TRÂU VÀNG KIM NGƯU HỒ TÂY - Chương 17: Sấm Giáng Lần Thứ Hai Và Nước Ngang Đê Quai
Đêm ngày 22 tháng 08 năm 2026, lúc tám giờ bốn mươi lăm phút, cơn mưa kéo dài nhiều ngày bỗng nặng hạt hơn hẳn. Nguyễn Văn Thuần đang ngồi trong gian nhà…
Nội dung chương
Đêm ngày 22 tháng 08 năm 2026, lúc tám giờ bốn mươi lăm phút, cơn mưa kéo dài nhiều ngày bỗng nặng hạt hơn hẳn. Nguyễn Văn Thuần đang ngồi trong gian nhà ngang của xưởng, nghe tiếng mưa gõ dồn dập trên mái ngói. Quả chuông cổ đã nằm trong gian mái che của nhà xưởng được hơn một ngày. Thuần vẫn chưa hết áy náy về quyết định dời chuông của mình. Ông mở cuốn sổ ghi chép ra, đọc lại trang ghi việc dời chuông hôm trước, rồi lại khép sổ lại mà không viết thêm được dòng nào.
Nguyễn Đức Thắng từ gian ngoài chạy vào, áo còn ướt nước mưa. Thắng nói:
- Ông ơi, gió đang mạnh lên. Mấy anh thợ vừa chằng lại mái gian chứa khuôn xong. Trời tối sầm, chắc đêm nay lại có giông lớn.
Thuần chưa kịp đáp thì một tiếng sấm nổ vang trời xé toang màn mưa. Tiếng sấm ấy gần tới mức cửa gỗ của gian nhà ngang rung lên bần bật. Ngay sau tiếng sấm là một luồng sáng trắng chói lòa hắt qua khe cửa. Rồi tiếng mái tôn bị xé toạc và tiếng đồ đạc đổ vỡ vang lên từ phía gian chứa khuôn của xưởng. Thắng lao ra cửa xem rồi quay lại hét lên:
- Ông ơi, sét đánh trúng xưởng rồi! Gian chứa khuôn đang cháy! Mấy anh thợ đang dập lửa ở trong ấy!
Thuần chống gậy đứng bật dậy, cùng Thắng chạy ra gian chứa khuôn. Khung cảnh trong xưởng lúc ấy hỗn loạn nhưng còn trong tầm kiểm soát. Một góc mái của gian chứa khuôn bị sét đánh thủng, lửa bén vào mấy tấm gỗ kê khuôn và đống rơm khô để ở góc gian. Mấy người thợ đúc đang đội mưa, chuyền xô nước dập lửa. Mùi khét của gỗ cháy và mùi rơm ướt quyện vào nhau nồng nặc. Thuần đứng ở cửa gian, liên tục nhắc mọi người cẩn thận với đường dây điện bị đứt rơi xuống nền ướt. Ông dặn Thắng cắt cầu dao tổng của xưởng ngay lập tức.
Ngọn lửa được dập tắt sau khoảng hai mươi phút. Một phần gian chứa khuôn bị cháy sém, mấy bộ khuôn gỗ bị hỏng, mái gian bị thủng một mảng lớn. May mắn nhất là không một ai bị thương. Người thợ trực đêm bị mảnh ngói rơi sượt qua vai áo, rách một đường nhưng da không hề trầy xước. Thuần nghe báo lại mà thở phào, tay vẫn còn run sau tiếng sấm quá gần.
Dân làng ở các ngõ gần xưởng đổ tới xem rất đông. Ai cũng đội nón, cầm đèn pin, đứng chật cả ngõ xưởng. Tiếng bàn tán vang lên không ngớt trong tiếng mưa. Một người đàn ông ở ngõ đình nói lớn:
- Lại sét đánh trúng xưởng họ Nguyễn rồi! Lần trước đánh sập mái phụ, lần này đánh cháy gian chứa khuôn. Hai lần đều trúng đúng xưởng đúc, có phải chuyện thường đâu!
Một người phụ nữ đứng cạnh nói thêm, giọng đầy lo lắng:
- Mới hôm qua cụ Thuần cho dời chuông vào trong xưởng. Đêm nay sét lại đánh xuống xưởng. Tôi nói thật, tôi sợ lắm rồi. Chuông nằm ở đâu là sét đánh tới đó hay sao ấy.
Thuần nghe những lời ấy mà không đáp lại được câu nào. Ông đứng giữa sân xưởng ướt sũng, áo mưa dính chặt vào người, mắt nhìn mảng mái thủng đen sì của gian chứa khuôn. Phạm Thị Sen cũng vừa tới nơi. Trưởng làng đi một vòng xem thiệt hại, hỏi thăm từng người thợ, rồi đứng trước dân làng nói rõ ràng:
- Bà con nghe tôi nói. Đêm nay sét đánh xuống xưởng đúc họ Nguyễn, cháy một phần gian chứa khuôn. Không ai bị thương, đó là điều may nhất. Làng sẽ ghi lại sự việc này vào sổ. Còn nguyên do vì sao sét đánh, tôi đề nghị bà con không đồn đoán thêm trong đêm nay. Ai về nhà nấy, đường ngõ đang trơn, đèn pin cầm cho chắc.
Đêm ấy, Thuần ngồi lại rất lâu trong gian nhà ngang cùng Thắng. Ông mở cuốn sổ ghi chép, viết lại sự việc đêm nay với bàn tay còn chưa hết run. Ông đọc thành tiếng cho Thắng nghe từng dòng mình vừa viết. Đêm ngày 22 tháng 08 năm 2026, lúc 20 giờ 45 phút, dân làng chứng kiến lần sấm giáng thứ 2 đánh xuống đúng xưởng đúc họ Nguyễn. Sét làm cháy một phần gian chứa khuôn. Không ai bị thương. Thắng nghe ông đọc xong thì im lặng một lúc rồi hỏi khẽ:
- Ông ơi, lần sấm trước là đêm chuông lên bờ. Lần này là đêm sau khi chuông bị dời vào xưởng. Ông có nghĩ hai việc này liên quan tới nhau không ạ?
Thuần đặt bút xuống, nhìn cháu rất lâu rồi đáp:
- Ông không dám nói là chắc chắn liên quan. Nhưng ông cũng không dám nói là không liên quan. Hai lần sấm đều giáng xuống đúng xưởng này, vào đúng những ngày chuông bị động vào. Ông ghi lại ngày giờ cho khớp. Còn kết luận thì phải chờ thêm chứng cứ và lệ làng. Có điều, trong lòng ông lúc này nặng lắm, Thắng ạ. Quyết định dời chuông là quyết định của ông.
Sau khi dân làng tản dần về các ngõ, Thuần đi một vòng quanh xưởng để kiểm lại thiệt hại trong đêm. Gian chứa khuôn cháy mất một góc mái và hỏng mấy bộ khuôn gỗ quý của xưởng. Số khuôn ấy là khuôn đúc chuông nhỏ và đỉnh đồng mà thợ của xưởng đã dùng nhiều năm. Người thợ cả phụ trách gian khuôn đứng nhìn đống khuôn cháy dở mà lặng đi không nói. Thuần vỗ nhẹ vào vai anh ta và nói:
- Khuôn hỏng thì xưởng mình làm lại khuôn khác. Người không ai việc gì là quý nhất đêm nay rồi. Anh ghi lại thiệt hại vào sổ xưởng cho rõ ràng. Mai làng họp, tôi sẽ báo lại đầy đủ trước bà con.
Thuần cũng vào gian mái che kiểm tra quả chuông. Chuông vẫn nằm nguyên ở vị trí mới, thân chuông khô ráo, không hề hấn gì sau trận sấm sét và đám cháy ở gian bên cạnh. Người trực chuông ca đêm kể lại rằng lúc sét đánh, anh ta đang ngồi ngay trong gian mái che mà chỉ nghe tiếng nổ rất lớn, không thấy lửa bén sang phía này. Thuần nghe xong thì đứng lặng nhìn quả chuông hồi lâu. Trong đầu ông, một ý nghĩ cứ trở đi trở lại không dứt. Chuông dời tới đâu, sấm giáng xuống đúng chỗ ấy. Ông không nói ý nghĩ ấy thành lời với bất cứ ai trong đêm nay. Ông chỉ dặn người trực chuông ghi thêm vào sổ trực về tiếng sấm và đám cháy ở gian chứa khuôn.
Rạng sáng hôm sau, trước khi ra đê quai, Thuần ghé qua mấy nhà ở ngõ thấp nhất của làng cùng Thắng. Nước trong ngõ đã ngập tới sân của mấy hộ gần đê nhất. Bà con đang kê cao thóc lúa, đồ gỗ và những thứ sợ nước lên gác xép và bàn cao. Một cụ bà vừa kê xong chiếc hòm quần áo vừa nói với Thuần:
- Cụ Thuần ơi, nước mà tràn qua đê thật thì nhà tôi không còn chỗ nào khô nữa. Làng tính sao thì tính sớm cho dân nhờ. Tôi chỉ sợ nhất là ban đêm nước vào mà không ai hay biết.
Thuần cúi xuống giúp cụ bà kê thêm một chân bàn cho chắc rồi đáp:
- Bà yên tâm một điều. Từ đêm nay làng trực đê cả ngày lẫn đêm. Nước có biến động gì là có người báo ngay vào ngõ. Bà cứ kê cao đồ đạc như thế này là đúng rồi. Còn chuyện chuông, tôi sẽ nhận lỗi của mình trước họ tộc trong buổi họp gần nhất. Tôi không trốn tránh việc ấy đâu.
Trời vẫn mưa nhỏ. Thuần cùng Sen và Thắng ra đoạn đê quai phía ngõ thấp để kiểm tra mực nước sau một đêm mưa lớn. Con đê quai đất chạy dọc phía ngoài các ngõ thấp của làng. Mặt đê đã được đắp cao hơn bờ kè một đoạn từ nhiều năm trước. Ba người đi dọc mặt đê, chân lún xuống lớp đất mặt đã nhão vì mưa. Thắng thả thước đo ở chỗ cọc tiêu đánh dấu mực nước ven đê. Sen cúi xuống xem số đo, mặt biến sắc thấy rõ. Bà nói:
- Cụ Thuần xem này. Nước đã lên tới mặt đê rồi.
Thuần tự tay kiểm lại số đo một lần nữa. Ông nhìn cọc tiêu, nhìn mặt nước hồ đang vỗ sát vào thân đê, rồi gật đầu và nói rõ để Sen ghi vào sổ công tác của làng. Sáng nay đo lại thấy nước hồ dâng ngang mặt đê quai. Sen ghi xong dòng ấy thì đứng lặng một lúc. Bà nói:
- Nước ngang mặt đê quai nghĩa là chỉ cần thêm một trận mưa lớn nữa, nước sẽ tràn qua đê vào các ngõ thấp. Tôi phải họp làng ngay về việc trực đê cả ngày lẫn đêm. Mấy hộ ở ngõ thấp nhất phải kê cao đồ đạc từ hôm nay.
Sen đi xuống mặt đê trước, vừa đi vừa gọi điện về trụ sở làng để triệu tập cuộc họp trực đê ngay trong buổi sáng. Thắng đỡ ông nội bước xuống con dốc đê trơn trượt. Thuần đi rất chậm, mỗi bước đều chống gậy cho chắc chân. Tới chân đê, ông ngoái lại nhìn mặt đê quai một lần cuối. Mặt nước hồ ở phía bên kia đê vẫn vỗ đều vào thân đê, cao ngang với nơi ba người vừa đứng đo. Ông biết những ngày sắp tới của làng sẽ không còn một đêm nào yên giấc nữa.
Thuần không nói gì thêm. Ông đứng ở chân đê rất lâu, ngước nhìn lên mặt đê quai, mặc cho mưa nhỏ thấm ướt vai áo. Phía bên kia thân đê là mặt hồ xám đục trải rộng tới tận chân trời mây thấp. Sau lưng ông là những mái nhà của làng Ngũ Xã, nơi khói bếp sớm đang bay lên thưa thớt trong mưa. Thắng đứng bên cạnh ông nội, cũng không nói một lời nào. Hai ông cháu cứ đứng như thế, nghe tiếng sóng vỗ vào thân đê từng nhịp nặng nề, cho tới khi Sen phải lên tiếng gọi cả hai người quay về làng họp việc trực đê.