ÂM BINH BÊN THÁC BẢN GIỐC - Chương 11: Tổ trực đêm của xã
Chiều mười bảy tháng chạp, sương đã xuống tới mái nhà văn hóa bản Nà Lũng từ lúc mặt trời còn chưa khuất hẳn sau dãy núi bên kia sông Quây Sơn. Triệu…
Nội dung chương
Chiều mười bảy tháng chạp, sương đã xuống tới mái nhà văn hóa bản Nà Lũng từ lúc mặt trời còn chưa khuất hẳn sau dãy núi bên kia sông Quây Sơn. Triệu Minh Văn đứng ở bậc thềm, nhìn anh Vi Văn Thành, trưởng công an xã, trải tấm bản đồ vẽ tay của bản lên mặt bàn gỗ, lấy chiếc bút bi khoanh ba vòng tròn đỏ. Một vòng ở cổng bản, nơi con đường đất từ xã vào gặp cây gạo già. Một vòng ở ngã ba đầu bản, chỗ rẽ xuống bến sông. Vòng thứ ba khoanh chật quanh nhà sàn họ Triệu, ở đầu bản, quay mặt ra hướng thác.
- Đêm nay xã tăng cường thêm bốn người, anh Thành nói. Cộng với dân quân và thanh niên bản, chia ba điểm trực. Mỗi điểm có đèn pin lớn, một chiếc kẻng, một bộ đàm. Ai thấy hiện tượng gì lạ thì gõ kẻng ba tiếng, gọi bộ đàm, không ai được tự ý chạy ra chuồng một mình.
Văn gật đầu, mắt vẫn dừng ở vòng tròn thứ ba. Ba đêm rồi, nhà anh là nơi tiếng chân đi qua mái lâu nhất, nơi con trâu già chết ngay dưới gầm sàn trong đêm đầu tiên. Mười tám con gia súc đã chết khô máu trong ba đợt, mới hôm qua anh Lầu Văn Sáng còn phải lên trạm y tế xã nắn lại khớp vai sau khi bị luồng gió lạnh quật ngã bên chuồng trâu. Biên bản xã đã lập, mẫu đã lấy, nhưng trong các ô nguyên nhân của tờ giấy vẫn chỉ có mấy chữ chưa xác định.
- Tôi xin trực ở điểm cổng bản, Văn nói.
Anh Thành ngẩng lên nhìn anh.
- Nhà anh ở đầu bản, anh trực gần nhà tiện hơn chứ.
- Chính vì gần nhà nên tôi muốn ra cổng. Ở trong nhà, nghe tiếng gì cũng nghĩ là do mình tưởng tượng. Ra ngoài, có anh em cùng trực, có bộ đàm, có đèn, tôi muốn tự kiểm chứng cho rõ.
Trưởng bản Nông Văn Pảo ngồi bên bếp lửa nhỏ kê ở góc nhà văn hóa, hai tay xoa vào nhau cho ấm, chậm rãi nói chen vào.
- Cho nó ra cổng cũng được. Ở đó nhìn được cả đường vào bản lẫn hướng đồi nghĩa địa. Có chuyện gì, nó là người nhà họ Triệu, đứng ở cổng cũng có ý nghĩa của nó.
Văn nghe câu ấy mà không đáp. Từ ngày cha mất, người bản nói với anh nhiều câu như thế, nửa là lời đời thường, nửa chừa lại một khoảng mà anh không muốn bước vào. Anh là kiểm lâm viên, quen với tọa độ, với dấu vết để lại trên đất ẩm, với việc một con thú rừng đi qua bao giờ cũng để lại dấu chân, vết cào hoặc ít nhất là mùi. Ba đêm vừa rồi không để lại thứ nào trong số đó. Chỉ có xác gia súc khô máu, cổ có vết như bị cắn, thịt còn nguyên, và tiếng bước chân rầm rập đi qua nóc nhà sàn của cả bản.
Trời tối hẳn lúc gần bảy giờ. Tổ trực chia nhau mang theo phích nước nóng, mấy củ khoai lang nướng gói trong lá chuối và áo mưa mỏng phòng sương. Điểm cổng bản dựng một chòi canh tạm bằng tre, mái lợp lá cọ, bên trong kê hai chiếc ghế nhựa và một khúc gỗ để gác chân. Chiếc kẻng bằng sắt treo ở cột chòi bằng một sợi dây gai, thỉnh thoảng gió thường lùa qua lại khẽ chạm vào cột, kêu một tiếng rất nhỏ rồi im.
Cùng trực với Văn ở điểm cổng có anh Hoàng Văn Lự, dân quân xã, và Lầu Văn Pín, thanh niên trong bản vừa ngoài hai mươi, em họ của anh Sáng. Pín mang theo chiếc điện thoại mới, màn hình sáng trưng trong bóng tối, cứ chốc chốc lại giơ lên kiểm tra sóng.
- Anh Văn, Pín hạ giọng lúc gần mười giờ, đêm qua anh Sáng kể, lúc bị quật ngã, anh ấy không thấy ai xô cả. Chỉ thấy lạnh buốt sau gáy rồi đất trời nghiêng đi.
- Trạm y tế bảo anh ấy trật khớp vai do ngã đập xuống bậc chuồng, Văn nói. May là nhẹ, nắn lại rồi, ít hôm nữa cử động lại được.
- Em không nói là có người xô, Pín nói nhanh. Em chỉ kể lại lời anh ấy thôi.
Văn không trách cậu ta. Cả bản đang ở trong cái trạng thái ấy, nói một câu đời thường cũng phải rào trước đón sau, sợ người nghe nghĩ mình mê tín, mà cũng sợ chính mình nếu không nói ra thì đêm nằm lại cứ nghĩ mãi. Anh rót nước nóng ra chiếc cốc nhựa, hơi nước bốc lên mờ cả mặt, mùi gừng già ai đó bỏ vào phích cay nồng nơi sống mũi.
Tiếng thác Bản Giốc từ xa vọng lại, trầm và đều, là thứ âm thanh người bản nghe từ lúc sinh ra tới lúc nhắm mắt. Đêm đông, nước ít hơn mùa lũ, tiếng thác nghe gần hơn, như dội thẳng vào vách núi rồi lan xuống từng mái nhà sàn. Văn ngồi nghe tiếng nước mà đếm thời gian. Mười một giờ. Mười một giờ rưỡi. Bộ đàm thỉnh thoảng rè lên tiếng điểm danh từ điểm ngã ba và điểm quanh nhà họ Triệu, giọng ai cũng tỉnh táo, ngắn gọn.
- Điểm hai yên, hết.
- Điểm ba yên, hết.
Gần nửa đêm, cái lạnh đổi khác.
Văn nhận ra điều đó trước cả khi da thịt kịp báo. Hơi nước trong cốc của anh bỗng không còn bốc lên nữa, mặt nước phẳng lặng như bị ai đè xuống. Sương ngoài chòi, vừa rồi còn trôi chậm theo chiều gió từ sông lên, bỗng cuộn lại, xoáy nhẹ ngược chiều, cuốn theo những chiếc lá khô dưới đất bay rào rào dọc mặt đường, lướt qua cổng bản về hướng trong bản. Nhiệt độ tụt xuống buốt đột ngột, cái buốt không giống gió đông bình thường, mà như có một khối không khí lạnh khổng lồ vừa đi ngang qua người, thấm qua cả lớp áo bông, làm hai bàn tay Văn tê cứng trong túi áo.
Chó trong bản không sủa. Từ mấy nhà gần cổng, chỉ vọng ra tiếng rên ư ử kéo dài, nghẹn lại, rồi im bặt như bị ai bịt mõm. Pín đứng bật dậy, mặt trắng bệch dưới ánh đèn pin.
- Anh Văn, kẻng.
Chiếc kẻng treo ở cột chòi đang tự rung nhẹ. Không có gió thường, dây gai không đu đưa, vậy mà mặt kẻng cứ rung lên từng hồi rất khẽ, phát ra thứ âm thanh lanh canh bị nén lại, như có một bàn tay vô hình nào đó gõ từ phía bên kia của tấm sắt. Anh Lự giơ đèn pin quét một vòng quanh chòi. Ánh sáng dừng ở mặt đường đất trước cổng. Không một bóng người. Chỉ có sương, dày và thấp, đang chảy.
Đó là chữ duy nhất Văn nghĩ được lúc ấy. Sương chảy. Không phải sương đứng yên, không phải sương tan, mà là một dải sương dài, cao ngang đầu gối người, đang chạy dọc đường bản theo một nhịp đều đặn, cuộn lên hạ xuống như vai của hàng người đang bước đi. Dải sương đi qua cổng, qua chòi canh, hướng về phía trong bản, rồi xa dần về phía nhà họ Triệu và hướng thác. Bộ đàm trên bàn rè lên một tràng nhiễu sóng chói tai đúng mấy phút ấy, giọng điểm hai gọi sang nghe như vọng từ đáy giếng, đứt quãng, không thành câu.
Pín giơ điện thoại lên quay. Tay cậu ta run đến mức hình ảnh chắc sẽ nhòe hết, nhưng cậu ta vẫn giữ máy hướng theo dải sương, miệng không thốt được tiếng nào. Anh Lự theo phản xạ định bước ra khỏi chòi, Văn đưa tay giữ chặt khuỷu tay anh ta lại.
- Đứng yên trong chòi, Văn nói, giọng khàn đi. Nhớ lời anh Thành dặn. Không ai ra một mình.
Thật ra chính anh cũng phải cố lắm mới không bước ra. Nghề kiểm lâm dạy anh khi gặp hiện tượng lạ trong rừng thì phải tiến lại gần mà nhìn cho rõ, ghi cho đúng. Nhưng cái lạnh đang đi qua trước mặt lúc này không giống bất cứ thứ gì anh từng gặp trong rừng. Nó có trật tự. Nó có hàng lối. Dải sương cuộn lên hạ xuống đều như nhịp chân của một đoàn người rất đông đang hành quân trong im lặng. Chỉ thỉnh thoảng mới nghe từ rất xa, rất mờ, tiếng bước chân rầm rập dội lại từ phía nóc các nhà sàn trong bản, rồi tan vào tiếng thác.
Mấy phút sau, lạnh rút dần. Mặt nước trong cốc lại bốc hơi. Chiếc kẻng ngừng rung. Bộ đàm trong trở lại, giọng anh Thành từ điểm ngã ba gọi dồn dập cả ba điểm báo cáo tình hình. Văn cầm bộ đàm, nghe tiếng mình đáp mà như nghe người khác nói.
- Điểm cổng yên. Không thấy người, không thấy thú. Chỉ có sương chạy dọc đường và kẻng tự rung. Hết.
Bên kia im lặng một lúc lâu rồi mới có tiếng đáp khô khốc.
- Nhận đủ. Các điểm giữ nguyên vị trí tới sáng.
Đêm còn lại không có thêm hiện tượng nào. Sương tan dần về phía sông, chó trong bản bắt đầu sủa vu vơ mấy tiếng rồi thôi, tiếng thác lại trở về nhịp trầm đều quen thuộc. Nhưng không ai trong chòi ngủ được. Pín ngồi ôm chiếc điện thoại vào ngực như ôm một vật chứng mong manh. Anh Lự chốc chốc lại đưa tay sờ lên chiếc kẻng lạnh ngắt, như để chắc rằng nó đã thật sự im.
Gần sáng, khi trời còn tối mờ, cả tổ trực tập trung về nhà văn hóa điểm lại tình hình. Không nhà nào báo mất thêm gia súc, không cửa sổ nào bị đập thêm trong đêm nay, điều đó làm mấy người thở phào. Rồi Pín mở đoạn quay trong điện thoại ra cho mọi người xem.
Màn hình nhỏ, hình ảnh rung và nhiễu, nhưng ai cũng nhìn rõ. Một dải sương trắng đục chạy dọc con đường đất của bản trong đêm, cuộn lên hạ xuống theo một nhịp đều như bước chân, kéo dài mãi không thấy cuối, đi qua cổng bản rồi tan dần ở hướng thác. Không có người. Không có thú. Chỉ có sương chạy thành một đội hình dài đến mức đoạn quay kết thúc mà dải sương vẫn chưa đi hết khung hình.
Mọi người xem đi xem lại hai, ba lần trong im lặng. Anh Thành ghi thêm mấy dòng vào biên bản, chữ viết cứng và chậm. Trưởng bản Pảo ngồi ở góc bếp, hai tay ôm cốc nước nóng, không nói gì, chỉ nhìn Văn.
Văn nhìn chằm chằm vào màn hình điện thoại khi đoạn sương cuối cùng tan khỏi khung hình. Suốt mấy ngày qua, trước mặt cán bộ xã, trước mặt dân bản, trước mặt cả em gái mình, anh vẫn còn nói được một câu quen thuộc, rằng chắc là thú rừng, rằng chờ thêm kết quả, rằng phải có nguyên nhân. Sáng hôm ấy, đứng giữa nhà văn hóa lạnh ngắt, xem lại đoạn quay trong im lặng cùng cả tổ trực, lần đầu tiên anh không nói ra được câu chắc là thú rừng như mọi lần nữa.
---