ÂM BINH BÊN THÁC BẢN GIỐC - Chương 24: Bốn mươi chín ngày
Văn đọc cuốn sách cổ của cha suốt hai ngày hai mươi sáu và hai mươi bảy tháng mười hai, đọc như một người đọc hồ sơ vụ việc của chính nhà mình. Anh đọc…
Nội dung chương
Văn đọc cuốn sách cổ của cha suốt hai ngày hai mươi sáu và hai mươi bảy tháng mười hai, đọc như một người đọc hồ sơ vụ việc của chính nhà mình.
Anh đọc chậm, dịch thầm từng đoạn chữ Nôm Tày ra chữ quốc ngữ, ghi chép lại vào cuốn sổ tay của mình bằng thứ chữ rõ ràng của một cán bộ đã quen làm biên bản. Trang nào chữ còn nguyên, anh đọc một mạch. Trang nào chữ mờ, anh nghiêng ra cửa sổ lấy ánh sáng ban ngày, đoán chữ theo mạch văn, đối chiếu với những gì thầy Slấn đã nói ở bản bên và những gì mẹ kể trong đêm yên thứ hai về bốn mươi năm cha cầm binh. Càng đọc, cuốn sách càng không giống một cuốn sách bùa chú như anh từng tưởng. Nó giống một bộ quân luật.
Quân luật của một đoàn quân không có thân xác, nhưng có đủ mọi điều khoản mà một đoàn quân nào cũng phải có: quân số, tướng lĩnh, kỷ luật, lương ăn, hình phạt, và điều kiện để một người được quyền ra lệnh cho chúng.
Điều đầu tiên sách ghi rõ, và ghi đi ghi lại ở nhiều chỗ bằng những cách nói khác nhau, là luật ba yếu tố.
Âm binh họ Triệu chỉ nghe lệnh của chủ binh hợp lệ khi đủ cả ba yếu tố cùng một lúc. Một là chiếc còi sừng trâu truyền đời của dòng thầy, thứ phát ra tiếng gọi mà đoàn binh đã quen suốt từ ngày quy phục. Hai là chiếc ấn gỗ Lôi Đình, thứ đóng dấu son lên bùa lệnh để lệnh truyền xuống có sắc, có hiệu lực lâu dài, không phải một tiếng gọi suông. Ba là huyết thống của dòng chủ binh, hoặc tín chủ đã được điểm danh nhận chủ, nghĩa là người thổi còi phải là người mà đoàn binh đã nhận mặt bằng chính nghi thức điểm danh.
Thiếu một trong ba, mọi việc đều vô hiệu hoặc chỉ có tác dụng tạm thời.
Văn ngồi lặng hồi lâu trước đoạn ấy, rồi tự tay viết ra sổ ba dòng đối chiếu, như cách anh vẫn làm khi rà soát một hồ sơ khó. Thầy Slấn làm lễ cúng cơm đêm hai mươi mốt: không còi, không ấn, không huyết thống họ Triệu, chỉ xin được một bữa cơm và ba đêm yên, đúng như sách ghi về quyền của thầy khác họ. Thầy Dụ lên đồi đêm hai mươi lăm: có còi nhưng là còi nhà mình, không ấn, không huyết thống, binh tụ về vì tiếng còi quen mùi binh khí rồi quật ngã người thổi, đúng như sách ghi về kẻ ngoài cầm còi. Còn anh, Văn viết tiếp, là người duy nhất trong ba người có đủ cả ba thứ trong tầm tay: còi và ấn đang đặt trước bàn thờ nhà mình, huyết thống đang chảy trong người mình. Chỉ còn thiếu một việc duy nhất chưa làm: điểm danh nhận chủ.
Giữa buổi sáng ngày hai mươi bảy, Hường gọi điện từ trạm y tế về. Mẹ ngủ được một giấc dài, huyết áp đã hạ, sáng nay ăn được nửa bát cháo loãng, bác sĩ nói cứ đà này thì ít hôm nữa có thể cho về nhà theo dõi thêm. Nhưng tuyệt đối không được xúc động mạnh và không được ở một mình trong nhà vào ban đêm. Văn nghe xong, nhìn xuống trang sách đang mở trước mặt. Trong nhà này, ban đêm chính là lúc không ai dám chắc điều gì. Anh dặn em cứ ở lại trạm với mẹ, việc trong bản và việc của cuốn sách để anh lo, rồi cúp máy. Lời dặn của bác sĩ và điều khoản trong sách cổ bỗng chồng lên nhau trong đầu anh thành một bài toán rất cụ thể: đoàn binh phải được điểm danh nhận chủ trước khi mẹ về nhà. Hoặc ít nhất, đêm binh vào nhà như đêm hai mươi lăm không được phép lặp lại lần nào nữa trong ngôi nhà mà mẹ anh sẽ nằm dưỡng bệnh.
Văn cũng lấy cuốn sổ điểm danh ghi tay của cha từ trong buồng của mẹ ra đối chiếu. Đó là cuốn sổ cha ghi suốt bốn mươi năm cầm binh: từng đợt cúng cơm, từng lần xuất binh làm việc nghĩa, từng dòng điểm danh các tướng sau mỗi đàn tràng. Trang nào cũng là chữ của cha, nắn nót, đều đặn, không một trang nào bỏ trống cẩu thả. Đọc cuốn sổ ấy cạnh cuốn sách cổ, Văn hiểu ra hai cuốn sách là hai nửa của cùng một nghề: sách cổ ghi luật, sổ tay ghi việc làm thật của một người đã sống theo luật ấy trọn bốn mươi năm không sai một kỳ điểm danh nào. Người cha mà anh từng nghĩ là mê tín, hóa ra là người giữ kỷ luật nghiêm nhất mà anh từng biết, nghiêm hơn bất kỳ cơ quan nào anh từng làm việc.
Đoạn sau của sách ghi về cái giá và giới hạn của đoàn binh, những điều thầy Slấn và mẹ anh đều đã nói, nhưng đọc bằng chữ của các đời thầy để lại thì nó lạnh hơn nhiều.
Mỗi lần xuất binh, chủ binh phải lo lễ cúng cơm và hương khói nuôi binh sau đàn tràng, không được sai binh đi rồi bỏ đói chúng. Chủ binh phải điểm danh định kỳ để giữ quân kỷ, như một người chăn phải đếm đàn của mình. Binh mất chủ mà không có người điểm danh thì đói hương khói dần theo ngày, quấy phá theo cơn đói: hút huyết khí gia súc, đập cửa nhà sàn, hành quân qua nóc nhà. Đọc tới đây Văn dừng lại, vì anh nhận ra từng dòng chữ này đã xảy ra nguyên vẹn trong bản suốt nửa tháng qua, theo đúng thứ tự sách ghi, không sai một chi tiết nào.
Rồi anh đọc tới điều khoản cuối cùng, điều khoản mà thầy Slấn đã nói riêng với anh sau lễ cúng cơm, và đêm qua mẹ anh phải đổ máu trên sàn nhà này thì anh mới chịu tin hẳn.
Quá bốn mươi chín ngày kể từ ngày chủ binh mất mà không có ai điểm danh nhận chủ, đoàn binh sẽ tan quân kỷ và hóa thành tà binh ăn thịt người. Tới lúc đó, không một lễ nào đảo ngược được nữa.
Văn lấy bút, tính ngày ngay trên trang sổ tay, chậm rãi như tính một hạn nộp hồ sơ không được phép trễ.
Cha mất ngày mười hai tháng mười hai năm hai nghìn không trăm hai mươi sáu. Đếm đủ bốn mươi chín ngày từ ngày cha mất, ngày cuối cùng là ngày hai mươi chín tháng một năm hai nghìn không trăm hai mươi bảy. Hạn 49 ngày: từ 12/12/2026 đến 29/01/2027. Anh viết con số ấy ra, nhìn nó một lúc, rồi mới thấm hết sức nặng của nó. Không phải một hạn mơ hồ trong lời kể của người già. Là một ngày tháng cụ thể, in được lên lịch, đếm ngược được từng ngày, và hôm nay đã là ngày hai mươi bảy tháng mười hai. Hơn nửa tháng đã trôi qua kể từ khi cha mất. Đoàn binh đã đói từ ngày đầu tiên, quấy phá từ đêm đầu tiên sau chôn cất, chứ chúng không đợi tới gần hạn mới đói. Hạn bốn mươi chín ngày không phải ngày chúng bắt đầu gây họa. Đó là ngày chúng hết cứu được.
- Chúng đói từ lúc chủ mất, không đợi tới hạn mới đói. - Văn nói thành tiếng một mình trong gian giữa, như nói cho chính mình nghe để khỏi quên.
Anh mở tiếp phần sổ điểm danh ở cuối sách, phần ghi quân số và tướng lĩnh. Quân số ghi rõ: ba nghìn hai trăm âm binh. Tướng lĩnh đứng đầu: mười hai vị, được phong sắc bằng ấn gỗ đóng dấu son lên bùa giấy bản vàng trong lễ quy phục năm 1986. Văn đọc tên từng vị, đối chiếu với mười hai lá bùa trong rương và với cuốn sổ điểm danh ghi tay mà mẹ giữ, rồi chép lại đầy đủ vào sổ tay của mình, theo đúng thứ tự trong sách.
Nông Văn Ký, tướng đi đầu, vong của một người lính trẻ chết đuối năm 1986. Hoàng Văn Thung. Lầu Văn Pìn. Triệu Văn Ỏn. Vi Văn Sâu. Lường Văn Đon. Ma Văn Khun. Bế Văn Lả. Nông Văn Chảy. Hoàng Văn Tâu. Lầu Văn Nho. Triệu Văn Cằm.
Mười hai cái tên. Mười hai con người đã chết từ trước khi anh biết gì về đoàn binh này, có người chết trong trận lũ ở bến sông Quây Sơn, có người là lính lạc đơn vị chết trong rừng biên giới từ năm 1979 không ai nhận. Cha anh đã gọi tên họ suốt bốn mươi năm. Giờ cuốn sách đặt việc gọi lại những cái tên ấy vào tay anh, vào một đêm chưa tới, ở một nơi cuốn sách chỉ còn ghi được một nửa.
Văn viết thêm vào sổ một bảng đếm ngược, kẻ bằng tay, mỗi ngày một dòng, từ hôm nay tới ngày hai mươi chín tháng một. Ba mươi ba ngày còn lại nghe thì dài, nhưng anh biết rõ trong ba mươi ba ngày ấy, đoàn binh sẽ không ngồi yên chờ đợi. Chúng đã giết đủ hai mươi ba con gia súc và đếm đã đóng ở đó, nhưng cửa sổ vẫn bị đập, tiếng chân vẫn đi qua bản mỗi đêm, và đêm hai mươi lăm chúng đã vào tận gian giữa. Sách ghi càng xa ngày chủ mất, mức quấy phá càng tăng. Một bảng đếm ngược của một đoàn quân đang đói không giống bảng đếm ngược của một kỳ nghỉ phép: mỗi ngày trôi qua mà không ai điểm danh. Cái giá phải trả lại nặng thêm một phần, và không ai biết đêm nào chúng sẽ làm điều gì nặng hơn đêm binh vào nhà.
Chiều ngày hai mươi bảy, Văn quay lại trang cuối bị mục. Nửa câu của cha vẫn nằm đó: điểm danh phải làm bằng máu của người nối dõi. Phần còn lại đã rời ra thành tro giấy trong tay anh hôm qua. Anh biết mình không thể tự đoán phần thiếu ấy. Đoán sai một bước trong nghi thức này không phải sai một dòng biên bản, mà là chọc giận một đoàn quân ba nghìn hai trăm người đang đói ngay ngoài thác. Việc phải làm tiếp theo đã rõ: mang sách sang bản bên, hỏi thầy Slấn phần sách bị mục, vì chính thầy đã nói các đời thầy vùng này đều thuộc phần ấy trong miệng.
Tối hôm đó, trước khi gấp sổ tay lại, Văn lật tới trang anh đã viết hạn bốn mươi chín ngày.
Anh cầm bút đỏ, khoanh tròn ngày 29/01/2027 trong cuốn sổ tay của mình, khoanh hai vòng cho thật đậm. Rồi ngay dưới vòng tròn ấy, anh viết thêm một dòng, chữ nhỏ mà chắc, dòng chữ không có trong sách cổ, không có trong biên bản nào. Chỉ có trong lòng một đứa con trai vừa thấy mẹ mình ngã quỵ trên sàn nhà:
Phải xong trước khi mẹ xuất viện về nhà.
---