Bến Nước Cửa Đền - Chương 28: Thanh tra sờ gáy
Ngày hai mươi tháng tám, cả thôn xôn xao vì một tin: ông Nguyễn Văn Tài, phó chủ tịch xã, bị thanh tra huyện sờ gáy. Tin này đến với tôi qua lời kể của…
Nội dung chương
Ngày hai mươi tháng tám, cả thôn xôn xao vì một tin: ông Nguyễn Văn Tài, phó chủ tịch xã, bị thanh tra huyện sờ gáy.
Tin này đến với tôi qua lời kể của chị Tư Mận khi tôi đi chợ sáng. Chị ghé tai tôi thì thầm:
- Cô Lan ơi, cô nghe gì chưa? Sáng nay có xe thanh tra huyện về xã, vào thẳng phòng ông Tài. Nghe đâu hồ sơ san lấp bến có dấu hiệu sai phạm.
Tim tôi đập mạnh. Thanh tra! Cuối cùng thì cũng có người ngó đến đống hồ sơ mờ ám của ông Sang và ông Tài.
Tôi vội vã đến trụ sở xã xem thực hư. Từ xa, tôi thấy chiếc xe biển xanh đỗ trước cổng. Trong sân, mấy người mặc áo sơ mi trắng, tay xách cặp da, đang đi đi lại lại với vẻ mặt nghiêm trọng. Ông Tài đứng ở hiên, mặt tái mét, tay run run cầm điện thoại.
Tôi đứng lẫn trong đám đông dân thôn hiếu kỳ, nghe ngóng. Một cán bộ thôn thì thầm với người bên cạnh:
- Nghe nói có đơn tố cáo ông Tài nhận hối lộ của ông Sang để ký duyệt dự án san lấp bến. Thanh tra về kiểm tra hồ sơ.
Tôi sững người. Đơn tố cáo ông Tài? Ai viết? Tôi không viết. Cụ Kính cũng không. Vậy ai đứng sau lá đơn này?
Tôi chen lên gần hơn, thấy đoàn thanh tra gồm ba người đang làm việc trong phòng ông Tài. Tiếng nói vọng ra, nghiêm khắc. Ông Tài đứng ở góc phòng, mặt tái mét, tay run run rót nước mời khách nhưng làm đổ cả ra bàn.
Một lúc sau, một cán bộ thanh tra bước ra, tay cầm xấp hồ sơ, nói với người đi cùng:
- Hồ sơ san lấp bến này có nhiều điểm bất thường. Giá đền bù thấp hơn quy định, thủ tục rút gọn không đúng trình tự, mà chữ ký phê duyệt thì có đủ. Mang về nghiên cứu kỹ.
Tim tôi đập mạnh. Họ đã phát hiện ra dấu hiệu sai phạm. Cuối cùng thì công lý cũng bắt đầu nhúc nhích.
Tôi nán lại đến gần trưa. Khi đoàn thanh tra ra về, họ mang theo hai thùng hồ sơ niêm phong. Ông Tài đứng ở hiên nhìn theo, dáng vẻ thất thần như người mất hồn.
Trên đường về, tôi ghé chợ mua rau. Chợ đang xôn xao bàn tán chuyện thanh tra. Bà bán cá nói lớn:
- Nghe đâu ông Tài ăn tiền của ông Sang để ký cho san lấp bến. Giờ bị sờ gáy rồi!
Ông bán thịt chen vào:
- Ăn tiền thì phải trả giá thôi. Nhưng tôi lo ông Sang thoát được. Người ta có tiền, có quan hệ, dễ gì bị làm sao.
Tôi im lặng nghe, lòng ngổn ngang. Dân thôn ai cũng biết chuyện, chỉ là trước nay không ai dám nói. Giờ thanh tra về, họ mới dám xì xào.
Chị Tư Mận kéo tôi ra một góc, thì thầm:
- Cô Lan ơi, cô có biết ai viết đơn tố cáo ông Tài không?
Tôi lắc đầu:
- Em không biết, chị ạ. Nhưng người viết đơn này hiểu rõ hồ sơ, chắc là người trong cuộc.
- Hay là... vợ ông Tài? - chị Tư đoán - Nghe đâu hai vợ chồng ông ấy đang lục đục vì chuyện tiền nong.
Tôi không đáp. Ai viết đơn không quan trọng bằng việc đơn đã phát huy tác dụng. Thanh tra đã vào cuộc, đó mới là điều quan trọng.
Về đến nhà, mẹ tôi đang nấu cơm. Thấy tôi, bà hỏi ngay:
- Nghe nói thanh tra về xã hả con?
- Vâng, mẹ ạ. Họ thu hồ sơ của ông Tài rồi.
Mẹ tôi thở dài:
- Cầu trời cho lần này làm đến nơi đến chốn. Chứ cứ như mấy vụ trước, ầm ĩ một thời gian rồi chìm xuồng.
Tôi gật đầu, lòng cũng đầy hoài nghi. Ở đời, tôi đã chứng kiến không ít vụ thanh tra rầm rộ rồi chìm vào quên lãng. Nhưng lần này, tôi hy vọng sẽ khác. Vì bến thiêng đang chờ, vì hương sắp tắt, vì thời gian không còn nhiều.
Ăn cơm xong, tôi đến trường dạy buổi chiều. Trong lớp, tôi cố tập trung vào bài giảng, nhưng đầu óc cứ nghĩ về chuyện thanh tra. Mấy lần tôi gọi nhầm tên học trò, cả lớp cười ồ lên.
Hết giờ dạy, tôi thu dọn giáo án, chuẩn bị ra về thì cô hiệu phó gọi tôi lại:
- Cô Lan này, chuyện thanh tra ông Tài, cô có liên quan gì không?
Tôi sững người:
- Sao chị hỏi thế?
- Tôi chỉ lo cho cô thôi - cô hiệu phó hạ giọng - Dạo này cô chống đối dự án của ông Sang quyết liệt quá. Nếu ông Tài khai ra điều gì bất lợi cho cô...
Tôi hiểu ý cô hiệu phó. Bà lo tôi bị vạ lây. Tôi cảm ơn bà, nhưng trong lòng nghĩ: tôi không làm gì sai, tôi không sợ.
Trên đường về, tôi đi ngang qua nhà ông Tài lần nữa. Cổng vẫn đóng im ỉm. Nhưng lần này, tôi thấy có một chiếc xe lạ đỗ trước cổng, hai người đàn ông mặc thường phục đang đứng nói chuyện với ai đó trong nhà.
Tôi đoán đó là người của đoàn thanh tra quay lại làm việc. Ông Tài giờ đây như cá nằm trên thớt, chỉ chờ ngày bị mổ.
Tôi về nhà, lòng vừa mừng vừa lo. Mừng vì thanh tra đã vào cuộc. Lo vì không biết họ sẽ làm đến đâu, hay lại "đánh trống bỏ dùi" như những vụ trước.
Buổi chiều, tôi lên đền thắp hương sớm hơn mọi ngày. Cụ Kính đang quét sân, thấy tôi thì dừng chổi:
- Nghe tin gì chưa? - cụ hỏi.
- Cháu vừa ở xã về, cụ ạ. Thanh tra thu hồ sơ của ông Tài rồi. Họ nói hồ sơ san lấp có dấu hiệu sai phạm.
Cụ Kính gật gù, nhưng ánh mắt vẫn đầy lo âu:
- Tốt, nhưng cô đừng vội mừng. Ông Sang là kẻ cáo già. Hắn sẽ đổ hết tội lên đầu ông Tài, còn mình thì rút lui an toàn.
- Nhưng hồ sơ có chữ ký của công ty ông Sang mà, cụ?
- Chữ ký thì có, nhưng hắn sẽ nói mình chỉ là doanh nghiệp làm theo thủ tục, còn sai phạm là do cán bộ xã cố tình làm sai để vòi tiền. Thằng Tài tham tiền, nhận hối lộ, giờ phải chịu. Đó là kịch bản quen thuộc của những kẻ có tiền.
Tôi gật đầu, lòng nặng trĩu. Cụ nói đúng. Trong cuộc chơi này, kẻ có tiền luôn có đường thoát, còn kẻ tham lam nhưng yếu thế như ông Tài sẽ là vật tế thần.
- Vậy mình phải làm sao, cụ?
- Chờ. Và thu thập bằng chứng. Nếu ông Tài bị dồn vào đường cùng, hắn có thể quay lại cắn ông Sang. Lúc ấy, mình phải có mặt để hứng lấy bằng chứng. Nhớ kỹ: đừng bao giờ tin hoàn toàn kẻ đường cùng, nhưng cũng đừng bỏ qua cơ hội khi nó đến.
Chiều hôm ấy, tôi đi dạy với tâm trạng bồn chồn. Trong lớp, tôi không tập trung được, mấy lần viết sai chữ trên bảng. Học trò nhìn tôi lo lắng. Thằng Tý giơ tay hỏi:
- Cô ơi, cô ốm à?
Tôi mỉm cười gượng:
- Cô không sao. Các em tự đọc bài đi nhé.
Hết giờ dạy, tôi ra về, đi ngang qua nhà ông Tài. Cổng nhà ông ta đóng im ỉm, khác hẳn mọi ngày vẫn mở toang. Tôi thấy bóng ông Tài lấp ló sau rèm cửa, nhìn ra với ánh mắt hoảng loạn.
Tôi bỗng thấy thương hại ông ta. Một phó chủ tịch xã, oai phong lẫm liệt hôm nào, giờ đây co ro trong nhà như con chuột bị dồn vào góc. Tất cả vì tham tiền, vì bắt tay với kẻ ác.
Nhưng thương hại không có nghĩa là tha thứ. Ông ta đã ký văn bản "tạm quản" khu bến, đã đe dọa cắt hỗ trợ của dân, đã tiếp tay cho ông Sang san lấp bến thiêng. Ông ta phải trả giá.
Tối hôm ấy, tôi lên đền thắp hương - bốn mươi hai ngày hương cháy lại. Tôi quỳ trước ban thờ, khấn thầm:
- Thánh ơi, thanh tra đã về. Xin thánh phù hộ cho công lý được thực thi, kẻ ác phải đền tội.
Khói hương bốc lên, cuộn tròn. Tôi nhìn vào làn khói, thấy nó uốn thành hình một cán cân. Cán cân công lý.
Tôi mỉm cười. Điềm báo tốt.
Trên đường về, tôi gặp anh Hòa. Anh ta hớt hải chạy đến:
- Cô Lan ơi! Chiều nay tôi thấy ông Sang gọi điện cho ai đó, nói lớn lắm: "Từ nay đừng liên lạc với tôi nữa. Việc ai làm người ấy chịu." Rồi ông ta lên xe đi khỏi thôn, không thèm nhìn mặt ông Tài.
Tôi sững người. Đúng như cụ Kính dự đoán: khi thấy nguy hiểm, ông Sang cắt đứt mọi liên lạc, sẵn sàng thí tốt để bảo toàn mình. Ông Tài giờ đây trơ trọi một mình đối mặt với thanh tra.
Tôi về đến nhà, lòng ngổn ngang. Kẻ chủ mưu rút lui an toàn, kẻ tay sai bị bỏ rơi. Đó là quy luật của những kẻ bắt tay với ác quỷ: khi tàu chìm, chuột chạy trước, còn kẻ ở lại thì chìm theo.
Ông Tài bị dồn vào đường cùng sẽ làm gì? Tôi không biết. Nhưng tôi biết, con tốt bị thí thường là con tốt nguy hiểm nhất. Vì nó không còn gì để mất.
Đêm ấy, tôi trằn trọc không ngủ. Ngoài kia, tiếng sông ì ầm. Trong đầu tôi, hình ảnh ông Tài đứng co ro sau rèm cửa cứ hiện lên. Tôi thầm nghĩ: nếu ông ta quay lại cắn ông Sang, đó sẽ là cơ hội của tôi.
Nhưng tôi cũng lo. Kẻ đường cùng có thể làm liều. Và người đầu tiên hắn nhắm đến, có thể chính là tôi, nhân chứng biết quá nhiều.
Tôi trở mình, nhìn ra cửa sổ. Trăng non treo lơ lửng. Tôi nhớ đến lời cụ Kính: "Nếu ông Tài bị dồn vào đường cùng, hắn có thể quay lại cắn ông Sang. Lúc ấy, mình phải có mặt để hứng lấy bằng chứng."
Tôi nhắm mắt, cố ngủ. Ngày mai, tôi phải cẩn thận hơn bao giờ hết. Vì khi những con thú dữ cắn xé lẫn nhau, kẻ đứng gần nhất thường bị vạ lây.
Ông Sang đã cắt đứt mọi liên lạc với ông Tài. Con tốt đã bị thí. Và tôi biết, những ngày tới, thôn Cửa Đền sẽ không còn yên ổn nữa.
---