Báo cáo khai quật số 13 - Chương 6: Mắt Rồng Dưới Lòng Đất
Tiếng quạt tản nhiệt của chiếc máy trạm Dell Precision chạy hết công suất, phát ra những luồng gió nóng khô khốc vào không gian ẩm ướt của lều kỹ thuật.…
Nội dung chương
Tiếng quạt tản nhiệt của chiếc máy trạm Dell Precision chạy hết công suất, phát ra những luồng gió nóng khô khốc vào không gian ẩm ướt của lều kỹ thuật. Kim đồng hồ chỉ bốn giờ mười lăm phút sáng. Trần Khải Minh dùng ngón tay di di thái dương, cố xua đi cơn buồn ngủ đang siết chặt lấy hai hốc mắt. Trên màn hình chuyên dụng, thanh tiến trình của phần mềm CloudCompare đang dừng ở mức chín mươi tám phần trăm.
Khải Minh cắm đầu đọc thẻ nhớ vào cổng USB. Chip flash của chiếc máy quét LiDAR cầm tay bị cháy tối qua vẫn còn nóng ấm. May mắn là phân vùng chứa dữ liệu thô định dạng `.las` không bị tổn hại vật lý. Anh cần phải dựng lại toàn bộ cấu trúc không gian ba chiều của Hang Mắt Rồng trước khi đoàn kiểm tra của Viện Khảo cổ đến vào chiều nay.
Một tiếng bíp ngắn vang lên. Thanh tiến trình chuyển sang màu xanh lục. Bản đồ đám mây điểm (point cloud) của khu mộ hiện ra dưới dạng hàng triệu chấm sáng li ti màu xanh lam trên nền đen của phần mềm.
Khải Minh nhấp chuột, kích hoạt bộ lọc nhiễu địa chất để loại bỏ các tín hiệu phản xạ sai lệch từ vách đá vôi ẩm ướt. Anh muốn chứng minh cho Lâm An Nhiên thấy rằng những hiện tượng xảy ra trong buồng mộ chỉ là kết quả của sự khúc xạ ánh sáng và từ trường cục bộ cao. Khoa học không chấp nhận những ảo ảnh trong gương đồng hay tiếng gõ quan tài không rõ nguồn gốc.
Nhưng khi các điểm nhiễu biến mất, để lại cấu trúc khung xương bằng đá của hang động, ngón tay Khải Minh dừng lại trên con chuột quang.
Mô hình ba chiều của ngôi mộ lệch khỏi mọi quy chuẩn kiến trúc thời tiền Lê hay thời Lý. Nó thiếu cấu trúc hình chữ Đinh hay chữ Công thường thấy ở các lăng mộ cổ vùng đồng bằng Bắc Bộ. Lối đi chính từ cửa hang dẫn vào bị bẻ cong theo một góc nghiêng mười hai độ, rồi nối tiếp vào một hệ thống hành lang tròn.
Khải Minh xoay mô hình ba chiều trên trục tọa độ X-Y.
Bản quét LiDAR hiển thị rõ ràng bảy vòng hành lang đá đồng tâm. Chúng xếp chồng lên nhau như những đường ren của một con ốc khổng lồ, thu hẹp dần diện tích khi đi sâu vào lòng núi. Mỗi vòng hành lang được ngăn cách với vòng kế tiếp bằng một bức tường đá nguyên khối có độ dày trung bình một mét hai. Thiết kế này không giống lối đi cho người sống, cũng chẳng giống đường dẫn linh cữu. Nó giống một hệ thống đai giữ chịu lực, hoặc bảy vòng khóa kiên cố ôm chặt lấy một khoang trống ở trung tâm.
Khải Minh bấm lệnh chạy thuật toán nhận dạng hình học tự động. Đây là tính năng giúp các nhà khảo cổ xác định nhanh các cấu trúc nhân tạo như cột đá, bệ thờ hay vách ngăn dựa trên thư viện hình mẫu có sẵn.
Vòng tròn tiến trình quay ba vòng. Các nhãn văn bản màu vàng bắt đầu tự động xuất hiện trên các phân vùng của mô hình 3D.
Khải Minh nhíu mắt nhìn vào màn hình.
Nhãn đầu tiên xuất hiện ở vành đá ngoài cùng: "Mí mắt ngoài".
Nhãn thứ hai ở vòng hành lang thứ ba: "Mí mắt trong".
Nhãn thứ ba chỉ vào vách đá phía đông, nơi có mạch nước ngầm chảy qua: "Tuyến lệ".
Khải Minh buông con chuột. Anh mở thư mục cài đặt của phần mềm, truy cập vào tệp từ điển hệ thống (dictionary.txt) để kiểm tra. Bản cài đặt này được sao chép từ máy chủ của Viện, chỉ chứa các thuật ngữ khảo cổ học và địa chất chuẩn hóa như "phù điêu", "thạch nhũ", "vách ngăn", "móng gạch". Hoàn toàn không có từ vựng nào liên quan đến giải phẫu học sinh học hay cấu trúc cơ thể người.
Anh tắt phần mềm, khởi động lại máy trạm và nạp lại tệp dữ liệu thô.
Kết quả render lần thứ hai không thay đổi. Các nhãn văn bản màu vàng vẫn tự động ghim vào đúng các tọa độ cũ. Toàn bộ Hang Mắt Rồng, khi nhìn từ trên xuống qua bản quét cắt lớp của LiDAR, là một con mắt khổng lồ đang nhắm chặt dưới lòng núi đá vôi Ninh Bình.
Tấm bạt cửa lều bị gạt sang một bên. Gió lạnh mang theo hơi ẩm của sương sớm ùa vào, làm rung rinh những tờ bản vẽ kỹ thuật treo trên dây thép.
Lâm An Nhiên bước vào. Cô vẫn mặc chiếc áo khoác dã ngoại màu rêu từ tối qua, mái tóc đen còn bám những hạt nước li ti. Khuôn mặt cô tái nhợt, đôi mắt thâm quầng vì thiếu ngủ. Cô không nhìn Khải Minh, chỉ đi thẳng đến bên bàn làm việc và nhìn chăm chăm vào màn hình máy tính.
- Anh dựng xong mô hình chưa? - Nhiên hỏi, giọng cô khàn đặc.
Khải Minh không trả lời ngay. Anh dùng phím mũi tên xoay nghiêng mô hình để che đi các nhãn văn bản tự động, nhưng Nhiên đã kịp nhìn thấy. Cô chỉ tay vào vùng trống ở giữa bảy vòng hành lang đồng tâm:
- Khoang trung tâm này là gì?
- Theo dữ liệu quét xung kích, đây là một buồng đá rỗng hoàn toàn, đường kính khoảng sáu mét - Khải Minh giải thích, cố giữ giọng bình tĩnh - Nó nằm ngay dưới đáy của chiếc quan tài đá ở buồng mộ ngoài. Nhưng máy quét không thể xuyên qua lớp đá đáy để lấy dữ liệu chi tiết hơn. Từ trường ở khu vực đó quá cao.
Nhiên khoanh tay trước ngực, hơi thở tạo thành những luồng khói mỏng trong không khí lạnh của lều:
- Anh đã xóa các bản lưu trữ tạm thời chưa?
Khải Minh khựng lại. Anh nhìn tránh đi chỗ khác, vờ đang kiểm tra lại các cổng kết nối phía sau máy tính:
- Tôi đã lưu vào ổ cứng di động của đội. Bản gốc trên thẻ nhớ của máy quét cũng đã được khóa ghi.
- Tôi hỏi là bản sao lưu ngoài mạng - Nhiên bước lên một bước, giọng cô đanh lại - Đêm qua tôi thấy đèn tín hiệu của bộ định tuyến vệ tinh nhấp nháy liên tục. Anh đã đồng bộ dữ liệu này lên đâu rồi?
Khải Minh thở ra một hơi dài. Anh biết không thể giấu được Nhiên, người vốn rất nhạy cảm với các quy trình xử lý số liệu của đội. Anh giải thích:
- Tôi có một hợp đồng phụ với bên khảo sát trắc địa của dự án hạ tầng đường sắt đô thị. Họ cần dữ liệu địa chất khu vực này để đối chiếu sai số cho tuyến metro ngầm trong tương lai. Tôi chỉ đồng bộ tệp đám mây điểm thô lên máy chủ đám mây của họ để chạy thử nghiệm thuật toán lọc nhiễu. Đó chỉ là dữ liệu tọa độ toán học, không có hình ảnh hay thông tin khảo cổ cụ thể. Không ai đọc được gì từ những con số đó đâu.
Nhiên nhìn anh, ánh mắt cô lạnh lẽo như mặt nước giếng khơi:
- Anh có biết mình vừa làm gì không? Chiếc gương đồng đêm qua, giọng nói trong bộ đàm, và cả cấu trúc này nữa. Chúng ta đang chạm vào một thứ không muốn bị nhìn thấy. Anh mang nó ra ngoài ranh giới khai quật này, tức là anh đang phá vỡ vòng phong tỏa của nó.
- Nhiên, cô đang quá nhạy cảm rồi - Khải Minh nhíu mày, giọng anh lộ vẻ khó chịu - Chúng ta là những nhà nghiên cứu được đào tạo bài bản. Đây chỉ là một cấu trúc địa chất đặc biệt được người xưa lợi dụng để xây dựng mộ táng nhằm mục đích phong thủy. Cái gọi là con mắt chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên khi phần mềm nhận diện các đường cong tự nhiên của hang đá vôi. Còn việc đồng bộ dữ liệu là quy trình bình thường để kiếm thêm kinh phí cho chính cái đội khảo cổ rách nát này.
Nhiên không tranh cãi. Cô chỉ chỉ tay vào màn hình:
- Vậy anh giải thích thế nào về những cái nhãn tự động kia? Phần mềm của Viện tự học được từ vựng giải phẫu từ khi nào?
Khải Minh im lặng. Anh không có câu trả lời cho việc đó. Hệ thống máy trạm này hoàn toàn cách ly với internet công cộng, chỉ kết nối với mạng nội bộ của Viện thông qua đường truyền vệ tinh được mã hóa. Không thể có chuyện virus hay phần mềm độc hại xâm nhập để trêu đùa họ.
Từ phía ngoài lều, một tiếng động trầm đục vang lên.
Đó không giống tiếng sấm, mà là tiếng đá nứt vỡ dưới áp lực cơ học lớn. Tiếng động phát ra từ hướng cửa hang số 13, nơi đặt hai bức tượng kỳ lân đá cụt mắt canh cửa. Âm thanh kéo dài khoảng ba giây rồi tắt lịm, để lại tiếng gió rít qua các khe đá vôi trên đỉnh núi.
Khải Minh đứng bật dậy. Anh vớ lấy chiếc đèn pin siêu sáng trên bàn và chiếc mũ bảo hộ:
- Có đá lở ở cửa hang. Tôi phải đi kiểm tra. Đội công nhân đang ngủ ở lán bên cạnh, nếu đá đè vào lối vào thì ngày mai chúng ta không xuống mộ được.
Nhiên đi theo anh ra cửa lều. Sương mù buổi sáng dày đặc đến mức ánh sáng từ chiếc đèn pin của Khải Minh chỉ có thể xuyên qua được khoảng ba mét trước mặt. Không khí sặc sụa mùi lưu huỳnh và mùi đất ẩm bị xới lên.
Họ đi bộ men theo con đường mòn lát ván gỗ dẫn đến cửa hang. Khi đến gần hai bức tượng kỳ lân đá, Khải Minh dừng bước.
Bức tượng kỳ lân bên trái, vốn đã bị mất một phần đầu từ trước khi khai quật, giờ đây bị nứt đôi từ giữa ngực xuống đến bệ đá. Vết nứt mới toanh, để lại những vệt đá màu xám sáng chưa bị rêu phong bám vào. Những mảnh vụn đá nhỏ rơi vãi đầy trên mặt đất, đè lên cả những dấu chân ủng của đội khảo cổ từ chiều hôm trước.
Khải Minh cúi xuống, nhặt một mảnh đá vỡ lên. Mặt đá vẫn còn lạnh ngắt, nhưng ở giữa vết nứt có một chất dịch màu nâu đen, đặc quánh như nhựa thông cổ đại, đang rỉ ra từ từ. Anh đưa lên mũi ngửi. Một mùi tanh nồng của sắt gỉ và xác động vật phân hủy xộc thẳng vào mũi.
- Không giống đá lở tự nhiên - Khải Minh thì thầm, anh ném mảnh đá đi rồi lau ngón tay vào quần - Lực ép từ bên trong lòng đất đã đẩy bức tượng này nứt ra. Giống như có một áp suất khí khổng lồ vừa thoát ra từ cửa hang.
Nhiên đứng bên cạnh bức tượng kỳ lân bị nứt. Cô không nhìn vết nứt, mà nhìn vào khoảng không tối đen bên trong cửa hang. Chiếc bộ đàm đeo bên hông cô phát ra những tiếng xẹt xẹt đều đặn, không có giọng nói, chỉ có nhịp điệu của sóng nhiễu từ trường.
- Dữ liệu của anh đã được đồng bộ hoàn toàn chưa? - Nhiên hỏi, giọng cô phẳng lặng đến đáng sợ.
Khải Minh nhìn vào màn hình điện thoại vệ tinh của mình. Biểu tượng kết nối mạng hiển thị một vệt đỏ: "Đã hoàn thành truyền tải lúc 04:12".
Đúng ba phút trước khi tiếng đá nứt vang lên.
Anh nuốt một ngụm nước bọt khô khốc. Sự tự tin của một kỹ sư trắc địa chuyên nghiệp bắt đầu lung lay trước thực tế đang diễn ra trước mắt. Anh nhìn bức tượng đá bị xẻ đôi, nhìn chất dịch màu đen đang thấm dần xuống đất cát, rồi nhìn lại người đồng nghiệp trẻ tuổi đang đứng im lìm trong sương mù.
- Nếu mộ cũng sợ bị copy, thứ mình đào được đã vượt khỏi phạm vi cổ vật rồi - Khải Minh nói, giọng anh nhỏ dần rồi chìm hẳn vào tiếng gió núi.
- Chúng ta phải quay lại lều - Nhiên nói rồi quay lưng đi trước - Phải ngắt kết nối máy chủ đó ngay lập tức. Nếu không, thứ nằm dưới kia sẽ tìm đường đi theo dòng dữ liệu của anh.
Khải Minh chạy theo cô. Con đường ván gỗ trơn trượt vì sương muối. Dưới ánh đèn pin quét qua quét lại, anh cảm thấy những bụi cây hai bên đường đang co cụm lại, nhường lối cho một luồng khí lạnh đang bò ra từ cửa hang.
Khi họ trở lại lều kỹ thuật, màn hình máy trạm Dell Precision đã chuyển sang một trạng thái khác.
Không còn giao diện làm việc quen thuộc của phần mềm CloudCompare. Toàn bộ màn hình lúc này chỉ hiển thị một màu đen sâu thẳm, ngoại trừ mô hình 3D của Hang Mắt Rồng đang tự động xoay tròn với tốc độ rất chậm.
Con trỏ chuột tự di chuyển. Nó không cần sự tác động từ bàn tay của Khải Minh đang để trên bàn.
Mũi tên màu trắng di chuyển đến khoang trống trung tâm - nơi được gọi là "đồng tử" của con mắt đá. Phần mềm tự động thực hiện lệnh phóng to (zoom-in). Cấu trúc bảy vòng hành lang xung quanh mờ đi, nhường chỗ cho hình ảnh cận cảnh của buồng đá rỗng.
Trên bề mặt của buồng đá rỗng đó, các điểm dữ liệu LiDAR bắt đầu tự sắp xếp lại. Chúng không còn là những điểm tọa độ rời rạc nữa, mà liên kết với nhau tạo thành những đường vân xoắn ốc phức tạp, giống như những thớ cơ của một tròng mắt đang mở ra.
Khải Minh lao đến, giật phích cắm nguồn của máy tính ra khỏi ổ điện.
Nhưng chiếc máy trạm không tắt. Bộ lưu điện dự phòng (UPS) đặt dưới gầm bàn phát ra tiếng kêu tít tít liên tục, duy trì nguồn điện cho hệ thống. Khải Minh cúi xuống, cố sức giật cả dây nguồn của bộ UPS, nhưng những sợi cáp điện lúc này như bị một lực hút vô hình giữ chặt vào ổ cắm, không thể lay chuyển.
Trên màn hình, quá trình phóng to đã hoàn tất.
Khoang trung tâm giờ đây chiếm trọn không gian hiển thị. Ở chính giữa vòng tròn đá rỗng, một điểm sáng màu đỏ tươi bắt đầu nhấp nháy. Nó không giống điểm dữ liệu quét được từ thực địa, mà là một mã lỗi hệ thống tự phát sinh.
Một hộp thoại cảnh báo màu đỏ xuất hiện đè lên mô hình 3D. Dòng chữ bên trong hộp thoại được viết bằng phông chữ hệ thống tiêu chuẩn, nhưng nội dung của nó khiến Khải Minh đứng chết trân tại chỗ:
"ĐỒNG TỬ - KHÔNG MỞ"
Dòng chữ nhấp nháy theo một nhịp đều đặn. Nhịp ấy trùng khớp hoàn hảo với tiếng xẹt xẹt phát ra từ chiếc bộ đàm bên hông của Lâm An Nhiên.