BẠCH HỔ NGẬM KIẾM NÚI TRÀ BỒNG - Chương 36: Dũng phát súng và cưa
Từ điểm quan sát đã phục sẵn ở bìa rừng, Đức cùng một tổ viên nằm im trong bụi cây, dùng ống nhòm theo dõi điểm tập kết của toán lâm tặc ở khoảng đất…
Nội dung chương
Từ điểm quan sát đã phục sẵn ở bìa rừng, Đức cùng một tổ viên nằm im trong bụi cây, dùng ống nhòm theo dõi điểm tập kết của toán lâm tặc ở khoảng đất trống ngoài bìa rừng. Toán có đủ 6 người như hồ sơ đã ghi. Võ Tấn Dũng đứng giữa, lần lượt kiểm tra đồ nghề của từng người trước ngày vào rừng, giọng nói của hắn vang rõ trong buổi chiều yên tĩnh.
Người trẻ trong bản đi làm ăn xa nhiều, nhưng mùa lễ vía và mùa bão thì lần lượt quay về, bản lại đông như cũ. Đường mòn trong rừng cấm hẹp và trơn, hai bên là dây leo chằng chịt, chỉ người quen rừng mới biết chỗ nào đặt chân cho chắc. Tiếng chim trong rừng cấm thưa dần khi mây sà xuống thấp, chỉ còn tiếng nước suối chảy qua khe đá nghe rõ mồn một.
Không khí trước bão nặng và đứng gió một cách khác thường, chim chóc im tiếng, người già trong bản nhìn trời mà lo. Già làng Ơn được cả bản nghe theo không phải vì ông nói to, mà vì ông nhớ hết lệ cũ và chưa từng thiên vị nhà nào. Ở bìa rừng cấm, cỏ tranh mọc cao ngang thắt lưng, ướt đẫm sương sớm, quét qua ống quần làm người đi đường ướt lạnh.
Đức đếm rõ từng món đồ nghề được phát ra: Dũng đích thân phát cho toán đúng 3 khẩu súng săn và đúng 2 cưa xích, cùng rựa, dây thừng và đèn pin là dụng cụ thường. Ba khẩu súng vào tay Cư, Phấn và Lực. Hai cưa xích do Bảy và Rô giữ, trong đó Bảy là thợ cưa chính nên giữ cưa thứ nhất, Rô giữ cưa thứ hai làm cưa phụ.
Gió trên sườn Cà Đam thổi mạnh hơn dưới bản, cây cối nghiêng theo một hướng quen thuộc của mùa bão. Suối trong rừng cấm chảy xiết hơn sau mưa, nước đục màu đất, cuốn theo lá khô và cành nhỏ trôi về phía hạ lưu. Người dân vùng này nhìn màu mây và hướng gió là đoán được mưa bão sắp về, kinh nghiệm truyền qua nhiều đời làm ruộng nương.
Trang làm hồ sơ theo cách của người làm văn hóa: chụp ảnh trước, ghi lời kể nguyên văn sau, rồi mới đối chiếu tư liệu. Trong đêm khuya, mọi âm thanh nhỏ đều nghe rõ hơn ban ngày: tiếng lá rơi, tiếng cành khô gãy, tiếng bước chân xa. Ông Thao ít nói về việc làm của mình, nhưng việc gì ông đã nhận thì ông làm tới nơi, chậm mà chắc.
- Đếm kỹ vào, ghi rõ từng món. Súng phát cho ba người, cưa phát cho hai người, đếm lại lần nữa cho anh.
- Dạ, anh Đức. Ba khẩu súng săn, hai cưa xích. Sáu người đủ mặt. Em ghi vào sổ rồi, chụp ảnh cũng đủ cả.
- Tốt. Gửi số đếm này về ban bảo vệ ngay. Con số này là con số mình sẽ đối chiếu sau đêm bão, không được sai một món.
- Còn rựa với dây thừng thì sao anh? Có đếm vào không?
- Rựa, dây, đèn là dụng cụ thường, ghi phụ chú thôi. Đếm khóa là súng và cưa, nhớ cho kỹ.
Anh ghi hình từ xa bằng máy ảnh có ống kính dài, chụp từng món đồ khi chúng được đưa lên kiểm tra. Mỗi tấm ảnh đều có giờ chụp lưu kèm, đủ làm căn cứ đối chiếu sau này. Tổ viên bên cạnh ghi lại số đếm vào sổ tay bằng chữ rõ ràng: 3 súng săn, 2 cưa xích, 6 người, không thêm không bớt một món nào.
Người Cor trong bản sống nép vào chân núi, nhà nào cũng có vườn sau trồng rau và chuồng nhỏ nuôi vài con gà. Sau cơn mưa đêm, đất trong vườn và trên đường mòn mềm nhũn, dấu chân của người và vật in lại rõ hơn ngày nắng. Giấy tờ trong ngăn kéo của lán tuần tra được xếp theo ngày, tháng nào ra tháng đó, ai cần tra cứu cũng tìm được ngay.
Tiếng côn trùng trong đêm mưa thưa hẳn, chỉ còn tiếng ếch nhái ngoài đồng và tiếng nước nhỏ giọt từ mái hiên. Tiếng chó sủa trong đêm là tín hiệu quen thuộc của bản: sủa một hồi rồi im là khách quen, sủa dai dẳng là có chuyện lạ. Điểm trường của bản nằm ở khoảng đất cao giữa bản, mái tôn mới lợp lại sau mùa bão năm trước, sân trường quét sạch.
Số đếm này được Đức gửi về cho ban bảo vệ ngay trong chiều bằng điện thoại, đối chiếu với sổ theo dõi đã lập ở lán: con số khớp hoàn toàn với hồ sơ về toán lâm tặc. Từ đây, ban bảo vệ biết chính xác toán sẽ mang theo những gì vào rừng trong đêm bão, và mọi kế hoạch chặn bắt đều tính trên con số này.
Trong bản, chuyện của miếu và chuyện của rừng là chuyện chung, nhà nào cũng có phần, không ai đứng ngoài được. Đường trong bản là đường đất pha đá, mưa xuống thì lầy, nắng lên thì bụi, trẻ con đi học phải xắn quần qua đoạn suối cạn. Mấy người phụ nữ trong bản gùi củi về lúc chiều xuống, gùi nặng mà bước chân vẫn đều trên con dốc quen thuộc.
Mùi rừng sau mưa là mùi lá mục, mùi đất ướt và mùi nhựa cây, thứ mùi mà người đi rừng lâu năm nhận ra ngay từ đầu ngõ. Làm kiểm lâm ở vùng này là làm bạn với đường mòn, với bản đồ và với những buổi chờ đợi dài hơn là chạy đuổi. Buổi chiều sau mưa, sương lên từ các thung lũng, phủ trắng những sườn đồi gần bản rồi mới lan tới chân núi.
Toán tập kết xong thì giải tán về nhà trọ, đồ nghề được cất lại vào thùng xe phủ bạt. Đức ở lại điểm quan sát tới khi khoảng đất trống vắng hẳn mới rút về. Anh hiểu đêm bão đã rất gần: đồ nghề đã phát, người đã đủ, chỉ còn chờ cơn bão vào bờ là toán sẽ đi theo đúng kế hoạch mà chúng đã chuẩn bị nhiều tuần.
Những gốc cây lớn trong rừng cấm đứng cách nhau vừa đủ để ánh sáng lọt xuống, tạo thành những khoảng trống yên tĩnh lạ thường. Buổi tối ở bản yên tĩnh sớm, đèn trong các nhà tắt dần theo giờ, chỉ còn tiếng chó sủa vu vơ ở đầu bản. Đức quen với những đêm tuần tra dài, áo mưa sũng nước, sổ tay phải bọc trong túi nilon mới giữ được khô.
Tiếng mưa trên mái tôn của điểm trường và nhà dân gõ liên hồi, át cả tiếng người nói chuyện trong nhà. Thân cây trong rừng cấm cây nào cũng phủ rêu ở phía bắc, vỏ cây sẫm màu vì ẩm, sờ vào thấy mát và nhám. Ánh nắng xuyên qua tán rừng cấm thành từng vệt mỏng, rơi xuống thảm lá khô thành những đốm sáng di động theo gió.
Nước suối dâng lên sau mỗi trận mưa lớn, chảy xiết và đục, qua cầu tạm phải vịn tay vào dây mới dám bước. Người gác đêm ở bản chia nhau theo ca, mỗi ca hai người, đi một vòng quanh các điểm đã hẹn rồi quay về nhà rông. Điện thoại ở vùng núi sóng chập chờn, muốn gọi một cuộc cho trọn vẹn phải ra chỗ đất cao hoặc đứng yên một chỗ.
Mưa ở miền núi không rào rào một trận rồi thôi, mưa dầm dề nhiều ngày, thấm vào đất, vào áo, vào cả giấc ngủ. Người làm nghề giữ rừng hiểu rằng một dấu vết nhỏ bị bỏ qua hôm nay có thể thành một mất mát lớn vào tuần sau. Sau nửa đêm, bản chìm hẳn vào yên tĩnh, chỉ còn người gác và người trực ở miếu thức cùng tiếng mưa đều đều.
Mỗi biên bản Đức lập đều có đủ người chứng kiến ký tên, ảnh chụp đính kèm và số đo ghi bằng số rõ ràng. Đèn pin của tổ tuần tra quét qua màn mưa thành một quầng sáng vàng, soi rõ từng bụi cây rồi tắt khi qua khúc cua. Bản dưới chân Cà Đam thức dậy sớm theo tiếng gà và tiếng chày giã gạo, khói bếp lên từ nhiều mái nhà cùng một lúc.
Người bản dặn nhau vào rừng cấm thì đi nhẹ, nói khẽ, không chặt phá bừa bãi, vì rừng này là của chung nhiều đời để lại. Vách đá trong rừng cấm dựng đứng, mặt đá loang lổ nước mưa, dây rừng buông xuống như những tấm màn xanh thẫm. Trong các cuộc họp của bản và kiểm lâm, người ta nói thẳng, nói ngắn, và ghi lại điều đã thống nhất ngay tại chỗ.
Đêm càng về khuya, sương càng dày, đứng cách nhau chục bước đã chỉ còn thấy bóng người mờ trong sương. Tiếng nói của người bản trầm và ngắn, khách tới nhà được mời nước chè trước rồi mới hỏi tới chuyện làm ăn hay chuyện rừng. Càng vào sâu trong rừng cấm, tiếng người càng lùi xa, chỉ còn tiếng gió qua ngọn cây và tiếng bước chân của chính mình.
Bà Hoa thức giấc giữa đêm là chuyện thường trong mùa vía, bà ngồi dậy nghe ngóng một lúc rồi mới nằm xuống lại. Rừng cấm dưới chân Cà Đam vào mùa này xanh sẫm lại, lá nào cũng nặng nước, đi dưới tán rừng nghe tiếng giọt rơi suốt dọc đường. Đêm ở chân núi tối đặc, không có đèn đường, ánh sáng duy nhất là đèn dầu và đèn pin của người gác đêm.
Đức ghi chép mọi việc vào sổ tay bằng chữ nhỏ và đều, ngày giờ viết rõ ở đầu trang, không để sót một mốc nào. Trời Trà Bồng cuối tháng mười đổi tính từng ngày, nắng vừa lên được một buổi thì mây từ phía biển lại kéo về đen kịt. Mây sà xuống thấp che mất đỉnh Cà Đam từ sớm, nhìn từ bản chỉ thấy một biển mây trắng xám trải ngang lưng núi.
Bà Hoa thức giấc giữa đêm là chuyện thường trong mùa vía, bà ngồi dậy nghe ngóng một lúc rồi mới nằm xuống lại. Đêm ở chân núi tối đặc, không có đèn đường, ánh sáng duy nhất là đèn dầu và đèn pin của người gác đêm. Mấy người phụ nữ trong bản gùi củi về lúc chiều xuống, gùi nặng mà bước chân vẫn đều trên con dốc quen thuộc.
Đức về tới lán khi trời đã tối hẳn, ảnh chụp được sao lưu vào hồ sơ ngay trong đêm. Con số 3 súng và 2 cưa nằm trên trang đầu của hồ sơ mới, cạnh danh sách 6 cái tên của toán lâm tặc. Anh khóa tủ hồ sơ, lòng biết rằng mọi dữ kiện cần thiết đã đủ, và những ngày còn lại chỉ còn một việc duy nhất: giữ cho được gốc cây huê trong đêm bão đang tới rất gần.