ÂM BINH BÊN THÁC BẢN GIỐC - Chương 19: Người thầy ở thị trấn
Ngày hai mươi bốn tháng chạp, tin về một người thầy ở thị trấn muốn vào bản Nà Lũng lo việc đoàn binh của cụ Triệu lan ra khắp bản nhanh hơn cả tin gia…
Nội dung chương
Ngày hai mươi bốn tháng chạp, tin về một người thầy ở thị trấn muốn vào bản Nà Lũng lo việc đoàn binh của cụ Triệu lan ra khắp bản nhanh hơn cả tin gia súc chết trong những đêm trước. Triệu Thị Hường nghe được chuyện ấy lần đầu không phải từ người nhà, mà từ một phụ huynh học sinh ghé qua trường tiểu học của xã vào giờ ra chơi, hỏi cô bằng giọng vừa tò mò vừa hy vọng. Rằng nghe nói nhà họ Triệu sắp mời được một thầy giỏi ở thị trấn về thu binh, có phải thế không, nếu phải thì bà con trong bản mừng lắm. Vì thầy Slấn ở bản bên tuy giỏi nhưng tuổi đã cao, lại không phải người nhà họ Triệu nên chỉ xin được ba đêm yên mà thôi.
Hường về nhà hỏi lại thì mới rõ đầu đuôi. Thầy Hoàng Văn Dụ, bốn mươi lăm tuổi, hành nghề cúng tế ở thị trấn đã nhiều năm, có tiếng là làm được nhiều đàn lễ lớn cho các gia đình khá giả trong vùng. Đã cho một người quen trong bản nhắn vào nhà họ Triệu một đề nghị rõ ràng. Ông ta sẵn sàng đứng ra tiếp quản đoàn binh của cụ Triệu để giữ yên cho bản, với một điều kiện duy nhất, là họ Triệu phải trao chiếc còi sừng trâu và ấn gỗ Lôi Đình của dòng họ cho ông ta giữ. Vì theo lời người nhắn lại, không có pháp khí trong tay thì thầy giỏi đến đâu cũng không làm được việc.
Người trong bản mang lời nhắn ấy tới nhà họ Triệu vào buổi sáng, nói trước mặt bà Miên, anh em Văn và cả chú họ Triệu Văn Bế đang có mặt ở đó như một sự tình cờ đã được sắp đặt trước. Bà Miên nghe xong chỉ lắc đầu, nói một câu ngắn gọn rằng pháp khí của dòng thầy nhà này từ đời tổ sư tới giờ chưa từng trao ra khỏi nhà cho người không phải con cháu trong họ. Rồi bà đi vào buồng trong, đóng cửa lại, không tiếp tục cuộc nói chuyện nữa. Văn ngồi ở gian giữa, mặt khó coi, chưa kịp nói gì thì chú Bế đã lên tiếng trước, giọng đầy nhiệt tình như người vừa tìm thấy một lối ra cho cả họ sau nhiều ngày bí bách.
- Tôi thấy đề nghị của thầy Dụ đáng để nhà mình bàn nghiêm túc, ông Bế nói. Nhà trưởng cứ chần chừ hết ngày này sang ngày khác, rương thì khóa chặt không ai được xem, anh Văn thì nửa tin nửa không, trong khi cả bản mất ăn mất ngủ, gia súc chết hết hai mươi ba con. Thầy Dụ người ta có danh, có tiếng, có đàn lễ lớn ở thị trấn, người ta dám đứng ra nhận việc mà nhà mình không dám làm. Trao còi và ấn cho người ta giữ một thời gian, binh yên rồi thì tính tiếp, có mất đi đâu mà sợ.
- Chú nói nghe dễ quá, Hường đáp lại ngay, không chờ anh trai lên tiếng. Còi và ấn là pháp khí truyền đời của họ Triệu, không phải con trâu, con lợn đem gửi nhà hàng xóm ít hôm rồi dắt về. Trao đi rồi, ai đảm bảo người ta trả lại. Mà quan trọng hơn, thầy Slấn đã nói rõ, binh họ Triệu chỉ nghe lệnh của người nối dõi nhà họ Triệu, người ngoài cầm còi cũng không điều được. Chú quên những lời ấy rồi à.
- Thầy Slấn nói thì thầy Slấn cũng là người ngoài họ, ông Bế gạt đi. Ông ấy xin được ba đêm rồi hết, sau ba đêm thì sao, đêm nay đã là đêm thứ tư rồi đấy. Cháu định để cả bản sống nhờ vào ba đêm cơm cúng của một ông già tám mươi hai tuổi tới bao giờ. Thầy Dụ người ta còn trẻ, còn khỏe, phép của người ta chưa chắc đã thua ai trong vùng này.
Cuộc nói chuyện trong gian giữa nhà họ Triệu hôm ấy không đi tới đâu. Văn cuối cùng chỉ nói một câu giữ nhịp, rằng việc trao pháp khí cho người ngoài là việc lớn của họ tộc và của dòng thầy, không quyết trong một buổi sáng được, nhà sẽ suy nghĩ và trả lời sau. Người mang lời nhắn ra về. Chú Bế cũng ra về, vẻ mặt không giấu được sự sốt ruột và bất mãn. Trước khi xuống cầu thang còn nói với lại rằng nhà trưởng cứ suy nghĩ mãi thì có ngày cả bản người ta tự tìm thầy về lo cho họ, lúc ấy họ Triệu đừng trách bà con không nể tình nghĩa cũ.
Hường đứng nhìn theo bóng chú Bế đi khuất ở đầu đường bản mà trong lòng dấy lên một mối nghi ngờ không yên. Cô biết chú Bế không phải người ác, ông chỉ sợ và cũng ham một phần giữ pháp khí của họ như ông vẫn nói từ hôm họp bản. Nhưng lời đề nghị của thầy Dụ thì khác. Một người thầy ở thị trấn, chưa từng có quan hệ thân thiết gì với cụ Triệu lúc sinh thời, bỗng nhiên trong lúc bản đang loạn nhất lại cho người nhắn vào xin giữ đúng hai thứ pháp khí quan trọng nhất của dòng họ. Và hứa hẹn một điều mà chính thầy Slấn, bạn cũ của cha cô, đã nói thẳng là không ai ngoài người nối dõi làm được. Việc ấy nghe thế nào cũng không giống một lời đề nghị giúp đỡ bình thường.
Buổi chiều hôm ấy, Hường gọi điện sang bản bên cho thầy Slấn. Cô kể lại toàn bộ lời nhắn của thầy Dụ, điều kiện trao còi và ấn, và cả thái độ ủng hộ nhiệt tình của chú Bế trong nhà mình. Đầu dây bên kia im lặng một lúc lâu, lâu tới mức Hường tưởng cuộc gọi bị ngắt giữa chừng vì sóng yếu ở vùng biên. Rồi giọng ông Slấn vang lên, chậm rãi và rõ ràng hơn mọi lần cô từng nghe ông nói, như một người thầy đang dặn lại một điều hệ trọng cho học trò của mình trước một cơn bão sắp tới.
- Cháu nghe cho kỹ đây, Hường. Còi và ấn vào tay người ngoài không điều được binh họ Triệu, điều ấy tôi đã nói với cháu và anh cháu rồi. Nhưng nguy hơn nữa là ở chỗ này. Binh đang đói, đang mất chủ, chúng tụ về vì tiếng còi quen và vì hơi của pháp khí nhà chủ cũ. Một người ngoài cầm còi của nhà họ Triệu mà thổi bừa lên giữa lúc này, binh sẽ tụ về đông đủ, thấy không phải chủ, không có máu điểm danh, không có sắc lệnh hợp lệ, chúng sẽ giận dữ mà quấy phá mạnh hơn gấp bội. Làm như thế không phải thu binh, mà là chọc cho chúng giận. Theo lệ của dòng thầy vùng này từ xưa, pháp khí của một dòng thầy không bao giờ trao cho người không phải tín chủ của dòng ấy giữ. Ai khuyên nhà cháu làm việc đó, dù là người trong họ, cũng là khuyên một việc trái lệ và nguy hiểm cho cả bản.
- Thưa thầy, vậy nếu thầy Dụ không được nhà cháu trao còi và ấn, ông ta có tự làm gì khác được không, Hường hỏi, tay nắm chặt chiếc điện thoại.
- Người hám danh thì việc gì cũng dám thử một lần cho thiên hạ thấy, ông Slấn đáp sau một tiếng thở dài. Cháu về nói với anh cháu, để ý động tĩnh của người này cho kỹ. Đừng để ông ta tự ý lên bản làm bậy trong những đêm sắp tới, nhất là khi hạn ba đêm yên của lễ cúng cơm vừa hết. Có chuyện gì lạ ở hướng nghĩa địa hay bờ thác thì báo ngay cho trưởng bản và cho tôi, đừng tự ý kéo nhau lên xem trong đêm tối.
Hường về nhà nói lại hết những lời cảnh báo ấy với anh trai, nguyên vẹn từng câu, ngay trong bữa cơm tối lặng lẽ của ba mẹ con. Bà Miên nghe xong chỉ gật đầu, nói rằng chồng bà lúc còn sống cũng từng dặn, pháp khí của nhà thầy là thứ giữ mạng cho cả bản, trao nhầm tay một lần là mang họa cho nhiều đời. Văn ngồi nghe em gái kể, mặt càng lúc càng trầm xuống. Anh chưa quyết định gì về lời đề nghị của thầy Dụ, cũng không hứa với chú Bế điều gì, chỉ dặn Hường từ nay để ý kỹ động tĩnh của người thầy ở thị trấn ấy qua những người quen trong bản. Ai gặp ông ta ở đâu, ông ta hỏi han những gì về nhà họ Triệu và về nghĩa địa bản, đều ghi nhớ lại và báo cho anh ngay.
Sau bữa cơm, Hường còn ngồi lại với mẹ một lúc lâu trong buồng, nghe bà kể thêm về những người thầy trong vùng mà chồng bà từng quen biết suốt mấy chục năm hành nghề. Bà Miên nói vùng này thầy giỏi không thiếu, nhưng thầy giỏi mà giữ được lệ, biết việc nào là việc của nhà mình, việc nào không được động tay vào, thì chỉ đếm trên đầu ngón tay, và thầy Slấn ở bản bên là một người như thế. Còn những người thầy nghe ở đâu có đoàn binh lớn, có pháp khí truyền đời là tìm cách tới gần, miệng nói giúp bản, bụng nghĩ tới danh tiếng của mình sau một đàn lễ lớn. Thì người bản phải coi chừng, vì họ đến lúc bản đang yếu nhất không phải để gánh họa cùng bản, mà để mượn họa của bản làm bậc thang cho tên tuổi của mình. Bà dặn con gái, từ nay ai trong họ nói ra nói vào chuyện trao còi, trao ấn, con cứ lấy lời của cha con lúc sinh thời mà đáp. Rằng pháp khí họ Triệu chỉ đi theo người nối dõi họ Triệu, ngoài ra không có ngoại lệ nào được bàn trong căn nhà này nữa. Hường gật đầu, ghi nhớ từng lời, và thấy vai trò cầu nối của mình trong nhà những ngày này nặng hơn hẳn công việc dạy học ở trường mà cô vẫn làm mỗi ngày.
Đêm hôm ấy, khi sương đã xuống dày trên mái nhà sàn và tổ trực của bản bắt đầu chia nhau ra các điểm trong không khí nặng nề của đêm đầu tiên sau hạn ba đêm trấn tạm. Một người quen trong bản ghé qua cổng nhà họ Triệu, gọi Hường ra tận hàng rào, nói nhỏ một câu nhắn lại từ phía thầy Dụ mà người ấy vừa nhận được qua một cuộc điện thoại lúc chiều tối.
Tối đó, Dụ cho người quen trong bản nhắn lại một câu: đêm mai ông ta sẽ tự lên bản thu binh cho mọi người xem, không cần ai mời.
---