ÂM BINH BÊN THÁC BẢN GIỐC - Chương 18: Tin lên huyện
Ngày hai mươi ba tháng chạp, Triệu Minh Văn chạy xe máy lên trạm kiểm lâm huyện từ sáng sớm. Trên con đường ven sông Quây Sơn còn phủ sương trắng xóa,…
Nội dung chương
Ngày hai mươi ba tháng chạp, Triệu Minh Văn chạy xe máy lên trạm kiểm lâm huyện từ sáng sớm. Trên con đường ven sông Quây Sơn còn phủ sương trắng xóa, hai bên đường những vạt nương ngô đã thu hoạch chỉ còn trơ gốc rạ khô cứng trong gió đông. Anh đi để dự buổi họp cuối năm của trạm và nộp lá đơn xin nghỉ phép lo việc gia đình mà anh đã viết từ hai hôm trước. Viết đi viết lại ba lần mới xong, vì mỗi lần đặt bút xuống, lý do ghi trong đơn lại làm anh dừng lại giữa dòng. Gia đình có tang thì đã qua ngày chôn cất. Gia đình có việc khẩn thì việc khẩn ấy là gì, anh không thể ghi vào một lá đơn hành chính rằng bản anh đang bị một đoàn âm binh mất chủ quấy phá và anh là người duy nhất trong nhà có thể đứng ra giải quyết.
Cuối cùng anh ghi lý do ngắn gọn như mọi cán bộ khác vẫn ghi, rằng gia đình có việc riêng cần giải quyết dài ngày, kính mong lãnh đạo trạm xem xét. Trưởng trạm đọc đơn, ngẩng lên nhìn anh một lúc, hỏi thăm về tang lễ của cụ và tình hình của bà cụ ở nhà, rồi ký duyệt ngay. Còn dặn anh cứ yên tâm ở lại bản lo việc nhà cho trọn, phần trực tết của trạm sẽ có người khác gánh thay, khi nào xong việc hãy hay. Văn cảm ơn, trong lòng biết ơn sự tử tế ấy, mà cũng thấy rõ một điều, rằng từ hôm nay, anh không còn là người con về chịu tang mấy ngày rồi quay lại trạm nữa. Anh ở lại bản cho tới khi việc của nhà họ Triệu và đoàn binh của cha được giải quyết tới nơi tới chốn, dù chính anh vẫn chưa biết mình sẽ giải quyết bằng cách nào.
Buổi họp cuối năm diễn ra trong căn phòng nhỏ của trạm, tổng kết công tác bảo vệ rừng, số vụ vi phạm lâm luật trong năm, kế hoạch trực cháy rừng mùa khô. Văn ngồi nghe và ghi chép như thường lệ, nhưng đầu óc anh cứ chốc chốc lại trôi về bản Nà Lũng, về cuốn sổ điểm danh bìa vải sờn trong buồng của mẹ. Về câu nói của thầy Slấn bên bếp lửa tàn ở ngã ba đầu bản, rằng ba đêm yên ông mua được là để anh suy nghĩ chứ không phải để anh yên tâm. Đêm nay đã là đêm yên thứ ba, đêm cuối cùng. Ngày mai, hạn trấn tạm sẽ hết.
Giờ giải lao, mấy đồng nghiệp trẻ ở trạm kéo anh ra hành lang, nửa đùa nửa thật hỏi chuyện bản anh. Tin tức từ bản Nà Lũng đã lên tới huyện bằng con đường nhanh nhất của thời nay, qua những đoạn quay mờ nhòe trên mạng xã hội địa phương và những lời kể thêm thắt qua từng người chia sẻ. Có người hỏi bản anh có ma thật à, có người hỏi gia súc chết khô máu là chuyện thật hay người ta bịa ra để câu người xem. Có người cười bảo anh là con trai thầy Tào thì chắc phải biết bùa chú, hôm nào làm thử một quẻ cho anh em ở trạm xem chơi. Văn đáp lại bằng mấy câu ngắn gọn và khô khốc như anh vẫn đáp trong những ngày đầu, rằng xã đang xác minh, chưa có kết luận, bà con không nên đồn thổi. Nhưng lần này, khi nói những câu ấy, chính anh nghe thấy giọng mình không còn chắc như trước nữa. Anh nhớ tới hai hàng lá khô xếp thẳng tắp trên đường bản, nhớ tới chiếc kẻng tự rung trong chòi canh, nhớ tới tờ kết luận xét nghiệm ghi dòng chữ chưa xác định được nguyên nhân mà anh đã cất vào cuốn sổ tay của chính mình.
Giữa buổi họp, điện thoại của anh rung lên mấy lần với tin nhắn từ xã. Áp lực dư luận sau những đoạn quay lan truyền đã làm xã phải yêu cầu bản báo cáo tình hình hằng ngày, vào một giờ cố định. Bằng văn bản ngắn gọn qua hệ thống của xã, gồm số gia súc còn lại, tình hình trực đêm và có hay không hiện tượng mới. Trưởng bản Pảo nhắn cho anh một dòng ngắn, rằng bản đã báo cáo ngày hôm nay, mọi việc yên, nhưng ông lo nhất là từ đêm mai trở đi. Khi hạn ba đêm của thầy Slấn đã hết mà trên xã vẫn chỉ nhận được những tờ báo cáo yên lặng như thế này thì không ai ở bản tin nổi vào chữ yên ấy nữa. Văn đọc tin nhắn, cất điện thoại vào túi áo, ngồi lặng cho tới hết buổi họp.
Trước khi rời trạm, Văn ghé qua phòng lưu trữ của huyện theo một ý nghĩ bất chợt nảy ra trong buổi họp. Anh xin xem lại những ghi chép cũ về trận lũ quét năm một nghìn chín trăm tám mươi sáu ở bến sông Quây Sơn. Thứ mà những ngày này anh đã nghe kể lại từ miệng thầy Slấn và những người già trong bản, nhưng chưa từng tận mắt nhìn thấy một dòng giấy tờ nào xác nhận. Người cán bộ lưu trữ lớn tuổi dẫn anh tới dãy tủ sắt ở cuối phòng, lôi ra một tập hồ sơ đã ngả màu, trong đó có bản tổng kết thiệt hại của trận lũ năm ấy. Ghi rõ số người chết và mất tích ở các bản ven sông, số nhà bị cuốn trôi, và một dòng ghi chú ngắn về việc các thầy trong vùng đã tổ chức vớt vong và làm lễ nhiều đêm liền ở bờ thác sau khi nước rút. Văn đọc đi đọc lại tập hồ sơ ấy trong ánh sáng vàng vọt của phòng lưu trữ, thấy tên cha mình được nhắc tới trong phần ghi công những người dân tích cực tham gia cứu hộ và an táng người chết trong trận lũ. Chỉ bấy nhiêu thôi, không một dòng nào nói về đoàn âm binh hay ba nghìn hai trăm cô hồn, vì giấy tờ của nhà nước không ghi những thứ như thế. Nhưng bấy nhiêu cũng đủ làm anh ngồi lặng rất lâu bên dãy tủ sắt. Trận lũ là thật. Những người chết không tìm thấy thi thể là thật. Ba đêm lễ ở bờ thác là thật. Phần còn lại của câu chuyện, phần mà giấy tờ không ghi, anh sẽ phải tự mình đối diện ở bản, bằng những cách mà phòng lưu trữ này không giúp được gì cho anh cả.
Cũng trong buổi chiều ấy, anh nhận thêm một cuộc gọi từ anh Vi Văn Thành ở xã. Anh Thành nói xã đã nhận được công văn nhắc nhở của huyện về việc quản lý thông tin liên quan tới hiện tượng bất thường tại bản Nà Lũng. Yêu cầu bản và xã không để người ngoài tự ý vào bản quay phim, phỏng vấn trong những ngày nhạy cảm này, đồng thời duy trì báo cáo hằng ngày cho tới khi có kết luận mới. Anh Thành nói thêm một câu ngoài công văn, bằng giọng của một người cùng bản chứ không phải giọng của cán bộ, rằng anh biết báo cáo yên của ba đêm nay là nhờ lễ cúng cơm của thầy Slấn. Và anh cũng biết lễ ấy chỉ giữ được ba đêm, nên từ đêm mai, tổ trực của xã sẽ lại tăng cường như trước. Anh dặn Văn và gia đình hết sức cẩn thận, nhất là giữ người già và trẻ nhỏ ở yên trong nhà sau khi trời tối. Văn cảm ơn anh Thành, tắt máy, đứng một lúc ở sân trạm kiểm lâm nhìn về hướng dãy núi chắn giữa huyện và bản nhà mình, thấy con đường về bản hôm nay dài hơn mọi lần anh từng đi trong mười năm công tác.
Trên đường chạy xe về bản lúc chiều muộn, hai thế giới mà anh đang đứng giữa hiện ra rõ ràng hơn bao giờ hết. Ở trạm kiểm lâm huyện, anh là một cán bộ trẻ có chuyên môn, nói chuyện bằng số liệu, tọa độ và biên bản, được đồng nghiệp tin cậy vì sự cẩn thận và ít nói. Ở bản Nà Lũng, anh là con trai duy nhất của Thầy Tào đời thứ chín Triệu Văn Ca, là người mà dân bản nhìn vào mỗi khi đêm xuống. Là người giữ chiếc rương khóa hai lớp trong buồng của cha, là người duy nhất trong vùng này có dòng máu mà theo lời thầy Slấn, đoàn binh ba nghìn hai trăm người dưới chân thác còn chịu nhận. Hai con người ấy trong anh những ngày đầu còn tách bạch rõ ràng, một người mặc áo kiểm lâm, một người mặc áo tang. Tới hôm nay, ranh giới ấy đã mờ đi đến mức anh không còn biết mình đang suy nghĩ bằng đầu óc của người nào nữa.
Anh về tới nhà lúc trời đã chập tối. Hường đang nấu cơm trong bếp, bà Miên ngồi ở gian giữa têm mấy miếng trầu để dành cho khách họ tộc có thể ghé qua, không khí trong nhà yên ắng và đời thường tới mức làm người ta muốn tin rằng mọi chuyện đã qua. Nhưng cả ba mẹ con đều biết đêm nay là đêm yên thứ ba, đêm cuối cùng trong ba đêm mà thầy Slấn đã xin được cho bản. Sương xuống sớm hơn thường lệ, dày và nặng, phủ kín mặt sân chỉ trong vòng nửa giờ sau khi mặt trời khuất núi. Tiếng thác vọng về nghe gần hơn mọi đêm yên trước, không ầm ầm dữ dội, mà trầm và dồn, như một đoàn người rất đông đang đứng chờ ở một nơi nào đó ngoài sương, im lặng và kiên nhẫn tới lạnh người.
Tổ trực đêm vẫn ra các điểm của mình. Văn không trực ca đầu đêm ấy. Anh ngồi ở hiên nhà sàn cùng Hường, hai anh em nhìn ra màn sương trắng đặc trước sân, mỗi người ôm một cốc nước nóng. Một lúc lâu sau, Hường hỏi anh hôm nay lên trạm có việc gì khó không, anh lắc đầu, nói đơn nghỉ phép đã được duyệt, từ mai anh ở hẳn lại bản. Rồi anh im lặng thêm một lúc nữa, như người cân nhắc một câu nói mà một khi đã nói ra trước mặt người nhà thì không rút lại được nữa.
Đêm yên thứ ba bắt đầu nặng nề khác thường dù chưa có hiện tượng nào xảy ra. Ngồi ở hiên nhà sàn, Văn nói với Hường một câu mà mấy hôm trước anh không bao giờ nói.
- Có lẽ không phải thú dữ thật.
---