TRÂU VÀNG KIM NGƯU HỒ TÂY - Chương 6: Thắng Phát Hiện Kèo Trục Vớt

Chiều ngày 12 tháng 08 năm 2026, lúc sáu giờ mười phút, Nguyễn Văn Thuần ra bến cá ven hồ để mua ít cá tươi về cho bữa tối. Ông tiện thể xem lại đoạn đê…

Nội dung chương

Chiều ngày 12 tháng 08 năm 2026, lúc sáu giờ mười phút, Nguyễn Văn Thuần ra bến cá ven hồ để mua ít cá tươi về cho bữa tối. Ông tiện thể xem lại đoạn đê quai gần bến sau một ngày mưa lớn. Bến cá vào giờ ấy vẫn còn đông người. Mấy chiếc thuyền nhỏ vừa cập bờ, cá và tôm được đổ ra những chiếc rổ lớn, tiếng người mua kẻ bán rộn ràng hòa cùng tiếng sóng vỗ vào mạn thuyền và mùi tanh nồng đặc trưng của một bến cá đang vào lúc nhộn nhịp nhất trong ngày. Thuần chọn mua một ít cá từ người quen, rồi đứng lại nán chuyện với mấy người chài về mực nước và chuyện trực đê đêm qua.

Đúng lúc ấy, từ phía đầu bến gần chỗ neo ghe lặn, tiếng cãi vã bỗng nổi lên, mỗi lúc một to, át cả tiếng mua bán xung quanh. Thuần quay lại nhìn thì thấy Nguyễn Đức Thắng đang đứng đối diện Trần Văn Lực, mặt đỏ bừng, tay chỉ về phía chiếc ghe lặn đang neo sát bờ. Lực cũng không vừa, hai tay chống nạnh, giọng gằn xuống nhưng vẫn đủ to để cả bến nghe thấy. Thuần vội xách túi cá đi nhanh về phía hai người, lòng ông thắt lại vì ông đã đoán được cuộc cãi vã này là về chuyện gì.

Thắng nói lớn:

- Anh đừng tưởng cả làng không biết. Anh nhận tiền của ông Bạo để vớt chuông dưới hồ lên bán cân chứ gì? Sáng nay tôi nghe rõ ràng ở bến này, người làm ở vựa nói hết rồi. Anh còn chối nữa không?

Lực đáp lại ngay, giọng cũng lớn không kém:

- Tôi nhận việc lặn thuê thì có gì sai? Dưới đáy hồ có đồ đồng bỏ đi chìm từ bao năm, không ai dùng, không ai thờ. Tôi vớt lên bán lấy tiền công, nuôi vợ con tôi. Anh có nuôi nhà tôi không mà anh lớn tiếng?

- Đồ bỏ đi? Anh gạt bùn nhìn thấy chuông khắc hình trâu thần rồi mà còn gọi là đồ bỏ đi à? Chuông ở gần đền Kim Ngưu, anh không thấy sợ à? Ông tôi đã dặn thế nào anh quên hết rồi à?

- Ông anh dặn là chuyện của ông anh. Tôi làm nghề lặn, ai thuê thì tôi làm. Tôi chỉ vớt đồ đồng bỏ đi dưới đáy hồ, không đụng vào của ai trên bờ cả. Anh đừng có chụp mũ cho tôi là trộm cắp hay phá hoại.

Hai người càng nói càng tiến sát vào nhau. Thắng nắm chặt quai túi đồ nghề, ngực phập phồng vì tức giận. Lực thì mặt sạm đi, quai hàm nghiến chặt. Mấy người dân ở bến thấy tình hình căng thẳng thì vội xúm lại can ngăn. Một người chài lớn tuổi chen vào giữa hai người, giơ hai tay ra ngăn.

- Thôi thôi, hai đứa bình tĩnh. Có chuyện gì thì nói cho tử tế, đừng có động tay động chân ở bến này. Người ngoài nhìn vào lại cười làng mình.

Một người phụ nữ bán cá cũng lên tiếng:

- Thắng à, cháu bớt nóng. Lực nó cũng vì miếng cơm manh áo thôi. Còn Lực, cháu cũng đừng nói ngang như thế. Chuông dưới hồ chưa rõ thế nào, làng còn phải họp bàn đã chứ.

Thuần đến nơi đúng lúc Thắng vừa giơ tay lên như định đẩy vai Lực. Ông bước thẳng vào giữa, đặt bàn tay lên cánh tay cháu nội, giữ chặt lại. Giọng ông không lớn nhưng dứt khoát:

- Thắng, bỏ tay xuống. Cãi nhau ở bến không giải quyết được gì. Có tức thì về nhà nói với ông.

Thắng quay lại nhìn ông nội, thấy ánh mắt nghiêm khắc của ông thì dần hạ tay xuống, nhưng vẫn thở mạnh và trừng mắt nhìn Lực. Thuần quay sang Lực, nói chậm rãi để cả đám đông quanh đó cùng nghe rõ:

- Lực, cháu nghe cụ nói. Cụ chưa hề nói cháu là người trộm cắp. Cụ chỉ dặn một điều từ mấy hôm nay: quả chuông ấy chưa rõ lai lịch, chưa rõ lệ làng thế nào, thì đừng vội kéo lên. Hôm nay cháu và Thắng cãi nhau to ở bến, cả làng đều nghe thấy chuyện kèo trục vớt rồi. Từ giờ chuyện này không còn là chuyện riêng của cháu và ông Bạo nữa. Nó là chuyện của cả làng Ngũ Xã.

Lực im lặng một lúc, ánh mắt dịu đi một phần nhưng giọng vẫn còn cứng:

- Cháu nói lại với cụ và với mọi người ở đây. Cháu chỉ vớt đồ đồng bỏ đi dưới đáy hồ, không đụng vào của ai. Cháu đã nhận tiền ứng trước thì cháu phải có trách nhiệm với người ta. Cụ bảo cháu dừng ngay bây giờ thì tiền đâu cháu trả lại? Nhà cháu còn nợ, vợ cháu mới sinh, cụ bảo cháu phải làm thế nào?

Câu hỏi ấy khiến đám đông quanh bến im lặng hẳn đi. Thuần cũng lặng đi một nhịp. Ông hiểu rõ hơn ai hết rằng đằng sau sự bướng bỉnh của Lực không chỉ có lòng tham, mà còn có gánh nặng cơm áo thật sự đè lên vai một người đàn ông ba mươi tư tuổi làm nghề lặn thuê nguy hiểm. Nhưng ông cũng hiểu rằng nếu hôm nay ông mềm lòng mà bỏ qua, thì ngày mai quả chuông có thể đã nằm trên sân vựa phế liệu và bị định giá như một đống đồng vụn.

- Chuyện tiền nong, làng sẽ họp và bàn cách cho thỏa đáng. Cụ không hứa thay cho làng được điều gì hôm nay. Nhưng cụ nói lại lần nữa: chưa họp, chưa rõ lệ, thì chưa ai được kéo chuông lên. Cháu cầm tiền của người ta thì cháu cứ nói thẳng với người ta là làng đang bàn. Một người làm ăn đàng hoàng sẽ hiểu điều ấy.

Trưởng làng Phạm Thị Sen vừa lúc ấy cũng đến bến sau khi nghe tin có cãi vã. Sen là người phụ nữ ngoài năm mươi, dáng nhanh nhẹn, giọng nói rõ ràng và dứt khoát. Sen chen vào đám đông, nhìn Thắng rồi nhìn Lực, nói:

- Tôi nghe hết đoạn cuối rồi. Hai anh em trong làng cãi nhau to ở bến như thế này là không được. Thắng, cháu về xưởng với cụ Thuần đi. Lực, cháu ở lại tôi nói chuyện riêng một lúc. Còn bà con ở bến, chuyện chuông dưới hồ làng sẽ họp ở sân đình để bàn cho ra nhẽ, không ai phải cãi nhau ngoài bến cá thế này nữa. Ai có ý kiến gì thì đến buổi họp mà nói.

Đám đông dần tản ra. Mấy người chài quay lại với thuyền và lưới của mình, người bán cá tiếp tục cân cá cho khách, nhưng những tiếng xì xào bàn tán vẫn còn vang lên khắp bến. Sen ở lại bến thêm ít phút để ghi lại lời kể của mấy người dân vừa chứng kiến toàn bộ cuộc cãi vã, phòng khi làng họp cần đối chiếu cho rõ ràng ai nói điều gì trước. Thuần đứng cạnh nghe Sen hỏi từng người một cách ngắn gọn và công bằng, không thiên vị Thắng cũng không bênh vực Lực. Cách làm việc ấy khiến ông yên tâm phần nào, bởi ông biết một buổi họp làng chỉ có kết quả khi những lời kể được ghi lại ngay từ lúc sự việc vừa xảy ra. Không thể để qua mấy ngày truyền miệng rồi mỗi người nhớ một kiểu khác nhau. Khi Sen ghi xong và gấp sổ lại, trời đã ngả sang màu tím sẫm, mặt hồ loang loáng ánh đèn từ những chiếc thuyền vừa thắp đèn chuẩn bị cho chuyến lưới đêm.

Thuần kéo Thắng đi về phía đường ven hồ. Đi được một đoạn, Thắng mới lên tiếng, giọng đã bớt gay gắt nhưng vẫn còn ấm ức:

- Cháu xin lỗi ông. Cháu nóng quá nên mới cãi nhau to như thế. Nhưng cháu nghe người ta nói anh Lực đã hẹn ngày kéo chuông lên rồi, cháu không nhịn được.

- Ông biết cháu lo cho làng. Nhưng lo thì phải lo bằng cái đầu lạnh. Cháu đánh nhau với Lực ở bến thì được gì? Nó càng bướng lên, ông Bạo càng có cớ nói làng mình chia rẽ. Từ giờ cháu muốn nói gì về chuyện này thì phải có mặt ông hoặc có mặt bà Sen. Nghe rõ chưa?

- Dạ, cháu nghe rõ rồi ông.

Đi qua đoạn đường ven hồ, Thuần còn dừng lại ở quán nước của Nguyễn Thị Hoa để hỏi xem buổi chiều nay có ai ghé quán bàn thêm chuyện kèo trục vớt hay không. Hoa đang lau bàn sau giờ khách đông, nghe ông hỏi thì lắc đầu. Bà bảo rằng từ lúc có cãi vã ở bến, người làng kéo nhau về gần hết. Chỉ còn mấy người chài ở lại bàn tán nhỏ với nhau rằng chuyện này sớm muộn gì cũng phải mang ra sân đình mới xong. Hoa rót cho Thuần một chén trà nóng, bảo ông uống cho đỡ mệt sau một buổi chiều căng thẳng. Thuần uống vội chén trà, cảm ơn Hoa rồi mới cùng Thắng đi tiếp. Ông nói với cháu rằng những lời bàn tán ở quán nước và ở bến cá, dù chưa phải là chứng cứ, cũng cho thấy lòng làng đang xao động thật sự. Một khi lòng người đã xao động thì buổi họp ở sân đình sẽ không còn là chuyện có thể trì hoãn thêm được nữa.

Về đến xưởng, trời đã tối hẳn. Thuần thắp đèn, mở sổ tay ra ghi lại sự việc buổi chiều. Ông viết: ngày 12 tháng 08, lúc 18 giờ 10, tại bến cá ven hồ, tận mắt chứng kiến Nguyễn Đức Thắng cãi nhau to với Trần Văn Lực về kèo trục vớt chuông. Hai người suýt đánh nhau, dân bến can ra. Mâu thuẫn giữa Thắng và Lực từ nay đã công khai trước dân bến. Ông ghi thêm lời của Lực tự nhận chỉ vớt đồ đồng bỏ đi và đã nhận tiền ứng trước, cùng lời của trưởng làng Sen hẹn sẽ họp làng ở sân đình. Ghi xong, ông nhìn ra ngoài cửa xưởng. Bóng tối đã phủ kín mặt hồ, chỉ còn ánh đèn từ những chiếc thuyền neo gần bờ hắt xuống mặt nước thành những vệt sáng run rẩy. Ông biết rằng kể từ buổi chiều hôm nay, chuyện quả chuông không còn là những lời kháo nhau lặng lẽ nữa. Nó đã trở thành một vết nứt công khai trong lòng làng Ngũ Xã, và vết nứt ấy sẽ chỉ rộng thêm nếu những ngày tới không có một quyết định rõ ràng nào được đưa ra.

Chương khác

Xem thêm