TRÂU VÀNG KIM NGƯU HỒ TÂY - Chương 15: Bạo Cho Người Tới Cân Thử Chuông

Chiều ngày 20 tháng 08 năm 2026, lúc ba giờ hai mươi phút, trời oi nồng và mây đen lại kéo về phía Hồ Tây. Nguyễn Văn Thuần đang ở gian nhà ngang của…

Nội dung chương

Chiều ngày 20 tháng 08 năm 2026, lúc ba giờ hai mươi phút, trời oi nồng và mây đen lại kéo về phía Hồ Tây. Nguyễn Văn Thuần đang ở gian nhà ngang của xưởng, đối chiếu lại những trang ghi chép trong hai ngày tra cứu vừa qua. Nguyễn Đức Thắng thì ở ngoài sân, cùng người trực chuông kiểm lại tấm bạt che và dây thừng buộc quanh quả chuông cổ. Tiếng ve kêu ran trên mấy cây bàng trước cổng xưởng. Không khí oi tới mức áo của ai cũng dính vào lưng.

Một chiếc xe tải nhỏ chở theo một chiếc cân bàn lớn chạy vào ngõ xưởng rồi dừng lại ở cổng. Hai người đàn ông lạ mặt bước xuống xe. Một người là người làm lâu năm ở vựa đồng của Hoàng Văn Bạo. Người còn lại trẻ hơn, tay xách theo cuốn sổ và một chiếc máy tính cầm tay. Thắng nhận ra người làm của vựa Bạo ngay. Anh bước ra cổng xưởng, đứng chắn trước lối vào sân rồi hỏi:

- Hai anh tới xưởng có việc gì? Cân bàn này mang vào sân để làm gì?

Người làm của vựa Bạo cười nhạt rồi đáp:

- Ông Bạo sai bọn tôi mang cân tới cân thử quả chuông. Cân thử để biết nặng nhẹ bao nhiêu, rồi mới chốt được giá cho chắc. Làng đã đồng ý bán bán chưa thì chưa biết, nhưng cân trước một cái cân thì có mất gì đâu. Bọn tôi cân xong là đi ngay, không động chạm gì khác.

Thuần nghe tiếng nói chuyện ở cổng thì chống gậy bước ra sân. Ông nhìn chiếc cân bàn lớn trên thùng xe, nhìn hai người làm của vựa rồi nói chậm rãi mà dứt khoát:

- Các anh mang cân về đi. Quả chuông này đang nằm trong quyết định tạm giữ của làng. Trưởng làng đã chốt trước cả làng ở sân đình là không ai được động vào chuông. Không cân, không cạo gỉ, không di chuyển. Tôi là người của xưởng này, tôi không cho phép các anh đưa cân vào sân.

Người làm của vựa nhún vai, giọng nói bắt đầu khó chịu:

- Cụ Thuần, bọn tôi chỉ làm theo lời ông chủ. Ông Bạo nói chuông lên bờ được là nhờ tiền của vựa bỏ ra thuê lặn, thuê ghe. Vựa có quyền biết quả chuông nặng bao nhiêu chứ. Cụ giữ khư khư thế này, đến ngày hẹn mà làng không bán thì vựa thiệt hại ai chịu?

Thắng bước lên một bước, giọng nói căng thẳng:

- Quyền gì thì cũng phải chờ làng quyết. Hôm họp ở sân đình, bà Sen đã nói rõ trước mặt ông Bạo rồi. Chuông tạm nằm ở sân xưởng, không ai được động vào. Các anh mang cân tới hôm nay là trái với lời chốt của làng. Các anh về nói lại với ông Bạo như thế.

Thuần đặt tay lên vai cháu, ra hiệu cho Thắng nói năng bình tĩnh. Ông quay sang hai người làm của vựa, nói rõ từng ý:

- Các anh về thưa lại với ông Bạo ba điều này. Một là chuông chưa có quyết định bán, nên chưa có chuyện cân để chốt giá. Hai là nếu ông Bạo muốn biết nặng nhẹ, ông ấy phải chờ tới buổi họp làng tiếp theo và xin ý kiến trước cả làng. Ba là từ nay, người của vựa muốn vào sân xưởng xem chuông thì phải có trưởng làng đi cùng. Ngoài ba điều ấy, tôi không có gì để nói thêm với người làm thay. Việc này là việc giữa vựa và làng, không phải việc cãi nhau ở cổng xưởng.

Người làm trẻ hơn của vựa liếc nhìn quả chuông nằm dưới tấm bạt ở góc sân. Anh ta giơ điện thoại lên như định chụp ảnh. Thắng bước nhanh tới, giơ tay che trước ống kính rồi nói lớn:

- Anh bỏ điện thoại xuống. Chụp ảnh chuông cũng phải xin phép làng. Anh không có tên trong danh sách người được tới gần chuông.

Người làm trẻ vội hạ điện thoại xuống. Người làm lớn tuổi hơn kéo tay anh ta, lắc đầu rồi nói:

- Thôi, về. Ông Bạo dặn là cân được thì cân, không cân được thì về báo lại, không được gây sự ở xưởng người ta.

Hai người đàn ông quay lại xe tải. Chiếc cân bàn lớn vẫn nằm nguyên trên thùng xe, chưa hề được khiêng xuống. Xe nổ máy, lùi ra khỏi ngõ xưởng rồi chạy về phía bãi vựa ven hồ. Thắng đứng ở cổng nhìn theo cho tới khi chiếc xe khuất hẳn sau rặng tre đầu ngõ. Anh quay vào sân, mặt vẫn còn đỏ vì tức giận.

Thuần ngồi xuống chiếc ghế tre dưới mái hiên xưởng, thở ra một hơi dài. Ông nói với cháu:

- Cháu thấy chưa. Ông Bạo không chờ tới ngày hẹn mới ra tay đâu. Ông ta cho người tới cân thử là để tạo ra một cái lệ. Hôm nay cân thử được một lần, ngày mai sẽ có người nói là chuông đã cân rồi, giá đã gần chốt rồi. Làng mình mà mềm lòng một bước là sẽ bị dắt đi nhiều bước.

- Cháu hiểu rồi, ông ạ. Cũng may hôm nay ông có nhà. Nếu chỉ có người trực chuông ở sân thì chưa chắc đã ngăn được họ.

- Cho nên ông mới phải dặn lại việc trực. Người trực chuông không chỉ trông chuông. Người trực còn phải biết ai được vào sân, ai không được vào sân. Cháu đi nói lại với ca trực chiều nay cho rõ. Từ nay hễ người của vựa tới mà không có bà Sen đi cùng thì mời ra khỏi cổng ngay, không cần tranh cãi dài dòng.

Thắng đi ra phía mái hiên dặn lại ca trực. Thuần vẫn ngồi ở ghế tre, mắt nhìn quả chuông nằm im dưới tấm bạt. Ông cúi xuống nhìn sát vành chuông lộ ra ở mép bạt. Vết va ở vành chuông từ hôm cẩu lên bờ vẫn còn nguyên, mép đồng ở vết va sáng hơn những chỗ khác vì lớp bùn đã bị cọ sạch khi va vào thành ghe sắt. Xung quanh vết va, lớp gỉ và bùn khô vẫn bám chặt như cũ. Thuần đưa tay chạm nhẹ vào vành chuông rồi rụt lại ngay. Ông tự nhắc mình cũng phải giữ đúng lời chốt của làng. Không cạo gỉ, không gõ thử, không làm bất cứ việc gì ngoài việc trông giữ.

Tin người của vựa mang cân tới xưởng lan nhanh trong ngõ chỉ trong vòng một buổi chiều. Mấy người hàng xóm ở gần xưởng kéo tới đứng ngoài cổng, vừa xem vừa bàn tán. Có người nói vựa đã mang cân tới thì chắc làng sắp bán chuông thật rồi. Có người lại nói ngược lại, rằng mang cân tới mà bị đuổi về thì tức là làng còn giữ chặt lắm. Thuần nghe những lời bàn tán ấy thì bước ra cổng, nói rõ cho bà con hàng xóm nghe:

- Bà con nghe tôi nói cho rõ, kẻo tin đồn đi xa hơn sự thật. Người của vựa mang cân tới thật, nhưng chưa cân được một lạng nào cả. Chuông vẫn nằm nguyên dưới bạt, dây niêm của làng vẫn còn nguyên. Làng chưa có quyết định bán. Ai nghe ở đâu nói rằng chuông đã chốt giá thì cứ tới hỏi thẳng tôi hoặc hỏi bà Sen. Đừng truyền miệng thêm thắt trong lúc làng đang cần yên tĩnh để tra cứu.

Bà con hàng xóm nghe xong thì dần tản ra. Một cụ bà ở nhà đối diện cổng xưởng nói vọng lại rằng cụ tin ông Thuần giữ lời, chỉ mong làng tra cho nhanh vì đê quai đang yếu quá. Thuần chắp tay cảm ơn cụ rồi quay vào sân. Ông hiểu rõ sức nặng của những lời trông đợi như thế. Mỗi ngày trôi qua mà chưa có kết quả tra cứu, niềm tin của làng dành cho ông lại vơi đi một ít.

Thắng lấy cuốn sổ ghi chép ra, ngồi ở mái hiên và ghi lại toàn bộ sự việc buổi chiều. Thắng ghi rõ ngày giờ xe cân tới cổng xưởng, tên người làm của vựa mà anh nhận ra được, và việc chiếc cân chưa hề được khiêng xuống khỏi thùng xe. Thắng cũng ghi lại hiện trạng của chuông sau sự việc. Chuông vẫn nằm che bạt ở sân xưởng. Dây thừng buộc chéo và dấu niêm còn nguyên. Vết va ở vành chuông từ hôm cẩu lên bờ vẫn còn nguyên như cũ, không thêm vết mới nào. Thuần đọc lại trang ghi chép của cháu, gật đầu rồi ký tên mình vào cuối trang với tư cách người chứng kiến.

Thuần nói thêm với cháu một điều mà ông muốn ghi nhớ cho những ngày sắp tới. Ông nói rằng người của vựa hôm nay tới bằng xe cân công khai, giữa ban ngày, là còn dễ đối phó. Điều ông lo hơn là những việc làm lén lút vào ban đêm, khi sân xưởng chỉ có một người trực. Ông dặn Thắng bàn lại với Sen để tăng thêm một người trực chuông vào ca đêm, ít nhất là cho tới khi làng có quyết định cuối cùng về quả chuông.

Chiều muộn, Phạm Thị Sen ghé xưởng sau khi nghe tin người của vựa mang cân tới. Bà nghe Thắng kể lại đầu đuôi rồi ghi vào sổ công tác của làng. Sen nói:

- Cụ Thuần xử lý thế là đúng lệ. Tôi sẽ cho người tới vựa nhắc ông Bạo một lần nữa. Làng chưa quyết bán thì vựa không được tự ý tới cân, tới chụp ảnh hay tới xem chuông. Nếu vựa còn làm thế này thêm một lần nữa, tôi sẽ đưa việc này ra buổi họp làng gần nhất.

Thuần gật đầu. Ông nói thêm với Sen rằng hạn bảy ngày của Bạo sắp tới trong khi việc tra cứu của ông mới đi được những bước đầu. Sách cũ cho ông gốc tích của Chuông Quy Điền và Kim Ngưu. Nhưng lệ làng về quả chuông dưới hồ thì ông vẫn chưa tìm được văn bản nào chắc chắn. Sen nghe xong thì im lặng một lúc. Bà nhìn ra sân, nơi mây đen đang kéo kín bầu trời phía hồ, rồi nói khẽ trước khi ra về:

- Cụ cứ tra cho kỹ. Nhưng cụ nhớ là ngày hẹn không chờ ai đâu, cụ Thuần ạ.

Chương khác

Xem thêm