BẠCH TRẠCH CHÍN MẮT Ở NÚI NGA MI - Chương 5: Mùi Mực Chu Sa Trong Tòa Sen
Sáng ngày mười bốn tháng mười, Lý Thanh Huyền vào chính điện thắp hương trước tượng Phật như lệ mỗi ngày. Anh thay nước trên bàn thờ, gạt tàn hương cũ…
Nội dung chương
Sáng ngày mười bốn tháng mười, Lý Thanh Huyền vào chính điện thắp hương trước tượng Phật như lệ mỗi ngày. Anh thay nước trên bàn thờ, gạt tàn hương cũ trong lư đồng, cắm ba nén hương mới và châm lửa. Khói hương vừa bốc lên thành một dải mỏng thì anh khựng lại. Giữa mùi trầm hương quen thuộc của tuần tang, có một mùi khác rất nhẹ thoảng qua mũi anh, một mùi mà anh nhận ra ngay vì nó không thuộc về điện thờ: mùi giấy Tuyên và mùi mực chu sa.
Mực chu sa là thứ mực đỏ dùng để vẽ bùa và viết chữ trên giấy vàng, mùi của nó hơi hăng, hơi tanh nhẹ, khác hẳn mùi mực đen viết chữ thường. Giấy Tuyên là thứ giấy mỏng mà dai, dùng để vẽ tranh và viết thư pháp, cũng có mùi riêng khi để lâu trong chỗ kín, mùi giấy khô quyện với mùi hồ dán. Hai mùi ấy hòa vào nhau, thoảng ra từ phía dưới tượng Phật, và khi Thanh Huyền cúi xuống gần tòa sen đá, anh xác định được mùi bốc ra từ một khe nhỏ ở góc phía sau bên trái của tòa sen. Đúng góc mà hôm trước anh gõ nghe tiếng rỗng.
Anh đứng yên một lúc, không vội kết luận. Trong chính điện lúc này không có ai đang viết chữ hay vẽ bùa. Kinh các ở phía trái điện đang khóa, sư phụ chưa vào điện buổi sáng, Chu Phúc Sinh đang ở nhà bếp, còn anh thì chỉ thắp hương, không mang theo giấy mực gì. Anh đi một vòng quanh chính điện để kiểm chứng: bàn thờ không có giấy, án thư ở góc điện trống, khay bút mực của miếu vẫn để nguyên trong kinh các từ hôm qua. Mùi giấy và mùi mực kia không thể đến từ bất cứ vật gì đang bày trong điện.
Phương Tiểu An lúc ấy bưng khay đèn vào điện phụ việc. Cậu bé đặt khay xuống, ngẩng đầu hít khẽ mấy cái rồi hỏi.
- Trong điện hôm nay có mùi gì lạ thế, anh Huyền? - Tiểu An hỏi. - Giống mùi trong kho kinh sách cũ.
- Em ngửi thấy mùi gì, nói rõ xem. - Thanh Huyền hỏi lại, không gợi ý trước.
- Mùi giấy cũ với mùi mực đỏ. - Tiểu An đáp ngay. - Giống mùi lúc mở hòm kinh sách lâu ngày không mở.
Câu trả lời của cậu bé làm Thanh Huyền yên tâm ở một điểm: mùi ấy không phải do một mình anh tưởng tượng ra. Tiểu An không biết gì về tiếng rỗng ở tòa sen hôm trước, cậu chỉ nói đúng thứ mùi mình ngửi thấy, và thứ mùi ấy trùng với thứ mùi anh đang ngửi. Hai người cùng ngửi thấy một mùi trong cùng một buổi sáng, ở cùng một gian điện, đó là một việc có thể ghi vào sổ trực được.
Nhưng Thanh Huyền cũng giữ đúng lời sư phụ dặn hôm trước: ghi nấy, không suy đoán thêm. Anh không nói trong tòa sen có gì, không nói mùi ấy chứng tỏ điều gì, và càng không động vào tòa sen. Anh chỉ cúi xuống gần khe đá một lần nữa để xác định cho chắc vị trí mùi thoảng ra, rồi đứng dậy, mở sổ trực, ghi vào trang ngày mười bốn tháng mười một dòng đầy đủ: buổi sáng thắp hương trước tượng Phật. Ngửi thấy mùi giấy Tuyên và mực chu sa rất nhẹ thoảng ra từ khe tòa sen ở góc phía sau bên trái, trong điện lúc ấy không ai viết chữ hay vẽ bùa. Tiểu sa di Phương Tiểu An cũng ngửi thấy mùi tương tự. Ghi xong, anh ghi thêm vị trí góc tòa sen trùng với vị trí tiếng rỗng đã ghi ở trang ngày mười ba, và dừng bút ở đó.
Tiểu An đứng bên cạnh nhìn anh ghi sổ, rồi lại hỏi câu mà Thanh Huyền không ngờ tới.
- Mùi đó có phải mùi của kinh sách cũ trong kho không, anh? - Tiểu An hỏi. - Hay là mùi ở đâu khác bay vào?
Thanh Huyền cầm bút lặng đi một lúc. Anh biết kho kinh sách của miếu nằm trong kinh các, cửa khóa, mùi trong kho không thể bay xuyên qua hai lớp cửa vào tới tận khe tòa sen trong chính điện được. Anh cũng biết nếu anh trả lời qua loa cho xong, cậu bé sẽ thôi không hỏi nữa, và chính anh cũng sẽ dễ dàng bỏ qua việc này như bỏ qua một buổi sáng bình thường. Nhưng anh không đáp. Không phải anh giấu, mà vì anh thật sự không biết mùi ấy từ đâu ra, và người giữ miếu không được trả lời một câu mình không biết bằng một câu đoán cho yên chuyện. Anh chỉ nói với Tiểu An rằng mùi thì đã ghi vào sổ rồi, còn nó từ đâu ra thì chưa ai biết, khi nào sư phụ xem sổ sẽ tính.
Để chắc chắn hơn nữa, Thanh Huyền còn làm một việc rất nhỏ mà anh cho là cần thiết cho một dòng sổ đáng tin. Anh ra sân đứng một lúc cho mũi quen lại với không khí trong lành của rừng trúc, ngửi mùi lá trúc, mùi đất ẩm và mùi khói bếp, rồi mới quay vào điện và đi thẳng tới trước tượng Phật. Mùi giấy Tuyên và mực chu sa lại hiện ra, vẫn nhẹ, vẫn ở đúng phía tòa sen, không mạnh hơn cũng không yếu đi. Anh lại bước ra hiên điện, hít mùi hương trầm từ lư hương ngoài sân để đối chiếu: mùi trầm thơm và ấm, khác hẳn mùi mực chu sa hăng nhẹ trong điện. Hai mùi không lẫn vào nhau được, và anh tin vào mũi của mình như tin vào tai mình hôm nghe tiếng rỗng.
Anh cũng nhớ lại những lần được vào kinh các phụ sư phụ lấy sách. Trong kinh các, sách cổ để trên kệ gỗ cao, mỗi lần mở cửa kinh các là mùi giấy cũ và mùi mực lâu năm ùa ra rất rõ, nồng hơn mùi trong chính điện sáng nay nhiều. Mùi sáng nay mỏng hơn, như mùi đã bị nhốt rất lâu trong một khoảng kín rồi chỉ lọt ra được một khe rất nhỏ, loãng tới mức người không để ý sẽ tưởng là mùi hương trầm biến đổi. Chính cái mỏng và cái khẽ ấy khiến Thanh Huyền không thể bỏ qua: mùi mạnh thì dễ là mùi của vật đang bày trước mắt. Còn mùi mỏng tới từ một khe đá thì là mùi của một thứ đang ở nơi không nhìn thấy được.
Anh không nói những suy nghĩ này ra miệng. Anh chỉ giữ chúng trong đầu như giữ một câu hỏi chưa tới lúc hỏi, và tiếp tục làm việc của người canh tháp: thay nước, gạt tàn, kiểm đèn, nhìn niêm tháp. Mỗi lần đi ngang qua gian tháp, anh lại thấy niêm giấy đỏ trên cửa tháp vẫn nguyên, đối lập hẳn với khe tòa sen đang thoảng mùi lạ ở cách đó mấy bước chân. Một bên là vật thiêng được niêm giữ công khai cho mọi người cùng thấy, một bên là một góc đá im lìm tự tỏa ra dấu hiệu của riêng nó, không ai niêm, không ai ghi tên. Sự đối lập ấy ở lại trong đầu Thanh Huyền suốt buổi sáng.
Phần còn lại của buổi sáng, Thanh Huyền làm việc trong chính điện mà mũi vẫn thỉnh thoảng bắt được mùi giấy mực rất nhẹ ấy mỗi khi anh đi ngang qua tòa sen. Tới gần trưa, khi nắng lên cao và gió từ sân thổi vào điện mạnh hơn, mùi ấy nhạt dần rồi mất hẳn, như thể khe đá đã khép lại phần hơi thở mỏng manh của nó. Anh ghi thêm một dòng ngắn vào sổ về giờ mùi tan, rồi khép sổ lại.
Chiều ngày mười bốn, sư phụ vào chính điện xem sổ trực như lệ kiểm tra mỗi ngày. Ông đọc trang ngày mười ba về tiếng rỗng, rồi đọc trang ngày mười bốn về mùi giấy mực, đọc rất chậm, có chỗ đọc lại lần thứ hai. Thanh Huyền đứng bên cạnh, lòng hơi hồi hộp, không biết sư phụ sẽ nói gì về hai dòng ghi liên tiếp cùng chỉ về một góc tòa sen. Vương Thủ Nhất đọc xong, khép sổ lại, chỉ nói một câu ngắn rằng ghi như thế là được, rõ việc, rõ giờ, không thêm lời đoán. Ông không bảo Thanh Huyền phải làm gì thêm, cũng không bảo bỏ qua. Ông trả sổ lại cho anh và đi kiểm tra đèn tháp, dáng đi chậm và lặng như mọi ngày. Chính sự lặng lẽ ấy của sư phụ khiến Thanh Huyền hiểu rằng hai dòng ghi của mình đã vào đúng chỗ cần vào: vào sổ của miếu, và vào sự biết của người giữ lệ cao nhất trong miếu. Dù ông chưa nói thêm một lời nào về góc tòa sen ấy trong buổi chiều hôm đó.
Buổi trưa hôm ấy, ngồi ở hiên sau, Thanh Huyền nghĩ lại hai ngày liên tiếp ở cùng một góc tòa sen: ngày mười ba là tiếng rỗng khi gõ, ngày mười bốn là mùi giấy Tuyên và mực chu sa thoảng ra từ khe. Hai việc đều nhỏ, đều khẽ, đều xảy ra vào buổi sáng sớm khi điện còn yên tĩnh và chưa có người làng nào lên miếu thắp hương. Anh tự hỏi liệu hai việc ấy có liên quan gì với nhau không, rồi lại tự nhắc mình lời sư phụ: chưa tới lúc thì không nói thay, không đoán thay. Việc của người canh tháp là ghi cho đủ, giữ cho yên, và để sổ trực nói thay mình khi cần. Anh ăn xong bát cơm trưa, rửa bát ở chum nước sau bếp, nghe Chu Phúc Sinh ở trong bếp nói vọng ra rằng chiều nay sư phụ sẽ mở kinh các cho người canh tháp xem sách cổ. Bảo anh chuẩn bị tinh thần học cho nghiêm chỉnh. Thanh Huyền đáp lời rồi quay vào chính điện thắp hương buổi trưa, quỳ trước tượng Phật và tòa sen đá lặng im. Trong lòng giữ nguyên hai dòng sổ vừa ghi như giữ một việc chưa có lời giải đáp. Đồng thời cũng giữ một chút chờ đợi lặng lẽ về buổi chiều trong kinh các sắp tới.