ÂM BINH BÊN THÁC BẢN GIỐC - Chương 22: Đêm binh vào nhà
Bà Miên nghe thấy tiếng chân trước cả khi tổ trực chạy về tới sân. Bà nằm trong buồng, chưa ngủ. Từ ngày chồng mất, giấc ngủ của bà mỏng như một lớp…
Nội dung chương
Bà Miên nghe thấy tiếng chân trước cả khi tổ trực chạy về tới sân.
Bà nằm trong buồng, chưa ngủ. Từ ngày chồng mất, giấc ngủ của bà mỏng như một lớp sương trên mặt sông, chỉ cần một tiếng động lạ là tan. Đêm nay bà lại càng không ngủ được. Ba đêm yên nhờ bữa cơm của thầy Slấn đã hết. Trong nhà, Hường đã theo tổ trực ra chân đồi xem thầy Dụ làm gì trên nghĩa địa, còn Văn cũng đi cùng trưởng bản. Nhà sàn rộng chỉ còn một mình bà với gian giữa thắp một ngọn đèn dầu nhỏ, và dưới bàn thờ là chiếc hòm gỗ sơn son im lìm như đã im lìm suốt mấy chục năm nay mỗi khi đoàn binh được thu về.
Tiếng chân đến từ hướng đồi, nhưng không dừng ở đường bản như mọi đêm trước.
Mọi đêm trước, chúng đi qua. Chúng đập cửa sổ, làm rung nóc nhà, giết gia súc ngoài chuồng rồi rút về hướng thác. Còn đêm nay, tiếng chân dồn thẳng về phía nhà sàn họ Triệu, mỗi lúc một gần, mỗi lúc một nặng. Như thể cả một đoàn quân đang tiến vào sân một ngôi nhà mà chúng thuộc về, và ngôi nhà ấy lại không có chủ ra mở cửa đón chúng.
Bà Miên ngồi dậy, khoác áo, chống tay vào thành giường. Tim bà đập dồn trong lồng ngực già nua. Bà nghĩ tới chồng. Bốn mươi năm ông cầm đoàn binh này, chưa một đêm nào chúng dám xông vào nhà như thế, vì ông chỉ cần bước ra gian giữa, gọi một tiếng, là cả đoàn quân vô hình biết mình đang ở đâu. Giờ ông nằm trên đồi. Gian giữa chỉ có bàn thờ của các đời tổ sư, khói hương lạnh, và một người đàn bà góa bảy mươi mốt tuổi không cầm nổi một chiếc còi.
Cửa chính của nhà sàn rung lên bần bật.
Không phải tiếng đập cửa sổ như những đêm trước. Đây là cả tấm cửa chính, cả vách gỗ, cả sàn nhà rung theo một nhịp dồn dập. Đồ đạc trong gian giữa bắt đầu rung: bát hương rung, chân đèn rung, khung ảnh của chồng bà rung trên bàn thờ. Và bàn thờ tổ sư rung mạnh nhất, rung như có một bàn tay vô hình đang nắm lấy mà lay, lay mãi không thôi, đòi người trong nhà phải trả lời.
Dưới bàn thờ, chiếc hòm gỗ sơn son phát ra những tiếng gõ dồn. Cộc, cộc, cộc, rồi dồn dập hơn, như hàng trăm linh thể bị nhốt trong một không gian chật đang đồng loạt đập vào thành gỗ từ phía trong. Bà Miên nghe tiếng gõ ấy mà lạnh cả sống lưng, vì bà hiểu chúng đang làm gì. Chúng về tới nhà. Chúng tìm thấy hòm của mình. Nhưng hòm khóa, bàn thờ không có chủ, và không một tiếng còi nào gọi tên chúng theo đúng lệ.
Chúng đói. Chúng giận. Và chúng không biết đi đâu ngoài nơi này.
Bà chợt nhớ những đêm xa xưa, khi chồng bà còn trẻ và đoàn binh vừa được quy phục chưa lâu. Những đêm ấy, sau mỗi đàn tràng, ông về nhà khi trời còn tối, áo còn ướt sương bờ thác, đứng ở gian giữa thổi hồi còi cuối cùng rồi mới cho bà thắp hương cúng cơm. Tiếng chân khi ấy cũng đi qua sân nhà này, cũng làm sàn gỗ rung nhè nhẹ dưới chân bà, nhưng chúng đi có hàng có lối, dừng có điểm dừng, rút có giờ rút. Bà đứng trong buồng nghe mà không sợ, vì bà biết ở gian giữa có một người đang cầm sổ điểm danh, gọi tên từng vị tướng, đếm đủ quân số rồi mới đóng dấu lên nắp hòm. Một đoàn quân, dù là quân của cõi âm, khi có chủ thì cũng như một đàn trâu có người chăn: dữ mấy cũng biết đường về chuồng. Còn khi mất người chăn, đàn nào rồi cũng phá bờ rào mà đi hoang, và nhà của người chăn cũ là nơi đầu tiên chúng tìm về, vì ở đó còn mùi của người đã nuôi chúng.
Bà nghĩ mà thương cả chúng nó. Bốn mươi năm làm việc nghĩa cho các bản vùng này, mở đường đưa hồn, hộ tống đám tang qua suối lũ, giờ chủ mất chưa đầy nửa tháng đã đói tới mức phải vào nhà chủ mà quậy. Cái đói ấy không phải lỗi của chúng. Cái lỗi, nếu có, nằm ở chỗ người nối của nhà này về chịu tang đã nửa tháng mà vẫn đứng ngoài sân nhìn vào, chưa chịu bước qua ngưỡng cửa của nghề cha.
Bà vịn vào cột nhà, lần từng bước ra gian giữa. Mỗi bước đi, sàn gỗ dưới chân bà lại rung lên một nhịp. Bà đứng trước bàn thờ, ngước nhìn di ảnh của chồng trong ánh đèn dầu chao đảo, và bắt đầu khấn. Bà khấn bằng giọng của một người vợ đã theo chồng qua bốn mươi năm đàn tràng, gọi tên chồng, gọi tên các đời tổ sư, xin đoàn binh nể mặt chủ cũ mà lui ra. Xin chúng nhớ những bữa cơm cúng đều đặn suốt bốn mươi năm, xin chúng đừng làm loạn trong chính ngôi nhà đã nuôi chúng bằng hương khói.
- Ông nó ơi. - Bà gọi, giọng run mà rành rọt. - Binh của ông về đây này. Ông bảo chúng nó lui ra đi. Nhà này không có ai làm gì nên tội với chúng nó cả.
Lời khấn vừa dứt, một luồng khí lạnh buốt xộc thẳng vào gian giữa.
Nó không đến từ cửa sổ hay khe vách. Nó đến như từ chính giữa căn nhà, xuyên qua người bà, lạnh tới mức bà cảm thấy lồng ngực mình bị ép chặt lại trong một bàn tay băng giá. Bà há miệng thở mà không thở được. Một vị tanh ngọt dâng lên cổ họng, trào lên miệng. Bà lảo đảo, tay quờ vào khoảng không, rồi ngã quỵ xuống sàn gỗ lạnh.
Máu từ miệng bà trào ra, đỏ thẫm trên mặt sàn trước bàn thờ.
Đúng lúc ấy cửa chính bật mở. Hường lao vào trước, theo sau là Văn và mấy người tổ trực vừa chạy từ chân đồi về. Hường quỳ sụp xuống bên mẹ, đỡ đầu bà lên, tay run tới mức không cầm nổi chiếc khăn. Văn lao tới bên kia, gọi mẹ dồn dập, rồi quay lại hét bảo người của tổ trực gọi trạm y tế xã, bảo họ cho xe lên ngay, nói rõ là người già xuất huyết, sốc lạnh, huyết áp đang tăng vọt.
Bà Miên nằm trong tay con gái, mắt vẫn mở. Bà nhìn thấy gian giữa đã im dần. Tiếng gõ trong hòm thưa xuống, rồi lặng hẳn, như thể đoàn binh sau khi xộc vào được một hơi âm khí đã tự biết mình vừa làm điều quá tay với nhà của chủ cũ. Và đang rút dần ra khỏi nhà trong một sự hoang mang không có người dàn xếp. Sàn nhà thôi rung. Bàn thờ thôi lay. Chỉ còn mùi lạnh tanh và vệt máu của bà trên sàn gỗ mà bốn mươi năm nay chưa từng có vệt máu nào của người nhà họ Triệu đổ xuống vì đoàn binh của chính nhà mình.
- Mẹ. - Hường khóc, áp tay lên má bà. - Mẹ nhìn con đây. Mẹ đừng ngủ.
- Mẹ không ngủ. - Bà thều thào, mỗi tiếng nói ra đều đau rát trong ngực. - Mẹ còn phải nói một câu đã.
Xe của trạm y tế xã lên tới sân rất nhanh, đèn xe quét qua vách nhà sàn một vệt sáng dài. Người của trạm khiêng cáng vào, đỡ bà lên, quấn chăn, đo huyết áp rồi lắc đầu với Văn bằng một vẻ mặt mà bà nhìn là hiểu tình hình không nhẹ. Bác sĩ trực của trạm nói bà bị xuất huyết do sốc lạnh và huyết áp tăng vọt, phải điều trị tại trạm, phải nghỉ tuyệt đối, không được xúc động, không được về nhà trong những ngày tới.
Khi cáng được khiêng ra tới thềm nhà, chuẩn bị đưa lên xe, bà Miên bỗng giơ bàn tay gầy guộc ra, nắm chặt lấy tay Văn. Tay bà lạnh, nhưng cái nắm thì chặt một cách lạ thường, như dồn hết sức còn lại của cả một đêm vào đó.
Văn cúi xuống sát bên mẹ.
Bà nói rõ từng tiếng, chậm, rành, không lẫn một chữ:
- Mở rương đi con. Cha con để rương cho con, không phải cho ai khác.
Văn sững người. Hường nín khóc nhìn mẹ. Ngay cả người của trạm y tế đang giữ cáng cũng chững lại một nhịp.
Văn quỳ hẳn xuống bên cáng, hai tay nắm lấy bàn tay lạnh của mẹ, gật đầu liền mấy cái mà không nói nên lời. Bà nhìn con trai, thấy trong mắt nó lần đầu tiên không còn cái vẻ của một cán bộ kiểm lâm đang ghi biên bản một hiện tượng lạ. Mà là vẻ của một đứa con trai họ Triệu đứng trước việc của nhà mình, việc không thể đẩy cho xã, cho thầy bản bên hay cho bất kỳ người ngoài nào khác nữa. Bà biết câu nói của mình đã tới đúng chỗ. Nó sẽ mở rương. Nó sẽ phải mở, vì chính miệng mẹ nó, trong đêm binh vào nhà này, đã trao cho nó quyền ấy cùng với câu dặn của cha nó.
Hường cúi xuống, lau vệt máu còn dính ở khóe miệng mẹ bằng chiếc khăn đã run lên trong tay cô từ lúc vào nhà. Bà muốn nói với con gái một câu cho nó yên lòng, nhưng ngực bà đau và hơi thở ngắn, nên bà chỉ khẽ lắc đầu, ý bảo mẹ không sao, các con đừng sợ. Bà còn sống. Bà cảm được hơi ấm của chăn trạm y tế quấn quanh người, cảm được bàn tay con trai vẫn nắm tay mình chưa buông, và bà biết mình sẽ còn sống để thấy ngày con trai làm xong việc của cha nó.
Bà Miên nói xong câu ấy thì như trút được một gánh nặng đã giữ trong lòng suốt từ ngày chồng mất. Bà đã giữ câu dặn của chồng về chiếc rương, giữ đúng lệ chưa tới lúc không mở, giữ qua những đêm bản loạn, qua lời ép của họ tộc, qua cả thầy Dụ hám danh. Nhưng đêm nay đoàn binh đã vào tận gian giữa. Đêm nay máu của bà đã đổ trên sàn nhà này. Bà hiểu, và bà tin chồng bà ở trên đồi cũng hiểu: lúc đã tới rồi.
Bàn tay bà trong tay con trai lỏng dần ra vì mệt, nhưng bà vẫn nhìn con, nhìn cho tới khi cáng được đưa hẳn lên xe. Cửa xe đóng lại. Chiếc xe của trạm y tế xã lăn bánh xuống đường bản trong sương đêm, mang theo người đàn bà đã giữ ngôi nhà này qua bốn mươi năm cầm binh. Giờ nằm im với hơi thở yếu mà đều, còn sống, và đã trao lại câu dặn cuối cùng của chồng cho đúng người phải nghe nó.
Qua ô cửa xe đang khép lại, bà nhìn nhà sàn của mình lần cuối trong đêm ấy: mái nhà tối, gian giữa còn le lói ánh đèn dầu, sân nhà vắng lặng như chưa từng có một đoàn quân vô hình vừa tràn qua. Rồi cửa xe đóng hẳn, xe lăn bánh về phía trạm y tế xã. Bà nhắm mắt lại, để cho cơn mệt kéo mình đi, trong đầu chỉ còn một ý nghĩ rõ ràng duy nhất: rương đã được trao đúng người, và từ đêm nay, việc còn lại là của con trai bà.
---