Trại Buôn Người - Quyển 3 - Chương 16: Bài diễn văn của Myo
Tiếng kẻng báo thức vang lên lúc năm giờ sáng, chát chúa và vô tình. Vũ Phong choàng tỉnh trên chiếc giường tầng ọp ẹp, lưng đau ê ẩm vì tấm ván gỗ cứng.…
Nội dung chương
Tiếng kẻng báo thức vang lên lúc năm giờ sáng, chát chúa và vô tình.
Vũ Phong choàng tỉnh trên chiếc giường tầng ọp ẹp, lưng đau ê ẩm vì tấm ván gỗ cứng. Cả phòng giam mười hai con người lục đục dậy trong bóng tối, không ai dám chậm trễ sau bài học đêm qua về tiếng khóc bị quát im. Chưa đầy mười phút sau, tất cả đã xếp hàng dưới sân trung tâm, cùng với hàng trăm lao động khác của KK Park.
Đây là lần đầu tiên Phong nhìn thấy toàn bộ khu trại trong ánh sáng ban ngày. Sân trung tâm rộng thênh thang, nền xi măng nứt nẻ, xung quanh là bốn tòa nhà giam cao năm sáu tầng với hàng trăm ô cửa sổ song sắt. Ở phía xa, những nhà xưởng mái tôn bốc khói, những dãy nhà kho dài hun hút, và bốn tháp canh sừng sững ở bốn góc, nòng súng đại liên chĩa xuống như những con mắt thép không bao giờ nhắm.
Khoảng sáu bảy trăm con người đứng thành từng khối vuông vức dưới nắng sớm, im phăng phắc. Phong đứng trong khối lao động mới, cảm nhận rõ sự khác biệt giữa họ và những người cũ: người cũ đứng thẳng, mắt nhìn xuống đất, mặt vô cảm như những cái máy; người mới thì run rẩy, mắt láo liên, lưng áo ướt đẫm mồ hôi.
Rồi, từ phía tòa nhà trung tâm, một đoàn người bước ra.
Đi đầu là Thiếu tá Myo. Hôm nay hắn mặc bộ quân phục màu xanh rêu thẳng thớm, thắt lưng đeo bao súng ngắn, vết sẹo dài từ thái dương xuống cằm hằn rõ dưới nắng sớm. Hắn bước lên bục gỗ cao ở giữa sân, hai tay chống hông, ánh mắt quét một vòng khắp đám đông. Sáu bảy trăm con người cúi đầu thấp hơn, như thể ánh mắt đó có trọng lượng vật lý.
Myo cầm lấy loa phóng thanh. Giọng hắn vang lên, tiếng Việt lơ lớ nhưng từng chữ đều rõ ràng, lạnh lùng như thép:
- Chào mừng các người đến với KK Park. Tao không nói dài dòng. Ở đây chỉ có luật, không có tình.
Hắn ngừng một nhịp, để sự im lặng đè nặng lên đám đông.
- Luật thứ nhất: mỗi người trong các người là một mã hàng. Mã hàng có giá trị, và giá trị đó khấu hao theo thời gian. Các người càng làm ra nhiều tiền, giá trị càng cao, cuộc sống càng dễ thở. Các người lười biếng, giá trị tụt xuống, thì đừng trách ai.
Phong đứng trong hàng, ghi nhớ từng chữ. Mã hàng. Khấu hao. Bọn chúng không coi con người là con người, mà là tài sản trên sổ sách kế toán.
- Luật thứ hai: KPI là mạng sống của các người. Người mới được ân hạn ba tuần để làm quen. Sau ba tuần, ai ba tuần liên tiếp không đạt KPI sẽ bị chuyển kho.
Cả sân im lặng đến mức Phong nghe được tiếng thở của người đứng cạnh. Chuyển kho. Hai chữ mà từ hôm qua đến giờ anh đã nghe không biết bao nhiêu lần, nhưng không ai giải thích nó nghĩa là gì. Nó như một cánh cửa đen ngòm mà ai cũng biết là có, nhưng không ai dám mở ra xem bên trong có gì.
- Luật thứ ba, và cũng là luật quan trọng nhất. Myo giơ tay, chỉ thẳng về phía góc tây của khu trại, nơi khu nhà xám thấp lè tè hiện ra im lìm dưới nắng sớm. - Thấy khu nhà kia không? Chỗ đó dành cho hàng hỏng. Hàng hỏng là gì? Là những kẻ không tạo ra lợi nhuận. Là những kẻ chống đối. Là những kẻ tò mò những chuyện không nên tò mò. Các người không cần biết trong đó có gì. Các người chỉ cần biết một điều: đừng bao giờ để mình trở thành hàng hỏng.
Phong nhìn theo hướng tay Myo chỉ. Khu nhà xám góc tây. Dưới ánh sáng ban ngày, nó hiện ra còn đáng sợ hơn cả đêm qua: tường xám mốc, cửa sổ bịt kín bằng tôn gỉ, ống khói nhỏ trên mái thải ra một làn khói trắng mỏng manh. Không một bóng người qua lại. Không một tiếng động. Giữa một khu trại ồn ào náo nhiệt, sự im lặng của nó như một vết thương không bao giờ lành.
- Hết. Giải tán về vị trí làm việc!
Bài diễn văn kết thúc đột ngột như khi nó bắt đầu. Không khẩu hiệu. Không động viên. Chỉ có luật, và nỗi sợ.
Đám đông bắt đầu tản ra, ai về tổ nấy. Phong đi theo tổ khuân vác của mình về phía kho hàng, đầu óc quay cuồng với những gì vừa nghe. Ba tuần ân hạn. Ba tuần để từ một con số không trở thành một lao động có giá trị trong mắt bọn chúng. Nếu không, chuyển kho. Nếu không, khu nhà xám.
Đang đi, một tên lính gác trẻ đi ngang qua bỗng chậm bước, ghé sát vào tai Phong, nói nhanh bằng giọng thì thầm:
- Mã hàng kỹ sư như mày thường không sống quá ba tháng đâu.
Phong giật mình quay lại, nhưng tên lính đã bước đi như không có chuyện gì xảy ra, mặt lạnh tanh.
Ba tháng. Phong nhẩm tính. Ba tháng từ hôm nay là cuối tháng thứ ba anh ở KK Park. Câu nói đó có thể chỉ là lời đe dọa vu vơ của một tên lính thích dọa người mới. Nhưng cũng có thể là một lời cảnh báo thật sự, từ kẻ đã chứng kiến quá nhiều kỹ sư đến rồi đi, đi rồi không bao giờ trở lại.
Anh siết chặt bàn tay, cảm nhận mẩu giấy trong lót giày. Không, anh sẽ không đi đâu cả. Anh sẽ sống. Ba tháng, ba năm, bao lâu cũng được, miễn là anh còn thở, anh còn có thể chờ đợi cơ hội.
Trên đường về khu kho, Phong đi ngang qua Bảy, người đàn ông miền Tây đã bắt chuyện với anh ở nhà ăn hôm qua. Bảy đi chậm lại, nói nhỏ đủ để chỉ Phong nghe thấy:
- Nghe diễn văn rồi thì nhớ kỹ một điều, em trai. Ba tuần ân hạn không phải là ân huệ. Đó là thời gian chúng nó đánh giá mày đáng giá bao nhiêu. Tuần đầu chúng xem mày có nghe lời không. Tuần hai xem mày có chịu được cực không. Tuần ba, chúng quyết định mày là hàng tốt hay hàng hỏng.
- Hàng hỏng thì sao ạ? Phong hỏi khẽ.
Bảy liếc về phía khu nhà xám, không trả lời. Nhưng ánh mắt anh ta đã nói thay tất cả.
Phong gật đầu, ghi nhớ. Ba tuần. Hai mươi mốt ngày. Mỗi ngày trôi qua, anh phải chứng minh mình là hàng tốt, trong khi vẫn giữ được linh hồn mình không bị biến thành hàng hóa thật sự. Đó là một bài toán khó hơn bất cứ bài toán kỹ thuật nào anh từng giải.
Anh chợt nghĩ về con số mười lăm nghìn đô la. Với KPI hai nghìn đô một tuần, nếu đạt đủ, anh cần gần hai tháng mới trả hết nợ gốc, chưa kể lãi phạt và chi phí phát sinh mà bọn chúng chắc chắn sẽ bịa ra. Nhưng anh cũng biết, bọn chúng không bao giờ để ai trả hết nợ. Nợ ở đây không phải để trả, mà để trói. Càng trả, chúng càng nghĩ ra khoản mới. Đó là luật bất thành văn của mọi trại lừa đảo mà anh từng nghe.
Vì vậy, mục tiêu của Phong không phải trả nợ. Mục tiêu của anh là sống sót, quan sát, và chờ đợi. Chờ đợi một kẽ hở, một cơ hội, một ngày mà bức tường sáu mét này lộ ra điểm yếu của nó.
Buổi sáng đầu tiên ở KK Park, Phong được phân công cùng tổ khuân vác bốc những bao gạo năm mươi ký từ xe tải vào kho. Công việc nặng nhọc, nắng gắt, mồ hôi chảy như tắm. Đôi tay của một kỹ sư quen gõ bàn phím nhanh chóng phồng rộp, rách da. Đến trưa, hai bàn tay Phong đã đầy vết phồng nước, vai đau nhừ, lưng như muốn gãy.
Nhưng anh không than một lời. Anh cúi đầu làm việc, vừa làm vừa quan sát: xe tải ra vào kho mấy chuyến một ngày, lính gác ở cổng kho đổi ca lúc nào, camera đặt ở những vị trí nào. Những chi tiết này bây giờ có vẻ vô dụng, nhưng Phong đã học được ở Bavet rằng không có chi tiết nào là vô dụng. Chỉ có người không biết dùng chi tiết mà thôi.
Giờ nghỉ trưa, anh ngồi bệt xuống góc kho, tay run run bưng bát cơm. Đức ngồi cạnh, mặt mày bơ phờ không kém.
- Anh Phong, ba tuần... Đức thì thầm, mắt nhìn xuống bát cơm. - Ba tuần nữa mà không đạt KPI thì...
- Thì chúng ta sẽ đạt. Phong cắt ngang, giọng kiên quyết. - Đừng nghĩ đến chuyện không đạt. Nghĩ cách để đạt.
- Nhưng hai nghìn đô một tuần, với bốc vác...
- Anh biết. Nhưng anh cũng biết một điều: bọn chúng cần chúng ta sống để làm việc. Chết thì chúng mất hàng. Chừng nào chúng ta còn tạo ra giá trị, chúng ta còn an toàn. Hiểu không?
Đức gật đầu, nhưng ánh mắt anh ta vẫn đầy hoang mang. Phong không trách anh ta. Chính anh cũng hoang mang, chỉ là anh giấu nó kỹ hơn.
Buổi chiều, khi đang khuân bao gạo thứ không biết bao nhiêu, Phong chợt nhận ra một điều: trong lúc làm việc chân tay cực nhọc, đầu óc anh lại tỉnh táo một cách lạ thường. Không còn những con số, những dòng code, những âm mưu phức tạp. Chỉ còn lại những suy nghĩ đơn giản nhất: bước tiếp, thở đều, sống sót.
Có lẽ đó chính là điều bọn chúng muốn: biến con người thành những cỗ máy chỉ biết làm việc và sợ hãi. Nhưng Phong tự nhủ, chừng nào anh còn biết mình đang nghĩ gì, chừng đó anh vẫn chưa thua.
Chiều tối, khi tan ca, Phong lê bước về phòng giam, toàn thân rã rời. Nhưng trước khi vào tòa nhà, anh dừng lại một giây, ngẩng nhìn về phía góc tây.
Khu nhà xám vẫn đứng đó, im lìm trong ánh hoàng hôn đỏ quạch, làn khói trắng từ ống khói vẫn bay lên đều đều, như hơi thở của một con quái vật đang ngủ.
Ba tuần ân hạn. Đồng hồ đã bắt đầu đếm ngược. Và Phong biết, từng ngày trôi qua, anh đang tiến gần hơn đến một trong hai thứ: sự sống sót, hoặc cánh cửa xám không bao giờ mở ra lần thứ hai.
Anh quay đi, bước vào bóng tối của tòa nhà giam, mang theo câu nói của tên lính gác như một lời nguyền treo lơ lửng trên đầu: mã hàng kỹ sư như mày thường không sống quá ba tháng đâu.