Phần mềm vẫn phát ra bằng giọng Trần Đức Long, vẫn nụ cười hiền hậu trên màn hình. Công nghệ không phân biệt thật giả. Nó chỉ là công cụ. Kẻ điều khiển mới là thứ quyết định lời nói ấy cứu người hay hại người.
Anh ngồi đó rất lâu, và một ý nghĩ lạnh lẽo len vào đầu: nếu một ngày anh buộc phải ngồi đây, đeo mặt nạ của kẻ khác để gọi video lừa đảo, liệu anh có làm không? Câu trả lời khiến anh sợ hãi, vì anh biết mình sẽ làm. Không phải vì anh muốn, mà vì ở đây, từ chối đồng nghĩa với đòn roi, với phòng kỷ luật, với việc mẹ anh ở quê nhà không còn ai lo viện phí. Cỗ máy này không cần anh tự nguyện. Nó chỉ cần anh không còn lựa chọn nào khác.
Rồi anh nghĩ về Thư, và chợt hiểu ra một điều còn đáng sợ hơn. Thư không chỉ sợ bị đánh. Cô còn sợ chính mình. Mỗi lần cô diễn đạt một vai, mỗi lần con mồi tin cô, cô lại nhận được một lời khen từ quản lý, một khẩu phần ăn khá hơn, một ngày không bị đe dọa. Cỗ máy này thưởng cho cô mỗi khi cô làm tốt việc ác, và trừng phạt cô mỗi khi lương tâm cô trỗi dậy. Lâu dần, cô sẽ học cách im lặng trước tiếng nói trong lòng mình, không phải vì cô đồng tình, mà vì im lặng thì dễ sống hơn. Đó là cách mà một nạn nhân dần biến thành một phần của cỗ máy, không phải bằng sự tàn ác, mà bằng sự mệt mỏi.
Phong tắt máy, đứng dậy, bước ra khỏi phòng thu âm. Hành lang vắng lặng, chỉ có tiếng điều hòa rì rì. Phong nghĩ về Thư, về ba giọng nói không phải của cô, về câu hát ru run run ban chiều.
Đêm Day 45, trước khi ngủ, Phong nghe thấy tiếng Thư từ phòng ký túc xá nữ vọng qua vách tường mỏng. Cô đang luyện giọng, lặp đi lặp lại một câu thoại trong kịch bản bằng ba giọng khác nhau: ngọt ngào, chững chạc, nũng nịu. Rồi đột nhiên, cô dừng lại. Một khoảng im lặng dài. Và rồi, rất khẽ, Phong nghe thấy giọng thật của cô, giọng hát ru ban chiều, chỉ một câu ngắn ngủi, như một lời cầu nguyện trước khi chìm vào giấc ngủ.
Phong nằm im trong bóng tối, nước mắt lặng lẽ chảy xuống gối. Anh thầm hứa với mình: dù có chuyện gì xảy ra, anh sẽ không để giọng nói thật ấy biến mất. Dù cả thế giới này có quên Nguyễn Minh Thư là ai, anh sẽ nhớ.
Ngoài kia, deadline của Thư đang treo lơ lửng: hai ngày để thuộc giọng điệu của ba nhân vật nữ khác nhau. Hai ngày để hoàn thiện việc xóa sổ chính mình. Phong siết chặt nắm tay dưới chăn. Anh không biết mình có thể làm gì. Nhưng anh biết mình phải làm gì đó, trước khi quá muộn.