ÂM BINH BÊN THÁC BẢN GIỐC - Chương 10: Đợt thứ ba và người chăn trâu ngã
Đêm thứ ba của hiện tượng, bà Miên không ngủ ngay từ đầu tối. Cơm tối trong nhà ăn lặng lẽ hơn hai đêm trước rất nhiều. Văn ít nói, Hường ít nói, mâm cơm…
Nội dung chương
Đêm thứ ba của hiện tượng, bà Miên không ngủ ngay từ đầu tối. Cơm tối trong nhà ăn lặng lẽ hơn hai đêm trước rất nhiều. Văn ít nói, Hường ít nói, mâm cơm cúng đặt trước bàn thờ xong, người nhà ngồi ăn với nhau mà ai cũng lắng tai nghe ngóng động tĩnh ngoài sân, như cả nhà đang chờ một điều nào đó mà không ai muốn gọi tên trước.
Từ sau khi chồng mất, giấc ngủ của bà vốn đã chập chờn. Đêm nay bà nằm trong buồng, nghe Hường trở mình ở gian bên, nghe Văn đi lại ngoài sàn kiểm tra cửa nẻo lần cuối trước khi nghỉ, nghe tiếng thác đều đều vọng qua vách gỗ. Và trong lòng bà có một linh cảm rất rõ của người đã sống gần hết đời ở bản này: đêm nay sẽ không yên như người ta hy vọng sau buổi làm việc với xã ban ngày.
Tiếng hành quân đến sớm hơn hai đêm trước.
Mới khoảng mười giờ đêm, khi mấy nhà trong bản còn chưa tắt hết đèn, tiếng lá cuốn rào rào đã nổi lên từ hướng thác, nhanh và dồn dập hơn hẳn. Cái lạnh buốt ập xuống gần như cùng lúc, xuyên qua vách gỗ, xuyên qua chăn bông, làm bà Miên phải ngồi dậy khoác thêm áo. Tiếng chân rầm rập đi qua nóc các nhà sàn, và ở nhà họ Triệu, nó dừng lại lâu như hai đêm trước, lâu hơn mọi nhà khác trong bản, làm mái nhà rung lên từng hồi, làm bát hương trên bàn thờ tổ sư rung nhẹ trên mặt bàn. Làm cho bà ngồi trong buồng tối mà cảm thấy rõ ràng một điều: đoàn binh của chồng bà đang ở ngay trên mái nhà này, đông đảo và đói. Và chúng tìm về nhà của chủ cũ trước hết, như những người lính mất tướng tìm về doanh trại cũ mà không ai mở cổng cho vào.
Ở gian ngoài, Văn và Hường đều đã thức. Bà nghe tiếng con trai dặn em gái ở yên trong nhà, nghe tiếng Hường hỏi nhỏ có nên ra xem chuồng trâu của bản không, nghe tiếng Văn đáp dứt khoát là không, trưởng bản đã dặn giữ người là trên hết.
Ngay lúc ấy, từ phía chuồng trâu chung ở cuối bản vọng tới tiếng trâu giãy đạp dữ dội, tiếng gỗ chuồng va vào nhau, tiếng dây thừng căng đứt, lẫn trong tiếng hành quân đang gào qua bản. Rồi có tiếng người kêu lên, tiếng chân chạy trên đất, tiếng hô hoán của mấy người trực đêm.
Người gặp nạn là anh Lầu Văn Sáng.
Sáng là thanh niên chăn trâu của bản, hai mươi sáu tuổi, khỏe và nhanh nhẹn, nhà ở gần chuồng trâu chung. Đêm ấy anh thuộc tổ trực cuối bản. Nghe tiếng đàn trâu trong chuồng giãy đạp như bị thứ gì dồn vào góc chuồng, anh không chịu đứng yên trên hiên như lời trưởng bản dặn. Anh cầm đèn pin chạy ra chuồng, định mở cửa lùa đàn trâu ra khoảng đất trống, sợ chúng giẫm đạp lẫn nhau trong cơn hoảng loạn còn chết nhiều hơn.
Anh vừa tới bậc lên chuồng thì một luồng gió lạnh quật thẳng vào người.
Những người trực đêm ở gần đó kể lại sau này rằng họ không thấy bất cứ thứ gì va vào anh. Họ chỉ thấy anh như bị một sức mạnh vô hình hất ngã lăn xuống khỏi bậc chuồng, đèn pin văng ra xa, người đập xuống mặt đất ẩm bên dưới. Luồng gió lạnh ấy quét qua chuồng trong đúng giây phút đó rồi tan đi, đàn trâu trong chuồng cũng im bặt một cách bất thường ngay sau tiếng ngã của anh.
Người nhà và tổ trực đưa anh lên trạm y tế xã ngay trong đêm, bằng xe máy, đi chậm trên con đường sương. Kết quả ở trạm y tế: anh bị trật khớp vai, xây xát ở tay và sườn, không gãy xương, không chấn thương đầu. Cán bộ y tế nắn lại khớp vai cho anh ngay trong đêm, băng cố định, dặn nghỉ ngơi và theo dõi. Anh đau tới tái mặt nhưng vẫn tỉnh táo, còn hỏi đi hỏi lại một câu với người đưa mình đi: đàn trâu có con nào chết nữa không.
Trong nhà họ Triệu, bà Miên thức trắng suốt những giờ còn lại của đêm ấy.
Bà ngồi ở gian giữa từ lúc nghe tin anh Sáng ngã, tay cầm chuỗi hạt, mắt nhìn lên bàn thờ tổ sư. Tiếng chân đi qua mái nhà bà lâu hơn mọi nhà khác, bà nghe rõ từng nhịp, từng hồi dừng lại, từng đợt rung chuyển nhẹ của xà nhà. Bà là vợ của người thầy đã cầm đoàn binh này bốn mươi năm. Bà từng nghe chồng kể, những đêm binh xuất hành làm việc nghĩa, chúng đi và về có trật tự, có giờ giấc, không bao giờ quấy phá nhà dân. Bà chưa từng, trong bốn mươi năm ấy, nghe tiếng binh đi qua nóc nhà mình theo cách này: dồn dập, đói khát, không người dẫn đầu, như một đoàn quân còn nguyên hàng ngũ mà không còn ai ra lệnh cho chúng dừng lại ở đâu.
Bà nghĩ về chiếc rương trong buồng của mình. Bà nghĩ về câu chồng dặn một tuần trước khi mất. Bà nghĩ về chiếc áo thầy may sẵn vẫn đang nằm trong rương chờ một người mặc chưa chịu về hẳn. Và bà nghĩ về đứa con trai đang ngồi ở gian ngoài kia, người vừa mới chiều nay còn nặng lời với thầy Slấn giữa sân, người vẫn tin rằng mọi chuyện sẽ nằm trong một biên bản nào đó của xã.
Đêm ấy bà cũng nghĩ tới những năm đầu mới về làm dâu họ Triệu, khi bà còn là một cô gái trẻ sợ ma tới mức không dám đi qua gian giữa lúc nửa đêm. Chồng bà khi ấy đã là thầy, đã cầm binh, vậy mà trong nhà chưa bao giờ có một đêm như ba đêm vừa qua. Ông giữ binh như giữ một đàn trâu lớn của cả họ: cho ăn đúng bữa, gọi về đúng giờ, đóng cổng chuồng cẩn thận. Người ngoài nhìn vào nghề thầy chỉ thấy áo lễ, tiếng còi, khói hương. Bà là người ở trong nhà, bà thấy cả phần việc phía sau: những đêm ông ngồi ghi sổ điểm danh tới khuya, những bữa cúng cơm không bao giờ được phép thiếu. Những lần ông mệt lả sau một đàn tràng xa mà vẫn phải ra sân làm đủ lễ thu binh mới chịu vào nhà nằm. Bốn mươi năm giữ một nếp như vậy, không sai một ngày. Bảo sao đoàn binh ấy có quân kỷ. Bảo sao khi mất một người chủ như vậy, chúng bơ vơ tới mức đi gõ cửa từng nhà trong bản như đi tìm người gọi tên mình.
Bà không trách đoàn binh. Trong lòng bà, lạ thay, còn có một phần thương chúng như thương những người lính không nhà. Nhưng thương không có nghĩa là để mặc. Bà hiểu rõ hơn ai hết lời thầy Slấn và lời chồng mình gặp nhau ở cùng một điểm: đoàn binh này cần một người chủ mới, đúng người, đúng lệ, và thời gian dành cho nhà họ Triệu chần chừ không còn nhiều như Văn vẫn tưởng.
Sáng ra, bản đếm thêm sáu con gia súc chết. Vẫn cùng một kiểu chết: khô máu, vết ở cổ, thịt nguyên, chuồng không bị phá. Cộng với hai đêm trước, tổng số đã là mười tám con. Tin anh Sáng trật khớp vai lan khắp bản cùng với con số ấy, và lần đầu tiên kể từ khi hiện tượng bắt đầu, nỗi sợ trong bản chạm tới người chứ không chỉ dừng ở gia súc. Người ta nói chuyện với nhau bằng giọng nhỏ hơn nữa, và câu hỏi được nhắc tới nhiều nhất không còn là đêm nay có bị nữa không, mà là việc này sẽ còn đi tới đâu nếu nhà họ Triệu cứ đứng ngoài như vậy.
Ở trạm y tế, người nhà anh Sáng ngồi chật ngoài hành lang. Tin báo về bản qua điện thoại của trưởng bản ngay trong đêm: khớp vai đã nắn lại, người không sao nặng, chỉ phải nghỉ chăn trâu một thời gian, đàn trâu của bản từ mai sẽ do mấy thanh niên khác thay nhau trông. Bà Miên nghe tin người không sao thì chắp tay lẩm bẩm cảm ơn trời đất và cảm ơn cả quân kỷ còn sót lại của đoàn binh nhà mình, vì bà hiểu rất rõ. Một đoàn binh đã đói tới mức quật ngã được người chăn trâu ở bậc chuồng thì việc người ấy chỉ trật khớp vai, không bị hất xuống vực. Không bị giẫm đạp giữa đàn trâu hoảng loạn, đã là một sự nương tay còn sót lại trong hàng ngũ của chúng.
Buổi sáng hôm ấy, khi Văn ra xã theo tin anh Sáng và Hường ở nhà phụ mẹ dọn dẹp sau một đêm trắng, bà Miên gọi con gái vào buồng. Bà nói với Hường một điều bà đã giữ trong lòng từ ngày chồng mất, bằng giọng rất nhỏ và rất chậm, như dặn dò một việc hệ trọng của gia đình không được truyền ra ngoài khi chưa tới lúc.
- Cha các con dặn mẹ thế này. Chưa tới lúc bản không chịu nổi nữa thì đừng giục anh con mở rương. Anh con nó chưa tin, giục sớm nó sẽ chống lại, việc càng khó thêm. Cứ để nó tự mắt thấy tai nghe cho đủ, tới lúc nó tự biết phải làm gì thì mới là lúc của nó.
Hường ngồi lặng nghe mẹ nói, tay nắm mép áo. Cô hỏi mẹ rằng thế nào là lúc bản không chịu nổi nữa. Bà Miên không trả lời ngay. Bà nhìn qua cửa buồng ra gian giữa, nơi bàn thờ tổ sư đang cháy hương buổi sáng, nơi chiếc còi của chồng bà đặt ngay ngắn trên khăn sạch. Nơi dưới gầm bàn thờ là chiếc hòm gỗ sơn son im lìm đã mấy đêm nay hứng chịu tiếng quân đi qua trên mái nhà.
Rồi bà quay lại, nhìn về phía buồng trong, nơi chiếc rương gỗ gia bảo vẫn khóa hai lớp ở góc vách, và nói rất khẽ, như nói với chính mình hơn là nói với con gái đang ngồi trước mặt.
- Nhưng chắc là sắp tới lúc rồi con ạ, mẹ cảm thấy thế, sắp tới lúc thật rồi.
---