Căn Nhà Số 138 Hàng Trống - Chương 16: Thợ Hồ Bị Bóng Đè - Dụng Cụ Bị Ném Lung Tung
Bảy giờ sáng, sương mù từ mặt hồ Hoàn Kiếm vẫn còn đọng thành từng hạt nước li ti trên dải lan can sắt rỉ sét trước cửa số nhà 138 Hàng Trống. Gió mùa…
Nội dung chương
Bảy giờ sáng, sương mù từ mặt hồ Hoàn Kiếm vẫn còn đọng thành từng hạt nước li ti trên dải lan can sắt rỉ sét trước cửa số nhà 138 Hàng Trống. Gió mùa đông bắc mang theo hơi ẩm lạnh buốt thổi lùa qua từng khe gạch vỡ, tạo thành những tiếng rít khe khẽ dọc theo vỉa hè lát đá xanh mấp mô. Tôi đứng tựa lưng vào cánh cổng sắt hoen ố, hai bàn tay đút sâu vào túi áo trấn thủ để tìm kiếm chút hơi ấm sót lại sau một đêm thức trắng đối mặt với những dấu tích rợn người trên căn gác xép. Trong túi ngực, nửa chiếc lược sừng cùng lọn tóc đen vẫn nằm yên vị, cứng đờ và truyền ra một luồng khí lạnh ngấm sâu vào lồng ngực tôi.
Một chiếc xe tải nhẹ loại một tấn rưỡi cọt kẹt phanh gấp bên mép đường, bánh xe nghiến trượt trên lớp lá đa khô rụng dày đặc. Cánh cửa xe bật mở, năm người đàn ông mặc quần áo bảo hộ lao động màu xanh công nhân bạc phếch nhảy xuống thùng xe. Người dẫn đầu tầm bốn mươi tuổi, vóc dáng thấp đậm, da mặt đen sạm vì sương gió công trường, trên trán có một vết sẹo dài kéo từ chân tóc xuống tận đuôi lông mày trái. Tay ông ta xách theo một chiếc cưa xích chạy xăng hiệu Stihl to bản, lưỡi cưa bọc trong bao da bò đã mòn vẹt mép.
Người cai thầu dự án bước xuống từ cabin xe, vẫy tay gọi tôi lại gần. Mặt gã thầu hốc hác, đôi mắt thâm quầng vì những cuộc họp kéo dài với chính quyền phường và ban quản lý di sản hồ Gươm. Gã chỉ tay lên cụm rễ phụ khổng lồ đang buông rủ từ mép ban công tầng hai xuống sát lòng đường:
- Thợ lâm sản chuyên nghiệp dưới Thường Tín lên đấy. Tay Thành này có thâm niên hai chục năm đốn hạ cây công viên, xử lý đủ loại cổ thụ quanh đất Hà thành. Chú mày cứ theo sát việc cắm cọc, căng dây an toàn dưới vỉa hè. Phải dọn sạch toàn bộ các nhánh rễ chìa ra ngoài mặt tiền trước mười hai giờ trưa để chiều nay đội thợ hồ còn dựng cột giàn giáo bao che.
Thành đặt chiếc cưa xích xuống bậc thềm gạch vỡ, ngửa cổ nhìn trân trân lên tán đa rậm rạp đang trùm kín mái ngói âm dương của ngôi nhà cổ. Đôi mắt sắc lẹm của người thợ già nheo lại khi nhìn thấy những chùm rễ khí sinh to bằng bắp đùi người lớn đâm xuyên qua khe nứt ban công, buông thõng giữa không trung như những xúc tu khổng lồ. Ông ta rút từ túi áo ra một bao thuốc lá Thăng Long bao mềm, châm một điếu rồi rít một hơi thật sâu. Khói thuốc xanh mờ bay là là trong không khí ẩm ướt, nhanh chóng bị gió bấc xé tan.
- Cây đa này mọc tầm gửi mà ăn sâu đến mức làm oằn cả dầm chịu lực gác hai - Thành cất giọng khàn đặc - Bộ rễ của nó không bám vào đất tự nhiên mà cắm thẳng vào mạch vôi cát của tường cổ. Cưa rễ này chẳng khác nào cưa vào xương cốt của cả ngôi nhà. Nếu cắt ẩu một nhát, cả mảng tường hoa mặt tiền kia sụp xuống lòng đường chứ chẳng chơi.
- Bởi vậy mới thuê đội các ông giá cao gấp rưỡi ngày thường - Tay cai thầu gắt gỏng, sốt ruột rút điện thoại cục gạch bấm số liên hồi - Cắt tỉa hết mấy nhánh rễ phụ lòng thòng che khuất tầm nhìn trước đã. Đám rễ bám tường bên trong tính sau. Nhanh tay lên giùm tôi, bên trật tự đô thị họ đảo qua mấy lần rồi đấy.
Tôi cùng hai người thợ phụ bắt đầu kéo cuộn dây nilông sọc trắng đỏ để quây tròn một khoảng vỉa hè dài chừng hai mươi mét chạy dọc trước cửa số 138 Hàng Trống. Người đi bộ sáng sớm qua đây, phần lớn là những cụ già đi tập thể dục quanh bờ hồ hoặc mấy chị gánh hàng rong bán hoa quả dạo, đều liếc mắt nhìn vào bên trong với vẻ e dè, ái ngại. Ai nấy đều bước rảo chân, không một ai dám dừng lại quá ba giây trước cửa căn nhà hoang tàn này. Lời đồn về những cái chết oan khuất và sự quấy phá của bóng ma người phụ nữ trên cây đa dường như đã ăn sâu vào tiềm thức của những người dân sống quanh mạn phố cổ Hoàn Kiếm.
Thành không vội vàng nổ máy cưa ngay. Ông ta sai hai người phụ việc bày một đĩa hoa quả nhỏ, một thếp tiền vàng mã cùng ba nén hương thơm lên một tấm ván cốt pha kê tạm bên góc tường rào tôn. Người thợ già chắp hai tay trước ngực, khấn vái lầm rầm hồi lâu trước gốc rễ cây đa. Khói hương trầm bay nghi ngút, quyện chặt vào mùi ẩm mốc của vôi vữa và mùi mục ruỗng của lá đa ngâm nước mưa lâu ngày, tạo nên một thứ bầu không khí ngột ngạt đến khó thở.
Lễ xong, Thành cắm ba nén hương vào kẽ nứt của bức tường hoa, rồi quay sang giục nhóm thợ:
- Dựng thang nhôm rút lên mép ban công gác hai. Buộc dây chão giữ gốc cành cẩn thận. Tôi trèo lên hạ nhánh rễ to nhất đâm thẳng ra vỉa hè trước. Mấy chú ở dưới nhớ giật dây kéo rễ ngả vào phía lòng sân, tuyệt đối không được để nó văng ra ngoài mặt đường trúng người đi xe máy.
Chiếc thang nhôm rút dài sáu mét được kéo bung ra, đặt nghiêng một góc bảy mươi độ áp sát vào bờ tường nứt nẻ. Thành đeo đai an toàn bằng da quanh hông, kiểm tra lại bình xăng pha nhớt của chiếc cưa xích rồi thoăn thoắt leo lên từng bậc thang. Dáng người dẻo dai của một thợ rừng lâu năm giúp ông ta nhanh chóng tiếp cận được vị trí chùm rễ khí sinh khổng lồ đang bám chặt lấy lan can ban công gác hai.
Tôi đứng phía dưới vỉa hè, tay nắm chặt thanh barie sắt, ngước mắt dõi theo từng động tác của Thành. Từ góc nhìn này, tôi có thể nhìn thấy rõ vị trí căn gác xép nơi tôi vừa bước chân vào đêm qua. Ô cửa sổ hình vòm đã vỡ toang hoác những thanh chớp gỗ, để lộ ra khoảng tối hun hút bên trong. Những nhánh rễ đa phụ mà Thành chuẩn bị cưa đứt chính là những nhánh rễ ăn sâu vào sàn gỗ lim, bám chặt lấy chiếc cúc áo kim loại và vết ố màu cánh gián loang lổ trên mặt sàn.
Thành móc đai an toàn vào một thanh xà gồ nhô ra từ mái ngói, lấy thế đứng vững chắc trên đầu chiếc thang nhôm. Ông ta giật mạnh dây khởi động máy cưa.
"Tạch... tạch... roẹt!"
Tiếng động cơ hai thì gầm rú vang dội cả một góc phố Hàng Trống. Khói xả màu xanh xám nồng nặc mùi xăng pha nhớt lập tức phụt ra mù mịt, át đi mùi hương trầm thoang thoảng ban nãy. Những con chim sẻ đậu trên cành đa non giật mình bay tán loạn, kêu ríu rít thất thanh rồi biến mất vào làn sương mù mờ đục phía trên mặt hồ.
Thành nghiến răng, hai tay giữ chặt tay cầm bọc cao su của máy cưa, từ từ tì mặt xích sắc lẹm vào thớ gỗ xù xì của nhánh rễ phụ to nhất. Nhánh rễ này đường kính chừng hai mươi lăm phân, vỏ ngoài mốc thếch, sần sùi những u cục như da cóc, uốn lượn từ mép mái ngói đâm thẳng ra phía không gian vỉa hè.
"Xoẹt... xoẹt... rồ... ô... ô!"
Răng xích bằng thép tôi cứng nghiến ngấu nghiến vào lớp vỏ cây dày cộp. Động cơ máy cưa gầm lên từng cơn giận dữ, vòng tua máy đạt mức cực đại xé toang sự tĩnh lặng của buổi sớm mai. Những hạt mùn cưa bắt đầu bắn ra rào rào như mưa rơi xuống mặt sân bê tông vỡ nát bên dưới.
Thế nhưng, điều bất thường lập tức xuất hiện ngay sau vài giây lưỡi cưa lún sâu vào bên trong thớ rễ.
Không có thứ mùn cưa khô ráo màu vàng nhạt hay nâu sẫm như gỗ thông thường. Dưới tốc độ quay chóng mặt của sợi xích thép, từ vết cưa sâu hoắm bỗng ứa ra một dòng chất lỏng màu trắng đùng đục, đặc sánh như tủy xương động vật pha lẫn vôi ướt. Chất dịch trắng nhờ nhờ ấy bắn tung tóe lên mặt kính bảo hộ của Thành, chảy ròng ròng dọc theo thân lưỡi lam kim loại, nhỏ tong tỏng xuống chiếc áo trấn thủ của tôi đang đứng phía dưới.
Tôi đưa ngón tay quẹt khẽ một vệt dịch trắng dính trên mu bàn tay. Chất dịch này không nhớt như mủ cao su thông thường mà lạnh ngắt, dính bết như hồ nếp và bốc lên một mùi hôi nồng nặc khó tả. Đó là sự pha trộn kinh tởm giữa mùi huyết khí tanh tao ươn dở và mùi nấm mốc mục rữa chôn sâu dưới lòng đất tối tăm hàng chục năm ròng. Cảm giác buồn nôn lập tức dâng lên ứ nghẹn nơi cuống họng tôi.
- Mùi gì thế này? - Một người thợ phụ đang giữ chân thang nhôm bịt mũi kêu lên - Mủ cây đa mà tanh như máu cá ươn thế này à bác Thành?
Thành không trả lời. Trên chiếc thang nhôm cheo leo, cơ bắp cánh tay ông ta nổi gân cuồn cuộn dưới lớp áo bảo hộ. Gương mặt người thợ già đanh lại, đôi mắt mở to nhìn chăm chú vào vết cắt đang trào ra lớp mủ trắng đục ngày một nhiều hơn. Lưỡi cưa đã ngập được một nửa vào thân rễ, nhưng tốc độ cắt bỗng nhiên chậm lại rõ rệt. Động cơ chiếc máy cưa xích Stihl bắt đầu phát ra những tiếng nghẹt xăng giật cục, tiếng máy rên lên ậm ạch như đang phải nghiến vào một khối đá tảng hay thanh sắt đặc nằm ẩn bên trong thớ gỗ mục.
- Giữ chặt dây chão! - Thành hét lớn qua tiếng gầm rú của máy móc - Bên trong thân rễ này có cái gì đó cứng lắm! Kéo căng dây về phía sân, đừng để cành rơi tự do!
Hai người thợ bên dưới vội vã ghì chặt sợi dây thừng to bản, gót chân bấm chặt xuống nền gạch vỡ để hãm lực. Tay cai thầu đứng ngoài mép vỉa hè cũng lộ rõ vẻ căng thẳng, hai tay bồn chồn đút túi quần, miệng lẩm bẩm chửi thề vì tiến độ thi công bị đình trệ.
Gió từ hồ Gươm bỗng đổi chiều, thổi thốc một luồng không khí buốt giá vào khoảng sân nhỏ trước số 138. Tấm bạt xanh công trình căng tạm bợ trên hàng rào tôn phần phật đập vào khung sắt tạo thành những âm thanh đinh tai nhức óc. Những cành đa nhỏ phía trên cao rào rào xao động dù gió bấc chưa thực sự mạnh.
Thành dồn toàn bộ trọng lượng cơ thể vào hai cánh tay, ấn mạnh lưỡi lam sâu thêm một chút nhằm kết thúc nhát cắt dở dang.
Ngay khoảnh khắc lưỡi cưa máy chuẩn bị xuyên qua phần lõi trung tâm của nhánh rễ khí sinh, một âm thanh chói tai bỗng vang lên.
"Keng! Rắc!"
Âm thanh kim loại va đập vào vật cứng đanh thép xé toạc không gian ngột ngạt. Chiếc máy cưa trên tay Thành rung lắc dữ dội, văng giật ngược trở lại khiến cả thân hình vạm vỡ của ông ta chao đảo trên đầu thang nhôm rút. Động cơ máy rít lên một tiếng the thé rợn người rồi chết ngắc.
Trước khi bất kỳ ai kịp hiểu chuyện gì đang xảy ra, một tiếng nổ khô khốc vang lên từ cụm lưỡi xích:
"Phựt!"
Sợi xích thép chịu lực quay với tốc độ hàng nghìn vòng một phút bị đứt rời hoàn toàn khỏi rãnh dẫn hướng. Sức đàn hồi cực lớn làm đoạn xích thép gãy vụn văng ngược lên không trung như một tia chớp đen.
Lưỡi lam cưa bằng thép hợp kim dày dặn gãy gập làm đôi, một nửa găm chặt vào thớ rễ đa đang sủi bọt trắng xóa, nửa còn lại cùng với các mắt xích thép sắc bén xé toạc một mảng lớn của tấm bạt xanh công trình, sượt qua chỉ cách vành tai trái của Thành chừng vài milimét.
Một vệt máu tươi lập tức túa ra từ vành tai người thợ già, rỉ xuống cổ áo hòa lẫn với dòng dịch cây màu trắng đục nhờ nhờ.
Thành buông rơi nửa chiếc máy cưa còn lại xuống khoảng sân gạch vỡ. Khối kim loại nặng nề rơi tự do từ độ cao hơn năm mét, đập trúng một góc bể nước cũ vỡ toang, nắp bình xăng văng ra ngoài khiến xăng loang lổ bốc mùi khét lẹt. Chiếc thang nhôm rút rung lên bần bật, trượt chệch khỏi gờ tường vôi mục nát.
- Đỡ! Đỡ lấy tôi! - Thành gào lên thất thanh, hai tay quơ quào chụp lấy bất cứ thứ gì bám được trên mép ban công.
Hai người thợ phụ bên dưới hoảng loạn buông rơi sợi dây thừng, lao vào ôm chặt lấy chân thang nhôm đang nghiêng ngả. Tôi lập tức lao tới, dùng cả thân mình tì mạnh vào cạnh thang để giữ cho nó không bị lật nhào ra phía lòng đường Hàng Trống. Bờ tường vôi của ngôi nhà cổ rạn thêm một vết nứt dài, từng mảng vữa mủn rơi rụng lả tả xuống đầu và vai chúng tôi như một trận mưa đá nhỏ.
Thành run rẩy bám vào từng bậc thang tuột xuống đất. Đôi chân của người thợ dạn dày sương gió vừa chạm xuống mặt đất liền khuỵu hẳn đi. Mặt ông ta cắt không còn giọt máu, xám ngoét như người chết trôi, bàn tay phải run bần bật đưa lên ôm lấy vành tai đang chảy máu ròng ròng. Máu tươi đỏ thẫm chảy lem luốc qua những ngón tay gầy guộc, nhỏ từng giọt đặc quánh xuống nền đất vôi cát.
- Gãy... gãy đôi cả lưỡi lam thép... - Thành thở dốc từng cơn, giọng méo mó không thành tiếng - Trong ruột cái rễ đó... không có sắt thép gì cả... Tôi cưa trúng một khúc xương! Cứng như đá tảng!
Hai người thợ phụ nhìn nhau, mặt mày tái mét. Một người buông rơi cuộn dây chão xuống đất, lùi giật lùi về phía thùng chiếc xe tải. Người còn lại nhìn chằm chằm vào nửa lưỡi lam cưa vẫn còn cắm ngập trong nhánh rễ đa trên cao. Nơi vết cưa gãy đôi, chất dịch màu trắng nhờ nhờ vẫn tiếp tục rỉ ra ròng ròng, nhỏ xuống từng giọt đều đặn như nhịp đập của một mạch máu bị cắt đứt.
- Nghỉ! Không làm nữa! - Người thợ phụ trẻ tuổi run rẩy hét lên với tay cai thầu - Tiền công gấp mười tôi cũng không đụng vào cây này nữa! Từ lúc thắp hương khấn vái là tôi đã thấy gai hết cả sống lưng rồi. Cây này có dớp, có vong bám chặt lấy rễ, người trần mắt thịt cưa vào là rước họa vào thân!
- Mấy người nói năng vớ vẩn gì thế hả? - Tay cai thầu gắt lên cố lấy lại bình tĩnh, nhưng chính giọng nói của gã cũng run rẩy thấy rõ - Đứt xích cưa là do lỗi kỹ thuật, va phải đinh tán hay dây thép ngày xưa người ta ghim vào tường chứ xương xẩu gì ở đây!
Thành ngẩng đầu lên, trừng mắt nhìn gã cai thầu. Vệt máu bên tai đã chảy dài xuống tận xương quai xanh, biến gương mặt đen sạm của người thợ già trở nên ma quái:
- Ông không tin thì tự mình trèo lên mà cưa! Hai mươi năm trong nghề, tôi chưa từng thấy cây gỗ nào làm gãy đôi lưỡi cưa thép của Đức như thế này. Cái mùi tanh nồng này là mùi tử khí, không phải nhựa cây! Ai muốn chết ở lại mà làm, đội tôi rút!
Nói xong, Thành không buồn nhặt lại nửa chiếc máy cưa vỡ nát dưới đất, loạng choạng bước thẳng về phía cửa xe tải. Hai người thợ phụ vội vã vơ vét số đồ nghề còn sót lại trên thùng xe, vứt bừa bãi vào cabin rồi nhảy tót lên ghế phụ, đóng sầm cửa lại. Chiếc xe tải nổ máy vội vã, bánh xe rít lên trên mặt đường Hàng Trống rồi lao vút đi, để lại một làn khói đen khét lẹt trôi là là trên mặt vỉa hè.
Hiện trường chỉ còn lại tôi và tay cai thầu đứng trơ trọi giữa mớ dây nilông phong tỏa bị gió thổi bay phần phật. Tay cai thầu nhìn lên nhánh rễ đa cụt lủn vẫn đang ứa ra dòng nhựa trắng nhờ nhờ, mồ hôi hột rịn ra trên trán dù gió mùa đông bắc đang thổi buốt thấu xương. Gã rút khăn tay lau vội trán, rút điện thoại ra bấm số gọi cho giám đốc công ty phá dỡ:
- Báo cáo anh... tổ thợ lâm sản gặp sự cố... tai nạn lao động rách tai, cưa gãy làm đôi... Bọn họ bỏ về hết rồi... Vâng, vâng... tình hình này không thể bắc giàn giáo được... Chắc chắn phải tạm đình chỉ toàn bộ công trường để chờ phương án mới... Vâng, để tôi bảo bảo vệ phong tỏa chặt hiện trường...
Cuộc gọi kết thúc chóng vánh. Tay cai thầu quay sang nhìn tôi bằng ánh mắt hoang mang tột độ:
- Chú mày ở lại trông công trường. Tôi phải vào viện xem tay Thành khâu tai thế nào, rồi sang phường báo cáo sự cố kỹ thuật. Từ giờ đến chiều tối cấm tiệt không cho ai bén mảng vào trong hàng rào tôn. Giữ nguyên cái thang nhôm và nửa cái máy cưa ở đó làm bằng chứng hiện trường. Rõ chưa?
Không đợi tôi kịp trả lời, gã vẫy một chiếc taxi đang chạy chậm qua đường rồi chui tọt vào trong xe, chiếc xe nhanh chóng mất hút sau rặng liễu rủ ven hồ Gươm.
Mặt phố Hàng Trống lại chìm vào sự vắng lặng nặng nề của một ngày mùa đông ảm đạm. Dòng người qua lại thưa thớt dần khi cơn mưa phùn bắt đầu lây rây rơi xuống. Những giọt nước mưa li ti đọng trên các nhánh rễ đa khẳng khiu, hòa cùng dòng chất lỏng màu trắng đục chảy tràn xuống nền sân gạch vỡ.
Tôi bước lại gần chiếc thang nhôm rút, ngước mắt nhìn lên vết thương sâu hoắm trên thân rễ cây. Nửa chiếc lưỡi cưa bằng thép hợp kim vẫn cắm ngập một nửa bên trong, rỉ sét dường như đang lan nhanh một cách bất thường trên bề mặt kim loại vừa mới gãy. Mùi tanh lợm giọng ban nãy không hề tan biến theo gió bấc mà bám dính lấy không khí xung quanh, quấn quýt lấy từng nhịp thở của tôi.
Lời cảnh báo trong cuốn nhật ký trực ban sáng nay đã trở thành sự thật nhanh hơn tôi tưởng tượng. Cây đa cổ thụ này không chỉ đơn thuần là một cái cây mọc hoang trên mái nhà hoang phế. Toàn bộ mạng lưới rễ phụ của nó đã trở thành một phần của những bi kịch không thể giải tỏa, một thứ xiềng xích bằng gỗ thịt giam giữ những oan hồn suốt nửa thế kỷ qua. Bất kỳ một sự xâm phạm thô bạo nào bằng máy móc công nghiệp cũng sẽ bị phản phệ bằng máu.
Tôi cúi xuống, nhặt đoạn xích thép bị đứt văng rơi gần chân thang nhôm. Những mắt xích bằng thép tôi cứng cáp đã bị vặn xoắn một góc chín mươi độ, các chốt tán kim loại bị giằng đứt như thể vừa phải va chạm với một khối kim cương hay một lực cắn xé vô hình nào đó chứ không phải thớ gỗ mục của một cái cây.
Tiếng chuông đồng hồ từ Bưu điện Hà Nội bên kia bờ hồ chậm rãi điểm mười hai tiếng, từng hồi ngân vang trầm đục vọng qua mặt nước hồ Hoàn Kiếm mờ sương.
Công trường phá dỡ đã chính thức bị đình chỉ vô thời hạn. Toàn bộ công nhân, thợ hồ, cai thầu đều đã tháo chạy khỏi nơi này. Giữa đất vàng Hàng Trống sầm uất, căn nhà số 138 lại một lần nữa bị cô lập hoàn toàn sau những tấm rào tôn rỉ sét và dải dây nilông cảnh báo đỏ trắng.
Tôi kéo cánh cổng sắt nặng nề khép chặt lại, cài chốt then đồng hoen gỉ. Chiều tà buông xuống rất nhanh dưới bầu trời mùa đông xám xịt như chì. Một đêm trực phong tỏa hoàn toàn cô độc đang mở ra trước mắt tôi, khi mà ranh giới giữa ngôi nhà oan khuất và thế giới bên ngoài đã bị cắt đứt hoàn toàn sau nhát cưa đẫm máu.