ÂM BINH ĐÀO KÊNH VĨNH TẾ - Chương 25: Máy Thuyền Tắt Giữa Dòng Sáu giờ bốn mươi phút sáng ngày ba mươi mốt tháng mười. Chiếc thuyền máy của đội rời sà lan đi về phía bờ bên kia kênh, chở Đặng Trọng Nghĩa sang kiểm tra vị trí tập kết vật liệu ở quãng bờ đối diện. Trần Hữu Phước cầm lái, Thạch Văn Kha ngồi ở mũi thuyền với cây sào dài quen thuộc, Lê Quốc Trung ngồi ở khoang giữa cùng Nghĩa, tay giữ cặp hồ sơ hiện trường của buổi chiều hôm trước. Trời vừa sáng, sương còn phủ một lớp mỏng trên mặt nước, dòng lũ chảy đều và mạnh như mọi buổi sáng trong mùa này. Nghĩa ngồi im lặng khác hẳn vẻ bực dọc của chiều qua, mắt nhìn về phía khúc cua hiểm đang tới gần, thỉnh thoảng lại nhìn đồng hồ như thể buổi sáng nay cũng là một buổi chạy đua với thời gian.

Thuyền đi qua quãng nước phẳng đầu tiên một cách bình thường. Máy nổ đều, Phước giữ tốc độ vừa phải theo đúng thói quen qua đoạn kênh này, không tăng ga…

Nội dung chương

Thuyền đi qua quãng nước phẳng đầu tiên một cách bình thường. Máy nổ đều, Phước giữ tốc độ vừa phải theo đúng thói quen qua đoạn kênh này, không tăng ga đột ngột và không cắt cua gấp. Kha ở mũi thuyền báo trước từng đám lục bình và từng vệt nước đổi màu cho Phước nghe. Trung mở cặp hồ sơ, định bụng khi thuyền qua khỏi khúc cua và cập bờ bên kia, anh sẽ đưa biên bản nhắc nhở của chiều hôm trước cho Nghĩa đọc lại một lần nữa trong không khí của một buổi sáng tỉnh táo hơn. Và yêu cầu nhà thầu cho người vớt nốt phần túi rác đã chìm ở chân bờ gần bia đình trước khi bắt đầu bất kỳ việc gì khác trong ngày.

Đúng lúc thuyền vào tới giữa khúc cua hiểm, nơi dòng nước uốn cong mạnh nhất và cũng là nơi Nghĩa đã buông lời nói tục và báng bổ người đã khuất vào chiều hôm trước, tiếng máy ở đuôi thuyền bỗng khựng lại. Phước giật mình, tay anh vẫn giữ tay ga, nhưng tiếng nổ đều đều quen thuộc tắt phụt đi sau hai tiếng khục khặc ngắn, để lại một khoảng im lặng đột ngột và rõ ràng tới mức cả bốn người trên thuyền cùng ngẩng lên nhìn nhau. Thuyền mất đà ngay lập tức. Dòng nước lũ, không còn lực máy giữ lại, bắt đầu đẩy thân thuyền trôi ngang về phía bờ ngoài của khúc cua, nơi có một vùng nước xoáy nhẹ vẫn thường trực ở mé ngoài mỗi khi nước lớn.

- Máy tắt rồi. - Trần Hữu Phước nói lớn, vừa nói vừa giật dây khởi động ở đuôi thuyền. - Kha chống sào giữ mũi, đừng để nó quay ngang. Anh Trung giữ thấp người, anh Nghĩa bám vào thành thuyền cho chắc.

Phước giật dây khởi động ba nhịp liên tiếp. Nhịp kéo đầu máy chỉ khục khặc rồi im. Nhịp kéo tiếp theo có một tiếng nổ yếu ở phía ống xả rồi tắt ngay. Nhịp kéo cuối dây căng hết cỡ mà máy hoàn toàn không có một phản ứng nào, chỉ có tiếng dây rút lại khô khốc. Trong lúc đó, thân thuyền tiếp tục trôi về phía vùng nước xoáy nhẹ. Mặt nước ở đó không dựng lên thành một luồng xoáy lớn như những lần đội từng gặp, nó chỉ xoay tròn chậm rãi và kéo mọi vật nổi trên mặt về phía tâm của nó một cách lặng lẽ và bền bỉ. Kha đã cắm được cây sào xuống đáy bùn ở phía bờ trong, ghì cả sức nặng của người vào sào, nhưng đáy ở giữa cua sâu và trơn, đầu sào trượt đi trên lớp bùn thay vì bám chắc.

Trung lúc đó đã quỳ xuống sàn thuyền, một tay bám thành thuyền, một tay với lấy cây sào dự phòng vẫn buộc dọc theo mạn trái. Anh cắm sào xuống phía bờ trong theo hướng Kha ra hiệu, hai cây sào cùng ghì xuống cùng một nhịp, và thân thuyền khựng lại một thoáng trong dòng nước. Phước rời vị trí lái, bò lên phía trước phụ giữ sào thứ ba mà Kha vừa rút từ dưới sàn thuyền ra chìa cho anh. Ba cây sào, ba người đàn ông ghì xuống lớp bùn trơn ở đáy kênh, trong khi Nghĩa, người chưa từng phải làm việc này, ngồi cứng ở khoang giữa, mặt tái đi thấy rõ. Hai tay bám chặt vào thành thuyền tới mức các khớp ngón tay trắng bệch, miệng ông ta mấp máy một câu gì đó mà không ai trên thuyền nghe rõ giữa tiếng nước vỗ vào mạn.

Việc thoát ra khỏi vùng nước đó diễn ra chậm và nặng nhọc. Ba người giữ sào thay nhau cắm xuống, ghì người, đẩy thuyền nhích từng quãng ngắn về phía bờ trong, nơi dòng nước yếu hơn và đáy kênh nông dần. Có một lúc đầu sào của Trung trượt hẳn, thân thuyền chao nhẹ sang một bên và nước mấp mé ở mép mạn, nhưng Kha đã kịp cắm sào của mình sâu hơn và ghì xuống bằng cả vai, giữ cho thuyền đứng lại. Không ai trên thuyền ngã xuống nước, không ai bị thương, và thân thuyền không hề bị luồng xoáy lớn nào đánh vào. Đó chỉ là một chiếc thuyền chết máy đang trôi trong dòng lũ. Được ba người đàn ông dùng sào đưa dần vào bờ bằng sức người, một việc vất vả và nguy hiểm ở mức vừa đủ để tất cả những người có mặt đều hiểu rằng nếu dòng nước sáng nay mạnh hơn một chút. Hoặc nếu trên thuyền không có đủ sào và đủ người biết dùng sào, kết cục đã có thể khác hẳn.

Khi mũi thuyền cuối cùng chạm được vào đám rễ cây ở mé bờ trong và Kha đã buộc được dây mũi vào một gốc cây chắc, cả tổ ngồi yên một lúc lâu trên thuyền, thở dốc, áo ướt mồ hôi và bùn bắn lên tới tận ống quần. Phước là người đứng dậy trước. Anh quay lại đuôi thuyền, kiểm tra máy một cách bài bản ngay tại chỗ, coi bình xăng còn đầy quá nửa, coi đường dẫn xăng không tắc, tháo bu gi ra lau khô và lắp lại, kiểm tra dây điện và công tắc máy. Mọi thứ đều ở trạng thái bình thường. Anh giật dây khởi động một lần nữa, và lần này, sau hai nhịp khục khặc, máy nổ trở lại, tiếng nổ đều và khỏe như thể nó chưa từng tắt giữa dòng vài phút trước đó. Phước để máy chạy không tải một lúc, nghe tiếng máy bằng vẻ mặt của một người không chấp nhận được một lời giải thích dễ dàng, rồi tắt máy và nói rằng anh không tìm thấy một lỗi nào đủ để làm máy chết giữa dòng như vậy.

Trung ghi hiện trường ngay trên thuyền, trong lúc mọi người còn chưa rời khỏi mé bờ trong. Anh ghi rõ giờ máy tắt, vị trí đúng giữa khúc cua hiểm, tình trạng trôi về phía vùng nước xoáy nhẹ, cách thoát bằng sào, và dòng chữ quan trọng mà anh đọc to cho cả thuyền cùng nghe trước khi viết xuống. Rằng sự cố sáng nay là sự cố thuyền chết máy và chống sào vào bờ, không ai bị thương, và nó không được ghi lẫn vào nhóm sự cố thuyền chao vì xoáy mà đội đã từng gặp ở quãng cua này. Anh ghi riêng sự cố này vào một trang khác trong sổ của mình, tách hẳn khỏi các trang ghi hiện tượng, với một dòng chú thích ở đầu trang là hậu quả cảnh cáo sau buổi phạm cấm kỵ. Vì trong lòng anh, sự trùng hợp về vị trí và thời gian, đúng khúc cua đó, đúng buổi sáng sau buổi chiều hôm trước, là một điều anh không thể ghi khác đi được.

Nghĩa ngồi nghe Trung đọc hết biên bản tại chỗ mà không chen vào một câu nào. Khi thuyền đã được Phước cho nổ máy chạy chậm men theo bờ trong về phía quãng bờ gần bia đình Vĩnh Tế Sơn, nơi tổ của nhà thầu đang chờ, Nghĩa mới lên tiếng, và câu đầu tiên ông ta nói không phải là về chiếc máy. Ông ta bảo Phước cho thuyền ghé vào đúng quãng bờ dưới chân bia, rồi gọi tổ công nhân của nhà thầu đang đứng trên bờ xuống, ra lệnh mang lưới và sào dài ra vớt nốt phần túi rác đã chìm từ chiều hôm trước. Vớt cho hết, kể cả phần bùn chung quanh miệng túi nếu cần, và mang toàn bộ lên bờ cho vào bao rác của công trường ngay trước mắt ông ta. Giọng ông ta khàn và thấp, khác hẳn giọng ra lệnh của chiều qua, và ông ta đứng ngay ở mé bờ nhìn tổ công nhân lội xuống nước làm việc cho tới khi phần túi rác rách nát cuối cùng được kéo lên khỏi mặt nước. Nước bùn chảy ròng ròng từ miệng túi xuống đám cỏ ướt.

Việc vớt rác mất gần một giờ. Khi bao rác cuối cùng đã được buộc chặt và xếp lên xe đẩy của tổ bờ. Trung hỏi Nghĩa một câu thẳng thắn, là sự cố chết máy sáng nay có được báo cáo lên chủ đầu tư theo đúng quy trình sự cố phương tiện trên sông hay không. Nghĩa im lặng một lúc lâu, nhìn về phía mặt kênh đang chảy mạnh ngoài kia, rồi trả lời rằng một chiếc máy thuyền tắt rồi nổ lại được, không người bị thương, không thiết bị hư hỏng. Báo lên chỉ làm chủ đầu tư thêm một lý do để hoãn ngày khoan thử, và ông ta sẽ chịu trách nhiệm cá nhân về việc không báo cáo này nếu sau này có ai truy lại. Ông ta yêu cầu Trung ghi câu đó vào biên bản hiện trường ở mục ý kiến của nhà thầu, và lần này, khác với chiều hôm trước, ông ta tự cầm bút ký tên mình xuống cuối biên bản, nét ký mạnh và dứt khoát.

Phước cho thuyền rời mé bờ trong, chạy men theo bờ về phía sà lan bằng quãng đường dài hơn và an toàn hơn thay vì cắt ngang khúc cua như lúc đi. Máy thuyền nổ đều suốt quãng đường về, không một lần khựng lại. Khi thuyền cập vào mạn sà lan và dây buộc đã được Kha thắt chặt vào cọc neo, Nghĩa bước lên boong trước mọi người, đi thẳng về phía cabin của nhà thầu ở đầu sà lan mà không nói thêm một lời nào. Còn Trung đứng lại ở mạn thuyền, nhìn tổ công nhân trên bờ xa xa đang đẩy chiếc xe chở đầy bao rác ướt đi về phía điểm tập kết. Những bao rác đen xì và nặng trĩu, được vớt lên khỏi mặt nước của đoạn kênh này sau đúng một đêm nằm dưới chân bia đình.

Chương khác

Xem thêm