Chung Cư 727 - Chương 21: Bí Mật Building President Cuối Cùng
Nước tù ngập đến ngang ngực tôi lạnh buốt như kim châm, thấm qua từng thớ vải bạt bảo hộ dày cộm và ép chặt vào lồng ngực khiến nhịp thở trở nên nặng…
Nội dung chương
Nước tù ngập đến ngang ngực tôi lạnh buốt như kim châm, thấm qua từng thớ vải bạt bảo hộ dày cộm và ép chặt vào lồng ngực khiến nhịp thở trở nên nặng nhọc.
Tôi dừng lại giữa khoảng không gian đen ngòm của tầng hầm 13B, hai bàn chân cẩn thận dò dẫm trên nền đất đầy bùn nhớt để tránh đạp trúng hàng bốt lính Mỹ mục nát đang dàn trận dưới đáy. Bốn mươi chín đôi giày trận đứng sừng sững trong bùn, câm lặng chỉ mũi về góc tây bắc. Mùi hăng nồng của rỉ đồng hòa quyện với vị tanh của rêu mục và mùi tro xương lâu năm tạo thành một thứ hỗn hợp khí đặc quánh, bám dính vào khoang mũi tôi mỗi lần hít sâu.
Tôi tháo chiếc túi chống nước đeo chéo ngang vai, kéo khóa rút ra tập hồ sơ thiết kế công trình mà ban quản lý dự án di dời cung cấp trước ngày khởi công. Tập tài liệu bọc nhựa đã sờn rách bốn góc, bên trong chứa bản sao chụp vi phim màu xanh xám từ kho lưu trữ của ngân hàng Nguyễn Tấn Đời lập năm 1960. Tôi bật chiếc đèn pin gắn trên trán sang chế độ rọi gom luồng sáng, kẹp mép bản vẽ vào tấm bảng nhôm cầm tay để chắn những giọt nước đọng thỉnh thoảng rỏ tong tòng từ trần hầm xuống.
Bản vẽ mặt bằng kết cấu móng ghi rõ ràng từng thông số kỹ thuật. Tòa nhà Building President được thiết kế gồm mười ba tầng nổi, phân bổ chính xác năm trăm ba mươi căn hộ khép kín, tương ứng với hệ thống năm trăm ba mươi cột trụ chịu lực cắm sâu vào nền đất yếu của vùng Chợ Lớn. Mỗi căn hộ ở các tầng bên trên đều có một trụ bê tông cốt thép gánh tải trọng thẳng đứng xuống đáy móng theo nguyên lý đối xứng trục. Các cột được đánh số thứ tự từ P-001 đến P-530 trên lưới tọa độ vuông vức, mực in rành rọt từng khoảng cách tim cột.
Nhưng ngay tại góc tây bắc nơi tôi đang đứng, vị trí đối ứng thẳng đứng với căn hộ áp mái bỏ hoang trên tầng mười ba, bản vẽ kỹ thuật lại xuất hiện một khoảng trống kỳ quặc.
Đó là một ô vuông màu trắng tinh khôi, sạch sẽ đến mức bất thường giữa những nét vẽ mực nho chằng chịt các chi tiết giằng móng và cọc nhồi. Ai đó đã cạo sạch lớp mực in gốc trên bản phim mẹ trước khi đem đi nhân bản, xóa bỏ hoàn toàn mọi thông số kỹ thuật ở tọa độ này. Không có kích thước dầm, không có quy cách cốt thép, không có bất kỳ con số tải trọng nào được ghi nhận.
Một điểm mù kiến trúc bị cố tình che giấu suốt hơn nửa thế kỷ qua.
Tôi gấp tấm bản vẽ lại, cất cẩn thận vào túi chống nước rồi siết chặt dây đeo. Nước dưới chân tôi dao động nhẹ, những gợn sóng đen sánh va vào thành tường bê tông phát ra âm thanh bì bõm uể oải. Tôi nhấc chân tiến từng bước về phía khoảng tối mù mịt nơi bốn mươi chín mũi giày quân sự đang đồng loạt hướng tới.
Màn sương lạnh do hơi ẩm bốc lên từ mặt nước ngưng tụ thành từng vệt trắng nhờ nhờ, trôi lờ lững ngang tầm mắt. Càng tiến sâu vào góc tây bắc, đáy hầm càng dốc xuống tạo thành một vùng trũng nhân tạo. Mực nước đen dâng cao dần, mấp mé đến tận xương quai xanh của tôi. Lực cản của khối nước tù khiến mỗi bước di chuyển nặng nề như thể đang lội qua một đầm lầy chứa đầy dầu hắc.
Ánh đèn pin công trường quét xuyên qua màn sương, rọi thẳng vào một khối kiến trúc khổng lồ đang sừng sững nhô lên giữa lòng chảo ngập nước.
Tôi khựng lại, toàn thân cứng đờ.
Trước mắt tôi không phải là một cột trụ hình vuông hay hình chữ nhật thông thường như năm trăm ba mươi chiếc cột chịu lực khác rải rác khắp tầng hầm. Án ngữ ngay tại vị trí huyệt đạo trung tâm bị xóa trắng trên bản đồ móng là một khối trụ bê tông hình bát giác to lớn dị thường. Đường kính của nó phải rộng đến hơn ba mét, chiếm trọn một diện tích khổng lồ ở góc hầm. Tám mặt phẳng của khối trụ dựng đứng thẳng tắp, vươn cao từ đáy bùn sâu thẳm đâm thẳng lên trần hầm, đỡ lấy toàn bộ dầm bê tông cốt thép của khối nhà mười ba tầng phía trên.
Năm trăm ba mươi căn hộ bên trên tương ứng với năm trăm ba mươi cột trụ chịu lực đã được phê duyệt. Khối trụ bát giác này chính là cột trụ thứ năm trăm ba mươi mốt - một vật thể thừa thãi nằm ngoài mọi quy chuẩn xây dựng dân dụng của miền Nam trước năm 1975.
Tôi bước lại gần hơn, đưa bàn tay run rẩy chạm vào bề mặt bê tông của khối trụ. Một cảm giác buốt lạnh lập tức truyền qua lớp găng tay cao su dày, chạy dọc theo cánh tay xộc thẳng vào tủy sống. Khối bê tông này tỏa ra một luồng hàn khí dữ dội, lạnh hơn nhiều so với nhiệt độ của khối nước tù xung quanh.
Đứng sát bên chân cột, tôi cảm nhận rõ rệt từng rung chấn bất thường đang truyền qua lớp móng. Khối nhà mười ba tầng với hàng ngàn tấn gạch vữa, cốt thép rỉ sét và rác thải ứ đọng phía trên đỉnh đầu tôi dường như đang dồn nén toàn bộ trọng lượng khổng lồ xuống đỉnh của khối trụ bát giác này. Một tiếng rên trầm đục, âm u vang lên từ sâu trong lòng bê tông, giống như tiếng xương cốt của một sinh thể khổng lồ đang oằn mình gánh chịu sức ép ngàn cân. Cứ cách vài chục giây, cấu trúc cột lại phát ra một nhịp giật nhẹ, kéo theo những đợt sóng tròn lan tỏa trên mặt nước đen ngòm dưới chân tôi.
Tôi điều chỉnh tiêu cự đèn pin, quét chùm sáng trắng gom lại để soi thật kỹ từng centimet trên bề mặt khối trụ.
Ngay khi ánh sáng quét ngang tầm mắt, hơi thở tôi nghẹn ứ nơi cổ họng.
Bề mặt của lớp vữa xi măng bao quanh khối trụ bát giác không hề phẳng phiu hay mang dấu vết của những tấm ván cốp pha bằng gỗ thông thường. Dưới lớp rêu phong bám đen xì và những mảng muối khoáng kết tinh màu vàng đục, toàn bộ lớp vữa bên ngoài in hằn chi chít hàng trăm, hàng ngàn vết cào xé sâu hoắm.
Đó là những vết cào của móng tay người.
Những đường rãnh cào cấu hỗn loạn, đan xen chằng chịt vào nhau từ độ cao ngang ngực kéo dài xuống tận đáy nước ngập. Có những vệt cào dài đến hơn hai gang tay, cày xới lớp cát vữa thô ráp trước khi lớp xi măng kịp đông kết hoàn toàn. Đầu mỗi vết rãnh đều ấn sâu vào đá dăm, để lại những lỗ hõm méo mó, thô bạo. Thậm chí, ở nhiều khe rãnh nứt nẻ, tôi còn nhìn thấy những mảnh sừng móng tay màu xám xịt đã bị hóa thạch găm chặt vào khối bê tông qua năm mươi năm dãi dầu, không thể mục rữa.
Tôi áp sát mặt vào khối đá, rọi đèn pin cách lớp vữa chỉ vài centimet. Máu dường như dồn hết lên màng nhĩ, đập thình thịch từng hồi chói gắt.
Những dấu vết này không phải do một người tạo ra. Có những bàn tay thon nhỏ với đầu ngón tay thanh mảnh, có những bàn tay to bè với khớp xương gồ ghề. Tất cả đều giãy giụa trong tuyệt vọng tột cùng. Chúng cào cấu, cắn xé vào lớp vữa xi măng còn đang ướt dẻo, cố gắng bấu víu để tìm một lối thoát, trước khi khối hỗn hợp đá dăm và cát thạch anh đông đặc lại vĩnh viễn, biến thành một ngôi mộ đá khổng lồ giam cầm tất cả.
Tôi lùi lại một bước, sống lưng va vào mép dầm ngang phía sau. Nước đen sóng sánh dâng lên đến tận cằm, mang theo mùi nồng nặc của vôi sống và lưu huỳnh bốc ra từ các kẽ nứt của cột trụ thứ năm trăm ba mươi mốt.
Ký ức về những lời trăn trối của ông nội tôi trong căn phòng bệnh viện nồng nặc mùi thuốc sát trùng năm nào bất chợt ùa về. Khi ấy, bàn tay gầy trơ xương của ông bám chặt lấy cổ tay tôi, đôi mắt mờ đục thất thần nhìn trân trân lên trần nhà. Ông nói về đêm cuối cùng trước khi đơn vị rút khỏi Sài Gòn vào mùa xuân năm 1972, về những chiếc xe bồn chở bê tông tươi chạy rầm rập vào tầng hầm Building President giữa đêm khuya vắng ngắt. Ông kể về tiếng thét nghẹn ngào bị dập tắt dưới chân móng công trình và những can nhựa chứa đầy máu tươi của trâu đen được đổ thẳng vào hố móng trước giờ đổ sàn. Khi đó, tôi chỉ nghĩ đó là cơn mê sảng của một người lính già bị ám ảnh bởi hội chứng hậu chiến và những di chứng của chất độc hóa học.
Nhưng những vết móng tay hóa thạch đang găm chặt vào lớp đá dăm trước mắt tôi là sự thật trần trụi, lạnh lùng và tàn nhẫn.
Khối trụ bát giác này không phải được xây dựng để gia cố kết cấu chịu lực cho tòa nhà. Nó được đúc ra như một cỗ quan tài phong ấn vĩnh cửu, dùng sinh mạng để trấn giữ long mạch bị đứt gãy bên dưới lòng đất Chợ Lớn theo một bí thuật man rợ nào đó mà quân đội thời bấy giờ đã ngấm ngầm thực hiện.
Tôi thở dốc, cố gắng trấn tĩnh tinh thần đang chao đảo dữ dội. Là một thợ phá dỡ công trình chuyên nghiệp với mười lăm năm kinh nghiệm xử lý những kết cấu bê tông mục nát nguy hiểm nhất thành phố, tôi hiểu rõ nguyên tắc tối thượng: không bao giờ được phép suy đoán cảm tính trước một kết cấu chịu lực dị thường. Bất kỳ một sai sót nhỏ nào trong việc đánh giá tải trọng của cây cột trụ trung tâm này cũng có thể khiến toàn bộ khối bê tông mười ba tầng phía trên sụp đổ ngay tức khắc, chôn vùi tôi dưới đáy bùn lầy sâu hàng chục mét.
Tôi cần phải biết chính xác bên trong khối trụ bát giác này chứa đựng những gì. Liệu lớp vữa chi chít vết cào xé này chỉ là lớp vỏ bọc bên ngoài, hay toàn bộ khối trụ thứ năm trăm ba mươi mốt đều được đúc đặc bằng một khối bê tông đồng nhất.
Tôi thò tay vào chiếc túi bạt chống nước chuyên dụng đeo bên hông, cẩn thận nhấc ra chiếc máy siêu âm bê tông cầm tay nhãn hiệu Proceq của Thụy Sĩ. Đây là thiết bị dò khuyết tật kết cấu hiện đại nhất mà đội phá dỡ trang bị cho tôi, hoạt động dựa trên nguyên lý phát và thu các xung sóng siêu âm truyền qua vật liệu để đo vận tốc truyền sóng, từ đó vẽ lại cấu trúc bên trong của các khối bê tông mà mắt thường không thể nhìn thấu.
Thân máy bằng nhựa cứng màu cam nổi bật giữa làn nước đen ngòm. Màn hình tinh thể lỏng nhỏ gọn bật sáng, phát ra những tia sáng xanh le lói hắt lên vách đá đầy vết cào xé. Tôi cắm giắc nối của hai đầu dò áp điện hình trụ bằng thép không gỉ vào thân máy, vặn chặt các khớp ren chống thấm nước.
Tôi lấy ra một tuýp gel tiếp xúc âm học, bóp một lượng chất lỏng đặc quánh màu xanh nhạt bôi đều lên bề mặt phẳng của một cạnh bát giác, nơi những vết móng tay hằn sâu nhất vào đá vữa. Lớp gel dính nhớp giúp triệt tiêu hoàn toàn lớp không khí ngăn cách giữa đầu dò và bề mặt bê tông gồ ghề, đảm bảo xung sóng âm có thể xuyên thẳng vào tâm của khối trụ mà không bị tán xạ.
Tôi hít một hơi thật sâu, nén chặt sự sợ hãi đang cuộn trào trong lồng ngực. Đôi bàn tay đeo găng cao su siết chặt hai đầu dò bằng kim loại sáng bóng, từ từ nâng lên ngang ngực.
Tôi chuẩn bị áp đầu dò siêu âm lên lớp vữa lạnh ngắt của cột trụ thứ năm trăm ba mươi mốt.