Bến Nước Cửa Đền - Chương 20: Nửa miếng ngọc bội
Sáng mười hai tháng tám, tôi lên đền thắp hương từ khi trời còn chưa sáng hẳn. Đã thành nếp hai hôm nay: mỗi sáng sớm, trước giờ đến trường, tôi lên điện…
Nội dung chương
Sáng mười hai tháng tám, tôi lên đền thắp hương từ khi trời còn chưa sáng hẳn.
Đã thành nếp hai hôm nay: mỗi sáng sớm, trước giờ đến trường, tôi lên điện chính châm ba nén hương. Hôm nay là ngày thứ ba mươi tư hương được thắp lại, tính từ ngày nó tắt. Tôi nhẩm tính: từ mốc tắt ban đầu, hôm nay là ngày thứ ba mươi tư. Còn mười lăm ngày nữa đến mốc ấy.
Cụ Kính đã đứng đợi tôi ở sân đền.
- Kể cho cụ nghe chuyện hôm qua đi - cụ nói ngay khi tôi vừa cắm hương xong.
Tôi kể lại tất cả: quán nước ven đường, nhà ông Nguyễn Văn Hòa, cuốn gia phả nhánh họ Nguyễn. Thủy tổ là người hầu cận được Quan Hoàng Bảy ban họ. Thằng Khôi là đời thứ bảy, mang vết bớt hình cánh sen. Và nửa miếng ngọc bội trong chiếc hộp gỗ.
Cụ Kính nghe xong, mắt rưng rưng:
- Ý trời, đúng là ý trời. Nhánh thất lạc đã tìm về. Cô Lan này, hôm nay cụ đi cùng cô xuống Hạ Lưu. Việc nhận nhau của hai nửa ngọc bội phải có người lớn tuổi làm chứng, mới đúng lễ.
Tôi mừng rỡ. Có cụ Kính đi cùng, mọi việc sẽ trang trọng và chắc chắn hơn.
Hai cụ cháu thuê xe ôm xuống thôn Hạ Lưu. Trên đường đi, cụ Kính dặn dò:
- Nhớ kỹ, cô đừng nói gì về vết bớt lưỡi liềm của dòng dõi kẻ trộm mộ trước mặt nhà họ Nguyễn. Tổ tiên họ từng có quan hệ họ hàng xa với kẻ ấy, đó là vết thương cũ. Mình đến để nhận nhau, không phải để khơi lại nỗi đau.
Tôi gật đầu ghi nhớ.
Ông cụ Hòa ra đón chúng tôi với vẻ xúc động thấy rõ. Khi biết cụ Kính là thủ từ đền Bảo Hà, ông cụ cúi đầu chào thật sâu:
- Thủ từ quang lâm, nhà tôi thật có phúc.
Trong nhà, trên chiếc bàn gỗ giữa gian chính, ông cụ đã bày sẵn: cuốn gia phả nhánh họ Nguyễn, chiếc hộp gỗ đựng nửa miếng ngọc bội, một đĩa trầu cau và ba chén nước chè xanh. Trang trọng như một lễ nhỏ.
- Thưa cụ Kính, thưa cô Lan - ông Hòa nói, giọng run run - Hôm qua cô Lan đến vội quá, tôi chưa kịp làm lễ cho phải phép. Hôm nay có thủ từ làm chứng, tôi xin được làm lễ nhận lại cội nguồn cho đúng đạo.
Cụ Kính gật đầu, thắp ba nén hương cắm lên bàn thờ gia tiên nhà họ Nguyễn, khấn vái trang trọng. Tôi đứng bên, chắp tay, lòng hồi hộp đến nghẹt thở.
Xong phần khấn, ông Hòa mở chiếc hộp gỗ. Nửa miếng ngọc bội màu xanh đục nằm trên lớp vải nhung đỏ đã phai màu. Ông nâng nó bằng hai tay, đặt lên chiếc đĩa sứ trắng giữa bàn.
Tôi cũng lấy từ trong túi ra nửa miếng ngọc của mình, đặt cạnh bên.
Cả ba người cùng nín thở cúi xuống nhìn.
Hai nửa miếng ngọc, một vỡ theo đường chéo từ trên xuống, một vỡ theo đường chéo từ dưới lên. Màu xanh đục giống hệt nhau. Hoa văn cánh sen khắc trên mặt, nửa bên này là cánh sen khép, nửa bên kia là cánh sen nở, ghép lại thành một đóa sen hoàn chỉnh.
Tôi run rẩy đưa hai nửa lại gần nhau. Đường vỡ khớp khít đến từng milimet, không một khe hở. Như thể chúng chưa từng rời xa nhau.
- Khớp rồi... khớp thật rồi... - ông Hòa thì thào, nước mắt chảy dài trên gò má nhăn nheo.
Cụ Kính cầm hai nửa ngọc đã ghép lại giơ lên ánh sáng. Miếng ngọc hoàn chỉnh hiện ra với đóa sen nở rộ ở giữa, xung quanh khắc những chữ Nôm nhỏ. Cụ nheo mắt đọc:
- "Ngọc vỡ đôi, một nửa giữ bến, một nửa giữ người. Ngày hai nửa gặp nhau, ngày nhận lại cội nguồn."
Đúng như mảnh giấy trong gia phả nhánh họ Nguyễn đã ghi.
Ông Hòa quỳ xuống trước bàn thờ gia tiên, khóc nức nở:
- Bố ơi, cụ ơi, con đã chờ được ngày này. Nhánh thất lạc đã tìm về cội nguồn.
Tôi cũng quỳ xuống bên ông, nước mắt ứa ra. Cụ Kính đặt tay lên vai hai chúng tôi, giọng trầm ấm:
- Đừng khóc. Đây là ngày vui. Mấy chục năm thất lạc, hôm nay đoàn tụ. Tổ tiên hai nhà trên trời chắc cũng đang mỉm cười.
Ông Hòa đứng dậy, thắp thêm ba nén hương lên bàn thờ gia tiên, khấn vái một hồi lâu. Tôi nghe loáng thoáng ông khấn tên từng đời tổ tiên, từ thủy tổ được thánh ban họ cho đến đời bố ông. Mỗi cái tên vang lên, khói hương lại cuộn tròn bay lên, như có ai đó đang lắng nghe.
Khấn xong, ông quay sang tôi, nắm chặt tay tôi:
- Cô Lan này, từ hôm nay, hai nhà mình lại là một nhà. Có việc gì cần đến nhánh họ Nguyễn này, cô cứ nói. Già này tuy tuổi cao, nhưng còn nói được thì còn nói, còn đi được thì còn đi.
Tôi cảm động đến nghẹn lời. Mấy hôm trước, tôi còn là cô giáo cô độc chống chọi một mình. Hôm nay, tôi đã có thêm một dòng họ đứng sau lưng.
Cụ Kính cũng xúc động không kém. Cụ nói với ông Hòa:
- Thưa cụ, việc hai nhà nhận nhau hôm nay, tôi xin được ghi vào sổ đền. Đền Bảo Hà thờ Quan Hoàng Bảy, mà thủy tổ nhà cụ là người hầu cận được thánh ban họ, thì nhà cụ cũng là người của đền. Từ nay, giỗ chạp lễ lạt, mời cụ cho con cháu lên đền hương khói.
Ông Hòa gật đầu lia lịa, mắt lại rưng rưng. Tôi nhìn hai ông cụ, một thủ từ, một trưởng nhánh thất lạc, bắt tay nhau giữa gian nhà gỗ, bỗng thấy sống mũi cay xè. Những con người già nua này, cả đời giữ lấy một lời hẹn của tổ tiên, để rồi hôm nay được chứng kiến lời hẹn thành hiện thực.
Sau khi ông Hòa bình tĩnh lại, cụ Kính hỏi điều mà tôi thắc mắc từ hôm qua:
- Thưa cụ Hòa, theo gia phả nhánh cụ, thằng Khôi nhà mình tính đến đời thứ mấy của dòng dõi được thánh ban họ?
Ông Hòa lau nước mắt, mở cuốn gia phả nhánh họ Nguyễn, chỉ vào sơ đồ dòng họ vẽ ở trang giữa:
- Thưa thủ từ, tính từ thủy tổ được thánh ban họ, đến đời bố thằng Khôi là đời thứ sáu, thằng Khôi là đời thứ bảy. Đúng như lời tiên tri trong gia phả họ Phạm: hậu duệ đời thứ bảy sẽ xuất hiện ở bến Cửa Đền.
Hậu duệ đời thứ bảy. Chính thức được xác nhận, có gia phả làm chứng, có thủ từ đền Bảo Hà chứng giám.
Tôi ngồi lặng, lòng ngổn ngang. Đứa bé tám tuổi suýt chết đuối ở vực xoáy, đứa bé cười tít mắt ôm chầm lấy tôi hôm nào, mang trong mình dòng máu được thánh chọn. Còn tôi, người đã lao xuống vực xoáy cứu nó lúc mười tám giờ bốn mươi phút ngày đầu tháng, là người được giao giữ bến.
Mọi thứ đã được an bài từ trước, chỉ chờ chúng tôi nhận ra.
Trước khi ra về, ông Hòa làm một việc khiến tôi bất ngờ. Ông lấy nửa miếng ngọc "giữ người" của nhà mình, đặt vào tay tôi:
- Cô Lan giữ hộ nhà tôi nửa này. Hai nửa đã gặp nhau thì không nên xa nhau nữa. Cô là người giữ bến, cô giữ ngọc là phải đạo. Khi nào bến yên, cô mang trả lại cũng được.
Tôi định từ chối, nhưng cụ Kính khẽ gật đầu ra hiệu nhận lấy. Tôi cúi đầu cảm tạ, cất cả miếng ngọc đã ghép hoàn chỉnh vào túi vải, áp sát vào ngực.
Trên đường về, cụ Kính dặn tôi:
- Việc hôm nay, tạm thời chỉ ba chúng ta biết. Đừng vội nói với bố mẹ thằng Khôi. Họ là người làm ăn, chưa hiểu chuyện tâm linh dòng họ. Đợi đến lúc thích hợp, cụ sẽ cùng cô nói chuyện với họ.
Tôi gật đầu. Cụ nói phải. Bố mẹ thằng Khôi, anh Nguyễn Văn Hùng và chị Trần Thị Yến, là dân buôn bán ở xuôi lên đây thuê nhà làm ăn. Họ thương con nhưng không tin chuyện thánh thần. Nói ra lúc này chỉ khiến họ sợ hãi, có khi còn cấm thằng bé đến gần tôi.
Về đến thôn Cửa Đền lúc xế chiều, tôi ghé qua bến đá. Bậc đá thứ chín vẫn trồi lên giữa đống bùn đất, đóa sen khắc như sáng hơn dưới nắng chiều. Tôi đặt tay lên mặt đá, thầm thì:
- Bến ơi, hôm nay tôi đã tìm về được cội nguồn của thằng bé. Hai nửa ngọc đã gặp nhau. Ông dặn đừng để hương tắt, tôi đang giữ hương mỗi ngày. Ông yên tâm nhé.
Gió sông thổi qua, mang theo mùi phù sa đỏ. Tôi bỗng nghe thấy tiếng chuông đền ngân nga từ trên đồi, dù trời không có gió.
Tôi ngẩng lên nhìn về phía đền Bảo Hà. Chuông ngân ba tiếng rồi tắt. Lòng tôi ấm lại. Đó là điềm báo, cụ Kính từng dạy: chuông ngân không gió là tiếng nói của đền.
Nhưng niềm vui chưa kéo dài được bao lâu. Khi tôi về đến đầu thôn, tôi thấy một cảnh tượng khiến tim mình thắt lại: trước sân nhà văn hóa thôn, ông Sang đang đứng trên bục cao, xung quanh là đám đông dân thôn. Trên tay ông ta là xấp giấy trắng. Bên cạnh ông ta, Lê Văn Cò đang phát từng tờ cho dân.
Tôi lại gần, nghe ông Sang nói oang oang qua loa phóng thanh:
- Bà con nghe rõ đây! Ai ký vào giấy đồng thuận san lấp bến làm bến du thuyền, nhà nào cũng được hỗ trợ năm triệu đồng ngay hôm nay! Ký trước được trước! Ai không ký, sau này đừng trách công ty không hỗ trợ gì!
Đám đông xì xào. Năm triệu đồng với nhiều hộ nghèo trong thôn là số tiền lớn. Tôi thấy mấy người đã cầm bút, chen nhau lên ký.
Tôi đứng chết lặng giữa đám đông. Trong túi áo, miếng ngọc bội vừa ghép hoàn chỉnh như nóng lên. Tôi đã tìm về được cội nguồn, đã giữ được hương, nhưng cuộc chiến giữ bến chỉ mới bắt đầu.
Và ông Sang, ông ta ra tay nhanh hơn tôi tưởng rất nhiều.
---