Vực Đáy Đập Thủy Điện - Chương 11: Lặn Xuống Độ Sâu Sáu Mươi Mét
Mùi khói ngải cứu quyện chặt với mùi cồn sát trùng và hơi ẩm mốc bốc lên từ các khe nứt bê tông dưới tầng hầm kỹ thuật. Tôi ngồi thẳng lưng trên chiếc…
Nội dung chương
Mùi khói ngải cứu quyện chặt với mùi cồn sát trùng và hơi ẩm mốc bốc lên từ các khe nứt bê tông dưới tầng hầm kỹ thuật. Tôi ngồi thẳng lưng trên chiếc ghế sắt gắn cố định xuống sàn phòng giao ban sự cố, hai tay nắm chặt vào hai bên mép đệm cao su. Chiếc áo bảo hộ lao động màu cam của Tập đoàn Điện lực Việt Nam vắt tạm bợ trên lưng ghế đối diện. Trước mặt tôi, một chiếc bát đồng đen bóng đặt trên tấm bản vẽ kỹ thuật lật úp, đựng thứ dung dịch đen sánh pha lẫn ánh đỏ thẫm.
Cụ Cương ngồi xếp bằng trên một manh chiếu cói trải tạm dưới sàn, đôi mắt chăm chú nhìn vào ngọn lửa nhỏ đang liếm láp đáy chiếc bát đồng. Tay cụ thoăn thoắt gắp từng mảnh vỏ cây chàm rừng, ngải cứu khô và mấy mẩu xương cá suối cổ đã hun khói đen kịt thả vào ngọn lửa. Khi tro tàn rụng xuống, cụ đổ thêm một thìa bột chu sa đỏ tươi cùng nửa chén rượu ngô men lá nồng nặc. Cụ dùng chiếc que gỗ nghiền nát hỗn hợp, khuấy đều cho đến khi dung dịch sủi bọt tăm li ti, bốc lên làn khói xám đục mang mùi hăng nồng làm cay xè sống mũi.
- Rượu để dẫn thuốc vào máu, chu sa để định thần, còn tro bùa cổ truyền của người Mường để đánh thức khí lực vực thẳm - Cụ Cương ngẩng đầu lên, giọng trầm đục át đi tiếng rì rầm của máy điều hòa công nghiệp. - Chú phải giữ cho hơi thở thật đều. Gai bưởi rừng nhọn và xé thịt hơn kim thép nhiều. Nếu chú gồng cứng cơ bắp, mũi gai sẽ gãy ngậm trong da thịt, nọc thuốc không thông, ấn tích coi như phế bỏ.
Tôi nhìn xuống bàn tay cụ. Ngoài thanh kim đồng thau ba cạnh đặt trên miếng vải đỏ, cụ Cương còn cầm một chùm gai bưởi rừng dài chừng ba đốt ngón tay, được buộc chụm lại bằng sợi chỉ ngũ sắc quanh thân một nhánh tre đực vót nhẵn. Những đầu gai nhọn hoắt, đen bóng vì đã được ngâm qua nhựa trám và dầu trẩu nhiều ngày.
Trên màn hình giám sát gắn tường phía sau lưng cụ Cương, các thông số thủy lực của nhà máy thủy điện Sơn La liên tục nhấp nháy những dải màu cảnh báo. Lưu lượng nước rò rỉ qua hành lang đáy đập đã chạm mốc một trăm mười lít một giây. Cảm biến áp lực kẽ hở tại mố số ba hiển thị đồ thị dốc đứng, báo hiệu các vết nứt bê tông xung quanh cửa van xả đáy đang chịu lực ép thủy động cực lớn từ dòng xoáy ngoài lòng hồ. Thỉnh thoảng, cả căn phòng lại khẽ rùng mình. Tiếng nước gầm gừ sau bức tường bê tông cốt thép dày hàng chục mét vọng vào nghe nghẹt thở, nặng trĩu.
- Tôi sẵn sàng rồi - Tôi hít sâu một hơi, để lồng ngực căng tràn không khí đậm đặc mùi khét.
Cụ Cương nhúng chùm gai bưởi vào bát mực đen đỏ sánh đặc. Đầu gai hút trọn lớp tro chàm sền sệt. Cụ bước đến đối diện tôi, tay trái đặt mạnh lên vai tôi để cố định vị trí, tay phải giơ cao chùm gai.
Mũi gai đầu tiên cắm phập vào da thịt.
Cơn đau nhói buốt lập tức bùng nổ ngay giữa xương ức, xộc thẳng lên đại não tôi. Cảm giác sắc lẹm và khô khốc. Khác hẳn với cảm giác châm kim tiêm y tế thông thường, chiếc gai bưởi găm sâu qua tầng biểu bì, xé toạc các sợi collagen và cắm thẳng vào màng xương ngực. Cụ Cương không hề dừng tay. Nhánh tre trong tay cụ gõ liên nhịp với tốc độ đáng kinh ngạc, từng cú đâm dứt khoát vang lên tiếng "bập... bập... bập" rợn người trong không gian kín mít.
Tôi nghiến chặt hai hàm răng đến mức khớp thái dương phát ra tiếng kêu rắc rắc. Cơ ngực tôi giật nảy theo phản xạ vô điều kiện. Máu tươi rịn ra từ hàng chục lỗ kim li ti, hòa lẫn với lớp mực chàm đen thẫm chảy dọc xuống cơ bụng. Vị tanh của máu và vị nồng của tro thảo dược bốc lên xộc vào mũi tôi.
- Đừng nín thở! - Tiếng cụ Cương gắt lên bên tai tôi. - Thở ra bằng miệng! Dẫn khí xuống đan điền! Nếu tim chú đập quá nhanh, máu sẽ tống mực ra ngoài, hoa văn không bám vào thịt được đâu!
Tôi cố gắng điều hòa nhịp thở. Trong suốt mười hai năm làm kỹ sư giám sát và thợ lặn kỹ thuật PADI Divemaster, tôi đã trải qua nhiều bài kiểm tra sinh tồn khắc nghiệt. Tôi từng bị chuột rút ở độ sâu năm mươi mét tại vùng biển Phú Quốc, từng đối mặt với sự cố rò rỉ bình khí nén khiến áp suất tụt giảm đột ngột trong bóng tối. Nhưng chưa có thử thách nào đem lại nỗi đau đớn thể xác kéo dài và nhức nhối như thế này.
Mỗi mũi gai đâm xuống mang theo độc tính từ nhựa trám và tro cây ngải, gây ra cảm giác nóng rát như thể có người đang gí thanh sắt nung đỏ vào ngực tôi. Vết xăm hình rồng nước cũ trên ngực tôi - thứ tôi từng coi là một hình kỷ niệm thời trẻ - bắt đầu phồng rộp lên. Cụ Cương đang dùng chùm gai bưởi viền lại từng đường nét cổ xưa, mở rộng các móng vuốt và vảy rồng lan dần sang hai bên bả vai.
Dưới tầng hầm, tiếng kim gõ đều đặn hòa nhịp cùng tiếng máy bơm thoát nước đang gầm rú ngoài hành lang kỹ thuật.
- Mực này ngấm đến đâu, máu của chú sẽ lạnh đến đấy - Cụ Cương vừa gõ kim vừa lẩm bẩm, miệng cụ tụng những câu thần chú Mường cổ bằng thứ âm điệu trầm đục, kéo dài như tiếng đá lăn dưới đáy vực. - Tổ tiên xưa lặn lội dưới dòng sông Đà đầy xoáy dữ, phải mang trên mình vảy của chúa tể sông ngòi. Thủy quái nhìn thấy đồng loại sẽ không bổ tới cắn xé. Mũi kim này đâm vào là lấy vía của đá ngầm, lấy phách của rừng thẳm buộc chặt vào thân thể chú.
Cơn đau chuyển từ nhói buốt sang một trạng thái tê dại kỳ lạ. Vùng ngực tôi nóng rực lên như lò lửa, nhưng từ các đầu ngón tay và ngón chân, một luồng khí lạnh buốt lại bắt đầu chạy ngược lên. Nhịp tim tôi chậm dần lại, hạ xuống dưới mức sáu mươi nhịp một phút dù mồ hôi vã ra như tắm, ướt đẫm cả chiếc quần bảo hộ.
Tôi cảm nhận được từng thớ cơ trên ngực mình đang co thắt dữ dội theo từng nhịp kim gõ. Dưới lớp da thịt, các mao mạch dãn nở, hấp thụ toàn bộ tinh chất thảo dược và tro bùa. Cụ Cương liên tục nhúng gai vào bát mực, từng vệt chàm đen nhánh in hằn lên da thịt tôi những hoa văn kỷ hà chằng chịt: những đường sóng lượn sắc nhọn tượng trưng cho dòng nước ghềnh, những chấm tròn đồng tâm đại diện cho mắt bão và mắt xoáy đáy vực, cùng những chiếc vảy rồng xếp lớp đều tăm tắp như tấm áo giáp bằng đá phiến.
- Báo cáo anh Hải! - Tiếng Tuấn, kỹ sư vận hành trẻ tuổi, run rẩy vang lên qua cánh cửa phòng mở hé. Cậu ta đứng chết trân ở cửa, gương mặt tái mét khi nhìn thấy cơ thể đầy máu và mực của tôi, cùng dáng vẻ kỳ dị của cụ Cương đang miệt mài gõ gai bưởi.
- Có chuyện gì? - Tôi gằn giọng qua kẽ răng, mồ hôi chảy ròng ròng làm cay xè khóe mắt.
- Trạm quan trắc địa chấn Mộc Châu vừa phát tín hiệu cảnh báo. Họ ghi nhận được một chuỗi vi địa chấn cục bộ có tâm chấn nằm ngay dưới lòng hồ thủy điện, độ sâu ước tính khoảng bảy mươi mét! Biên độ dao động đang tăng dần. Trưởng ca vừa hạ lệnh đóng toàn bộ cửa xả tràn mặt số hai để giảm tải dòng chảy, nhưng cửa van đáy số ba vẫn rung lắc dữ dội. Áp lực nước ngoài vòm van đã vượt ngưỡng tính toán thiết kế mười phần trăm!
- Kệ nó... - Tôi nghiến răng, cơ thể giật nảy lên khi cụ Cương chuyển mũi gai sang phía nách trái, nơi tập trung dày đặc các đầu dây thần kinh. - Bảo trạm... tiếp tục duy trì xả qua tuabin tổ máy số một và số hai. Tuyệt đối không được ngắt tải đột ngột, nếu không búa nước sẽ phá tung buồng xoắn!
Tuấn nuốt nước bọt ực một tiếng, gật đầu lia lịa rồi quay lưng chạy thục mạng ra hành lang. Tiếng giày bảo hộ nện dồn dập trên sàn thép xa dần.
Căn phòng lại chìm vào sự im lặng nghẹt thở, chỉ còn tiếng gai bưởi đâm vào da thịt và tiếng thở dốc nặng nề của tôi.
- Chú kỹ sư có một ý chí sắt đá đấy - Cụ Cương nói nhỏ, giọng cụ khản đặc đi sau hàng giờ đồng hồ tập trung cao độ. Cụ đặt chùm gai bưởi xuống, với tay lấy thanh kim đồng thau ba cạnh. - Bây giờ là phần gian nan nhất. Tôi phải dùng mũi kim đồng này dẫn đường cho mạch máu ở lưng. Long tích phải khép tròn từ ngực qua vai, chạy dọc theo cột sống xuống tận thắt lưng. Cột sống là rồng chầu, nếu đứt đoạn ở lưng, chú xuống nước sẽ bị áp lực sáu mươi mét bẻ gãy đốt sống ngay lập tức.
- Cứ làm đi - Tôi thở hắt ra, cúi gập người về phía trước, hai tay ôm chặt lấy đầu gối.
Thanh kim đồng thau lạnh ngắt chạm vào da thịt sau gáy tôi. Ngay sau đó là một lực ấn ngập sâu.
Mũi kim ba cạnh rạch một đường dứt khoát dọc theo đốt sống cổ số bảy. Nỗi đau lần này sắc bén và lạnh lẽo hơn nhiều so với gai bưởi. Mũi kim bằng kim loại dẫn truyền từng chấn động cơ học trực tiếp vào tủy sống. Mỗi cú đâm của cụ Cương làm cả sống lưng tôi co giật như bị điện giật hàng trăm vôn. Đầu óc tôi choáng váng, trước mắt hiện lên những đốm sáng màu đỏ và vàng chập chờn.
Trong cơn mê sảng vì đau đớn, tôi nghe thấy tiếng nước sông Đà gầm réo rền vang bên ngoài bức tường bê tông. Nhưng đó không đơn thuần là tiếng nước chảy qua các đường ống áp lực. Tiếng gầm ấy mang âm hưởng của một sinh vật sống, một tiếng thở khò khè kéo dài từ sâu thẳm trong các hang đá vôi ngầm bị nhấn chìm ba mươi năm trước. Thứ sóng hạ âm 8,5 Hz lại bắt đầu dội qua khối bê tông khổng lồ của nhà máy, xuyên thẳng vào căn phòng kỹ thuật.
Lạ lùng thay, lồng ngực tôi không còn cảm giác buồn nôn và ngột ngạt như lúc ngồi trong xe điều khiển sonar nữa. Những vết thương đang rỉ máu trên ngực và lưng tôi dường như đang rung lên cùng nhịp với tần số hạ âm kia. Mỗi khi sàn nhà rung chuyển vì một đợt sóng ngầm dưới đáy hồ, những giọt máu hòa cùng mực chàm trên da tôi lại đập nảy lên nhè nhẹ. Cơn sốt bốc lên ngùn ngụt khắp toàn thân, thiêu đốt các mạch máu, nhưng tâm trí tôi lại tỉnh táo đến kỳ lạ. Tôi cảm nhận được dòng chảy của nước, cảm nhận được sức ép của hàng tỷ mét khối nước đang đè nặng lên mặt đập bê tông ngoài kia một cách rõ ràng, chân thực.
Thời gian trôi đi nặng nề như từng khối bê tông đông kết. Kim đồng hồ trên tường chỉ ba giờ sáng.
Cụ Cương đã làm việc liên tục suốt hơn bốn tiếng đồng hồ. Tấm áo chàm của cụ ướt đẫm mồ hôi, dính chặt vào bờ vai gầy guộc. Những ngón tay gầy guộc như rễ cây của cụ vẫn vững như bàn thạch, không hề run rẩy dù chỉ một milimét. Cụ cẩn thận vạch từng đường mực chàm, nối liền chiếc đuôi của con Giao Long từ đốt sống thắt lưng vòng ngược trở lại xương sườn số chín bên phải.
- Đường nét cuối cùng... - Cụ Cương thì thào, hơi thở cụ nóng rực phả vào vai tôi. - Khóa long mạch. Nối trời, đất, và vực thẳm.
Cụ nhúng đầu mũi kim đồng thau vào phần cặn chu sa đỏ nhất còn sót lại dưới đáy bát. Mũi kim giơ lên không trung, nhắm thẳng vào hõm ức của tôi - trung tâm của toàn bộ hoa văn rồng nước.
Cụ Cương vận sức, ấn mạnh mũi kim xuống.
XẸT!
Một luồng cảm giác rực cháy bùng phát ngay giữa cuống họng tôi. Tôi ngửa cổ ra sau, gầm lên một tiếng trầm đục từ tận đáy phổi. Toàn bộ cơ thể tôi căng cứng như một sợi cáp thép chịu tải cực hạn.
Đúng lúc mũi kim cuối cùng rút ra khỏi da thịt, một cú rung chấn kinh hoàng bất thần giáng thẳng vào thân đập Sơn La.
RẦM!
Âm thanh va đập nặng nề như thể một ngọn núi ngầm vừa sụp đổ dưới đáy hồ. Sàn bê tông của phòng giao ban nảy bật lên vài phân. Chiếc bàn sắt va đập loảng xoảng, bản vẽ kỹ thuật và bát mực bay tung tóe ra sàn nhà.
Bụp! Xoẹt!
Hệ thống đèn neon trên trần nhà nhấp nháy điên cuồng rồi đồng loạt phát nổ thành những chùm tia lửa điện sáng lóa. Mùi khét của dây dẫn cháy bốc lên nồng nặc. Cả căn phòng chìm vào bóng tối đặc quánh trong tích tắc, trước khi hệ thống đèn chiếu sáng sự cố màu đỏ ối bật sáng yếu ớt ở các góc tường.
Tiếng còi báo động khẩn cấp bên ngoài hành lang chuyển sang một hồi còi liên tục, the thé và dồn dập - mức báo động nguy hiểm cao nhất của công trình thủy điện.
Nhưng giữa cảnh tượng hỗn loạn và ánh sáng đỏ quạch chập chờn của bóng đèn sự cố, một hiện tượng kỳ dị đã diễn ra ngay trên thân thể tôi.
Toàn bộ những vệt hoa văn rồng nước trên ngực, vai và cánh tay tôi không hề chìm vào bóng tối. Lớp mực chàm đen thẫm pha lẫn tro bùa và chu sa bắt đầu phát ra một thứ ánh quang mờ ảo, lấp lánh sắc xanh lam pha lẫn ánh kim loại lạnh lẽo. Những đường vảy rồng dọc theo xương sườn tôi nhấp nháy nhịp nhàng theo từng nhịp thở dốc, giống hệt như thứ ánh sáng lân tinh phát ra từ những chiếc vảy khổng lồ của con quái thú mà camera ngầm từng ghi lại ở cửa van đáy số ba.
Da thịt tôi không còn cảm thấy bỏng rát nữa. Một luồng sinh lực lạnh buốt, dẻo dai chảy cuồn cuộn qua từng thớ cơ, triệt tiêu hoàn toàn sự mệt mỏi sau nhiều giờ bị tra tấn bởi kim gai.
Cụ Cương ngồi bệt xuống manh chiếu rách, thở dốc từng cơn nhưng đôi mắt cụ sáng quắc nhìn vào ngực tôi. Cụ run rẩy chắp hai bàn tay dính đầy mực và máu lại trước ngực:
- Xong rồi... Thủy ấn đã nhận chủ. Da thịt chú giờ đây đã mang vảy của rồng nước. Dưới đáy vực sâu kia, chú không còn là kẻ xâm phạm nữa.
Cánh cửa phòng giao ban bị đạp tung ra một cách thô bạo.
Kỹ sư trưởng ca trực và Tuấn lao vào, mặt không còn giọt máu. Trên tay họ là chiếc máy bộ đàm đang rè rè phát ra những âm thanh hoảng loạn từ phòng điều khiển trung tâm:
- Báo động đỏ toàn nhà máy! Trạm thủy văn Tạ Bú vừa báo về: lũ quét thượng nguồn từ phía Mường La đang dồn về lòng hồ với lưu lượng kỷ lục, dự kiến đạt mười lăm nghìn mét khối một giây trong vòng hai giờ tới!
Trưởng ca nhìn tôi, ánh mắt bàng hoàng xen lẫn tuyệt vọng khi thấy tôi đứng sừng sững giữa căn phòng ngập ánh sáng đỏ, trên ngực phát ra thứ ánh quang xanh biếc kỳ dị:
- Anh Hải! Cửa van đáy số ba... áp lực tăng vọt làm hệ thống thủy lực tự động bị kẹt cứng hoàn toàn! Cánh cửa thép đang lệch khỏi rãnh trượt! Nếu không xuống độ sâu sáu mươi mét giải phóng chốt kẹt thủ công trước khi đỉnh lũ tràn về, áp lực nước khổng lồ sẽ xé toạc toàn bộ vòm gia cố đáy đập!