ÂM BINH BÊN THÁC BẢN GIỐC - Chương 14: Lá khô xếp hàng
Đêm mười chín tháng chạp đến với bản Nà Lũng trong một thứ im lặng không bình thường. Tổ trực đêm vẫn chia ba điểm như mấy đêm trước, các hộ trong bản đã…
Nội dung chương
Đêm mười chín tháng chạp đến với bản Nà Lũng trong một thứ im lặng không bình thường. Tổ trực đêm vẫn chia ba điểm như mấy đêm trước, các hộ trong bản đã khóa chuồng từ sớm, trẻ con được dỗ ngủ trong buồng kín, chó bị xích ngắn dưới gầm sàn. Triệu Minh Văn trực ở điểm quanh nhà họ Triệu đêm ấy, cùng hai thanh niên trong bản, ngồi sau tấm phên tre chắn gió ở góc sân. Nghe tiếng thác Bản Giốc vọng về đều đều và nghĩ rằng có lẽ đêm nay sẽ yên, như một đêm đông bình thường của vùng biên giới, lạnh và dài nhưng không có gì để ghi vào sổ.
Anh đã nghĩ sai ngay trước nửa đêm.
Cái lạnh ập xuống lần này không đi từ một hướng nào rõ rệt. Nó như từ mặt đất bốc lên, từ nóc nhà đổ xuống, từ hướng thác tràn vào cùng một lúc, buốt đến mức hơi thở của ba người trực đêm vừa ra khỏi miệng đã đông lại thành khói trắng đặc. Gió cuốn lá khô rào rào ngược chiều gió thường, không phải một cơn mà là nhiều cơn nối nhau, quét qua sân nhà họ Triệu rồi lan ra khắp bản trong nháy mắt. Và rồi, khác hẳn ba đêm trước vốn dồn dập ở một vài khu vực quanh nhà họ Triệu, đêm nay tiếng đập cửa vang lên cùng lúc ở nhiều nhà sàn trong bản.
Văn nghe rõ tiếng đập đầu tiên từ nhà bên trái, rầm rầm như có người dùng cả hai tay nện vào cánh cửa gỗ. Tiếng thứ hai, thứ ba nối tiếp từ phía cuối bản, rồi từ hướng ngã ba, rồi ngay trên cánh cửa sổ gian giữa của nhà mình, nơi mẹ anh và em gái đang thức. Trẻ con trong các nhà khóc thét lên đồng loạt, tiếng khóc chồng lên tiếng đập cửa, chồng lên tiếng bước chân hành quân rầm rập chạy qua nóc nhà này sang nóc nhà khác không dứt. Chó khắp bản không con nào sủa được thành tiếng, chỉ rên ư ử nghẹn trong cổ họng, có con nằm bẹp xuống đất, bốn chân run rẩy như bị đè nặng.
- Đứng yên tại điểm, không ai chạy riêng, Văn hét lên với hai thanh niên trực cùng, át cả tiếng gió. Gõ kẻng báo điểm hai, điểm ba giữ nguyên vị trí.
Anh làm đúng như những gì tổ trực đã tập dượt với nhau, nhưng trong lòng anh hiểu rõ một điều mà biên bản ngày mai sẽ không ghi được. Đêm nay chúng không đi qua bản như một đoàn quân lạc đường nữa. Đêm nay chúng đập vào từng cánh cửa như những kẻ đói khát đang đòi vào từng nhà. Và nhà họ Triệu, nơi có bàn thờ tổ sư và chiếc hòm gỗ sơn son dưới gầm bàn thờ, vẫn là nơi tiếng chân dừng lại lâu nhất, tiếng đập cửa mạnh nhất.
Ở nhà hàng xóm sát vách phía đông, bà cụ Lầu Thị Ón, tám mươi tuổi, người đã sống qua cả trận lũ năm xưa, nghe tiếng đập cửa dồn dập và tiếng chân chạy trên mái nhà mình thì kinh hãi quá. Vừa vịn tay vào cột nhà đứng dậy đã ngất lịm đi ngay trên sàn. Con cháu trong nhà hốt hoảng đỡ bà nằm xuống, xoa dầu, gọi tên, một lúc lâu sau bà mới từ từ tỉnh lại, mặt cắt không còn giọt máu, miệng lặp đi lặp lại rằng đông quá, đông quá, chúng đi đông quá. Tin bà Ón ngất được truyền qua bộ đàm về điểm trực trong đêm, Văn nghe mà tay nắm chặt chiếc đèn pin tới trắng khớp ngón tay. Tới lúc này, đoàn binh mất chủ vẫn chưa làm chết một người nào, chúng chỉ quấy phá, chỉ đòi ăn, chỉ gõ cửa cả bản trong cơn đói hương khói ngày một lớn. Nhưng một bà cụ tám mươi tuổi ngất vì kinh hãi trong nhà mình là ranh giới mỏng manh nhất mà anh từng thấy kể từ ngày về chịu tang cha.
Hiện tượng kéo dài gần một giờ rồi rút dần về hướng thác, như mọi lần, để lại sau lưng một bản làng kiệt sức. Nhiệt độ ấm lên chậm chạp. Tiếng trẻ con khóc nhỏ dần thành tiếng thút thít rồi im. Văn cùng tổ trực đi một vòng quanh bản ngay trong đêm để điểm lại tình hình, đèn pin quét qua từng chuồng trại, từng gầm sàn. Ở ba hộ, người nhà đã đứng sẵn bên chuồng với mặt mày thất thần, không cần nói anh cũng biết điều gì đang chờ mình trong ánh đèn.
Sáng hai mươi tháng chạp, số liệu cuối cùng được chốt lại trên bàn của trưởng bản Pảo, trước mặt Văn, anh Thành và cán bộ thú y. Đêm qua thêm năm con gia súc chết khô máu, theo đúng một kiểu như mười tám con trước, cổ có vết như bị cắn, thịt không bị xé ăn. Cộng cả bốn đợt, từ đêm đầu tiên sau ngày chôn cất cụ Triệu tới nay, bản Nà Lũng đã mất hai mươi ba con gia súc. Hai mươi ba. Văn tự tay ghi con số ấy vào cuốn sổ tay của mình, gạch chân hai lần, rồi ngồi lặng một lúc lâu. Anh biết, dù chưa ai nói ra thành lời trong gian nhà ấy, rằng cái đà leo thang này không thể kéo dài mãi. Đợt sau đông hơn đợt trước, đêm sau mạnh hơn đêm trước, từ chết gia súc ngoài chuồng tới đập cửa toàn bản và một bà cụ ngất vì kinh hãi, chỉ còn một khoảng ngắn nữa là tới những điều không ai trong bản dám gọi tên.
Trước khi trời sáng hẳn, Văn còn ghé qua nhà bà Ón một lần theo lời dặn của mẹ. Bà cụ đã tỉnh táo lại, nằm trên chiếc giường tre trong buồng, đắp chăn bông tới tận cằm, con dâu ngồi bên cạnh cầm tay bà không rời. Thấy Văn bước vào, bà thều thào gọi anh lại gần, nói rằng mình không bị thương ở đâu. Chỉ là lúc nghe tiếng chân chạy trên mái nhà và tiếng đập cửa dồn dập quá, tim bà đập loạn lên rồi mắt tối sầm đi, tới khi tỉnh lại thì trong nhà đã đầy người. Bà còn nắm lấy tay Văn mà dặn một câu làm anh đứng lặng hồi lâu ở chân giường. Bà bảo ngày cụ Triệu còn sống, những đêm đoàn binh đi việc về khuya, người trong bản cũng nghe tiếng chân như thế, nhưng nghe trong bụng yên, vì biết có người thầy đang ngồi trên nhà điểm danh cho chúng trở về hòm. Nay tiếng chân vẫn tiếng chân ấy, mà người nghe nằm trong nhà chỉ thấy sợ, vì trên nhà không còn ai ngồi đó nữa. Văn nghe xong chỉ biết cúi đầu vâng dạ, hứa với bà cụ rằng bản sẽ có cách, dù chính anh lúc nói câu ấy cũng chưa biết cách đó là cách gì.
Tin về đêm thứ tư lan khắp bản trước cả bữa cơm sáng. Các hộ chưa mất gia súc thì lo khóa lại chuồng trại bằng hai lớp then và chăng thêm dây thép, các hộ đã mất của thì ngồi thẫn thờ bên những chiếc chuồng trống, tính khoản nợ mua trâu, mua lợn còn chưa trả xong cho người ta. Mấy người già trong bản tụ lại ở đầu cầu thang nhà văn hóa, nói nhỏ với nhau rằng bốn đợt rồi, hai mươi ba con rồi, không thể để tới đợt thứ năm. Trẻ con được người lớn dặn không ra đường một mình sau khi trời tối, trường học của Hường cho học sinh nghỉ sớm hơn thường lệ một buổi để các cháu về nhà trước lúc sương xuống. Cả bản sống trong một nhịp gấp gáp và nén chặt, như người ta nín thở chờ một tiếng động lớn hơn nữa sẽ ập xuống trong những đêm tới.
Cũng trong buổi sáng ấy, khi Văn cùng tổ trực đi kiểm tra vòng cuối từ cổng bản vào trong, anh dừng lại giữa đường và không bước tiếp được nữa.
Dọc con đường đất chính của bản, từ cổng bản tới tận trước sân nhà họ Triệu, lá khô xếp thành hai hàng thẳng tắp. Hai hàng lá song song, cách nhau đều đặn như bề rộng của một đội hình hành quân, lá nào cũng nằm úp theo cùng một chiều, không một chiếc nào chệch ra ngoài hàng. Kéo dài qua cả ngã ba, qua trước nhà văn hóa, dừng lại ngay trước bậc cầu thang nhà sàn họ Triệu mới tan ra thành những chiếc lá vương vãi bình thường như mọi đoạn đường khác trong bản. Văn đi chậm dọc theo hai hàng lá ấy, từ cổng bản vào, rồi quay ra đi lại lần nữa. Các đoạn đường nhánh lá vương vãi lộn xộn như sau bất cứ cơn gió đêm nào. Chỉ riêng trục đường này, trục đường từ cổng bản về nhà chủ cũ của đoàn binh, là lá xếp ngay hàng thẳng lối như vệ binh đứng chào một đội quân vừa đi qua trong đêm.
Mấy người trong tổ trực đứng quanh anh không ai nói một câu nào. Một thanh niên định đưa chân gạt thử một chiếc lá ra khỏi hàng thì tự rụt chân lại, như sợ làm hỏng một thứ nào đó không thuộc về mình. Gió sáng thổi nhẹ qua, những chiếc lá ở các đoạn đường khác rung lên xào xạc, còn hai hàng lá này nằm yên một cách kỳ lạ trong mấy phút đầu, rồi mới bắt đầu xô lệch dần như mọi lá khô khác trên đời.
Văn trở về đứng ở đầu hai hàng lá, ngay trước sân nhà mình, nhìn theo trục đường thẳng tắp ấy chạy về phía cổng bản, rồi quay lại nhìn lên nhà sàn, nơi bàn thờ cha anh đang tỏa khói hương mỏng trong nắng đông yếu ớt. Cổ họng anh khô lại. Suốt sáu ngày qua anh đã chống lại cách gọi tên này bằng mọi lý lẽ mình có, bằng biên bản thú y, bằng kết quả xét nghiệm chưa xác định, bằng đoạn quay sương chạy trong đêm trực. Sáng nay, đứng trước hai hàng lá khô xếp thẳng như vệ binh chào một đội quân trở về nhà chủ, mọi lý lẽ ấy đều trở nên thừa thãi và nhỏ bé.
Anh đứng rất lâu ở đầu hai hàng lá, nhìn về sân nhà mình, và lần đầu tiên tự nói thành tiếng, đủ cho chính mình nghe rõ từng chữ.
- Chúng đang về nhà này.
---