TRÂU VÀNG KIM NGƯU HỒ TÂY - Chương 20: Bạo Tăng Giá Và Hẹn Ngày Cân Chuông

Chiều ngày 25 tháng 08 năm 2026, lúc bốn giờ, Hoàng Văn Bạo đích thân tới sân đình làng Ngũ Xã theo lời mời của trưởng làng Phạm Thị Sen. Nguyễn Văn…

Nội dung chương

Chiều ngày 25 tháng 08 năm 2026, lúc bốn giờ, Hoàng Văn Bạo đích thân tới sân đình làng Ngũ Xã theo lời mời của trưởng làng Phạm Thị Sen. Nguyễn Văn Thuần và Nguyễn Đức Thắng cũng có mặt ở sân đình từ sớm. Buổi gặp này không phải là họp làng chính thức. Sen chỉ mời ba bên ngồi lại với nhau ở gian nhà khách của đình để nói cho rõ chuyện hạn hẹn và giá cả, trước khi việc này bị đồn thổi thêm trong làng. Trời chiều oi nồng, mây đen lơ lửng phía Hồ Tây nhưng chưa đổ mưa. Tiếng ve kêu ran trên cây đa già ở góc sân đình.

Bạo ngồi xuống ghế, đặt chiếc cặp da lên bàn rồi mở lời trước, giọng nói rành rọt như mọi lần làm ăn:

- Tôi nói thẳng với bà Sen và cụ Thuần thế này. Cái hạn bảy ngày tôi đưa ra ở buổi họp làng hôm 14 tháng 08 đã hết rồi. Làng chưa chốt bán, tôi cũng chưa rút kèo. Hôm nay tôi tới đây để đưa ra một lời đề nghị mới. Tôi tăng giá mua quả chuông lên gấp đôi so với giá tôi nói ban đầu ở vựa. Gấp đôi, bà Sen nghe rõ không. Số tiền ấy đủ để làng sửa đê quai cho chắc, sửa cả gian mái xưởng bị sập và còn dư ra một khoản cho các hộ nghèo ở ngõ thấp.

Sen ngồi nghe, tay ghi chép vào sổ công tác, mặt không đổi sắc. Bà hỏi lại:

- Ông tăng giá gấp đôi thì điều kiện của ông là gì? Ông nói cho hết một lượt đi, để làng còn cân nhắc cho rõ ràng.

- Điều kiện của tôi đơn giản thôi. Năm ngày nữa, tôi cho xe tới chở chuông đi. Trong năm ngày ấy, nếu làng chứng minh được bằng giấy tờ hay lệ đình rằng quả chuông này là vật thờ của đình làng Ngũ Xã, thì tôi rút kèo ngay, không nói thêm một lời nào. Còn nếu làng không chứng minh được, thì tới ngày hẹn, làng để cho xe của tôi vào sân xưởng cân chuông và chở đi như đã thỏa thuận miệng với nhóm thợ lặn từ đầu.

Thuần ngồi nghe hết những lời ấy rồi mới chậm rãi lên tiếng:

- Ông Bạo, tôi hỏi ông một điều. Ông vừa nói nếu làng chứng minh được chuông là vật thờ của đình thì ông rút kèo. Vậy ông cũng hiểu là chuyện này chưa rõ trắng đen. Chưa rõ trắng đen mà ông đã hẹn ngày cho xe tới chở, thì có phải là ông đang ép làng phải chạy theo cái hạn của người mua hay không?

- Cụ Thuần nói thế thì tôi cũng nói thẳng lại. Tôi là người làm ăn. Tôi đã bỏ tiền thuê lặn, thuê ghe cẩu, chuông lên bờ được là có tiền của tôi trong đó. Tôi chờ làng từ hôm 14 tới nay đã là quá lâu rồi. Giá tôi tăng gấp đôi là tôi đã nhượng bộ lắm rồi. Năm ngày nữa là giới hạn cuối cùng của tôi. Sau năm ngày, dù làng có nói gì, tôi cũng cho xe tới theo thỏa thuận đã có.

Thắng ngồi bên cạnh ông nội, hai tay nắm chặt cuốn sổ ghi chép. Anh không nhịn được mà nói chen vào:

- Thỏa thuận của ông là thỏa thuận với anh Lực, là kèo trục vớt lén từ đầu. Cả làng này chưa ai ký giấy bán chuông cho ông cả. Ông lấy quyền gì mà hẹn ngày cho xe tới chở đồ đang nằm trong quyết định tạm giữ của làng?

Sen giơ tay ra hiệu cho Thắng bình tĩnh lại. Bà nói với giọng đều và cứng:

- Anh Thắng nói có phần đúng ở điểm giấy tờ, ông Bạo ạ. Làng chưa ký bất cứ giấy bán nào với vựa của ông. Nhưng tôi cũng không muốn buổi gặp hôm nay biến thành một cuộc cãi nhau tay đôi. Tôi chốt lại thế này để ba bên cùng nghe rõ. Thứ nhất, lời đề nghị tăng giá gấp đôi của ông Bạo, làng ghi nhận vào sổ. Thứ hai, hạn năm ngày ông đưa ra, làng cũng ghi nhận, nhưng làng không coi đó là một thỏa thuận đã ký. Thứ ba, trong năm ngày này, cụ Thuần tiếp tục tra cứu giấy tờ và lệ đình về quả chuông. Nếu làng tìm được bằng chứng là vật thờ của đình, tôi sẽ mời ông Bạo tới sân đình xem tận mắt. Nếu làng không tìm được, làng sẽ họp lại để quyết lần cuối trước ngày hẹn của ông.

Bạo im lặng một lúc, gõ nhẹ ngón tay lên mặt bàn rồi gật đầu:

- Bà Sen chốt thế thì tôi nghe thế. Năm ngày. Tôi chờ đúng năm ngày nữa. Sau năm ngày mà làng vẫn chưa có giấy tờ gì, tôi mong bà Sen giữ đúng lời là đưa việc này ra họp làng quyết cho dứt điểm. Tôi làm ăn cần một câu trả lời rõ ràng, bán hay không bán, thế thôi.

Khi buổi gặp sắp khép lại, Thuần nói thêm một điều mà ông đã nghĩ rất kỹ từ đêm nhận lỗi ở sân đình. Ông nói rõ ràng, để cả Sen cùng nghe làm chứng:

- Tôi cũng phải nói thật một điều trước mặt bà Sen hôm nay. Hạn bảy ngày của ông đã hết mà làng vẫn chưa có bằng chứng nào chắc chắn về quả chuông. Việc tra cứu chậm là phần lỗi của tôi. Mấy ngày qua tôi mới đọc được gia phả và thần tích, toàn là sách kể chuyện xưa. Giấy tờ của làng thì tôi chưa tìm ra. Tôi nhận phần chậm ấy về mình. Nhưng chậm không có nghĩa là làng sẽ bán một vật chưa rõ lai lịch. Tôi xin ông hiểu cho làng ở điểm này.

Bạo nghe xong thì cười nhạt một tiếng rồi đáp:

- Cụ Thuần nhận lỗi thì tôi nghe. Nhưng cụ cũng phải hiểu cho tôi. Tiền ứng tôi đã đưa cho nhóm thợ lặn là tiền thật. Tiền thuê ghe cẩu cũng là tiền thật. Vựa của tôi không phải là nơi bỏ tiền ra rồi chờ vô hạn được. Cho nên tôi mới tăng giá gấp đôi và cho làng thêm đúng năm ngày. Tôi nghĩ như thế là đã quá thẳng thắn với làng rồi.

Sen gật đầu ghi thêm vào sổ. Bà nói rằng cả phần nhận lỗi của Thuần và lời đề nghị mới của Bạo đều sẽ được bà báo lại nguyên văn ở buổi họp làng gần nhất. Bà cũng nhắc Bạo rằng trong năm ngày tới, người của vựa không được tự ý tới sân xưởng như vụ mang cân hôm 20 tháng 08 nữa. Bạo nhún vai nhận lời, nói rằng vựa của ông ta sẽ chờ đúng hẹn, không làm thêm việc gì khiến làng phải khó xử.

Thuần nhìn thẳng vào Bạo và nói câu cuối cùng của buổi gặp:

- Ông Bạo, tôi nói một lời này với ông, không phải để dọa ông, mà là nói thật lòng của một người thợ đúc già. Quả chuông ấy từ ngày lên bờ đã đi kèm bao nhiêu chuyện lạ mà cả làng đều chứng kiến. Sấm giáng xuống xưởng hai lần. Đàn trâu chạy về hồ. Hào quang trên mặt sóng. Nước hồ dâng ngang mặt đê quai. Ông là người buôn đồng, ông nhìn quả chuông ấy chỉ thấy cân nặng và giá tiền. Nhưng tôi khuyên ông một câu. Có những thứ cân được bằng cân, mà không tính được bằng tiền đâu.

Bạo đứng dậy, xách cặp da lên, đáp lại ngắn gọn:

- Cụ Thuần, chuyện lạ thì tôi cũng nghe dân làng kể nhiều rồi. Nhưng tôi sống bằng nghề buôn bán, tôi chỉ tin giấy tờ và tiền thật. Năm ngày nữa, làng có giấy tờ thì tôi rút. Làng không có giấy tờ thì tôi cho xe tới. Chào bà Sen, chào cụ.

Bạo bước ra khỏi gian nhà khách, đi thẳng qua sân đình về phía cổng. Tiếng giày của ông ta nện xuống nền sân đình khô ráo nghe rõ từng bước một. Chiếc xe của vựa đã chờ sẵn ở ngoài cổng đình. Xe nổ máy rồi chạy về phía bãi vựa ven hồ, để lại một vệt bụi mỏng trên con đường đất trước cổng đình.

Sen khép cuốn sổ công tác lại, quay sang nói với Thuần:

- Cụ Thuần, tôi nói thật với cụ một câu. Năm ngày không phải là nhiều. Nếu trong năm ngày này cụ không tìm được giấy tờ hay lệ đình nào chắc chắn, tôi sẽ rất khó giữ được phe muốn bán ở buổi họp làng tiếp theo. Giá gấp đôi là một con số làm nhiều người trong làng phải suy nghĩ, nhất là các hộ ở ngõ thấp đang ngập nước.

- Tôi hiểu, bà Sen ạ. Tôi sẽ bắt đầu từ những nơi mình chưa tìm kỹ. Tấm bia đá sau đình, hòm lệ của đình, và những giấy tờ cũ mà cụ Kính giữ. Bao năm nay làng mình ít ai động tới những thứ ấy. Biết đâu bằng chứng của làng nằm ở một trong những chỗ đó.

- Vậy thì cụ bắt đầu ngay từ sáng mai đi. Tôi sẽ cử anh Thắng và thêm hai thanh niên nữa phụ giúp cụ dọn dẹp và tìm kiếm. Làng mình không còn nhiều thời gian để chần chừ nữa đâu.

Thuần gật đầu rồi cùng Thắng bước ra sân đình. Trời chiều đã ngả về tối, mây đen phía hồ dày thêm một lớp nữa. Trên đường về xưởng, Thắng hỏi ông nội rằng năm ngày liệu có đủ để tìm ra bằng chứng hay không. Thuần đi chậm lại, chống gậy đứng ở giữa ngõ đình rồi đáp:

- Đủ hay không thì mình cũng phải làm hết sức. Sáng mai cháu theo ông ra sau đình trước. Phía sau hậu cung đình có nhiều đá cũ và đồ cũ chất đống bao năm không ai dọn. Ông có linh cảm những thứ làng mình cần đang nằm lẫn trong đống đồ bị quên ấy. Mình cứ bắt đầu từ nơi ít người để ý nhất.

Hai ông cháu cứ đi chậm qua sân đình rộng và vắng, nơi mười một ngày trước cả làng đã chia thành hai phe rõ rệt vì một quả chuông cổ vừa lên khỏi đáy bùn sâu.

Chương khác

Xem thêm