CÔ HOẠCH ĐIỂU BÊN SÔNG MÂN - Chương 23: Đêm Sinh Non Ba Năm Trước
A Hoàn tới quán trọ gần bến sông vào buổi chiều ngày mười hai tháng Chạp, đứng ngoài cửa rất lâu mới dám gõ. Nàng nghe dân trấn nói đạo sĩ trẻ ở đó. Nàng…
Nội dung chương
A Hoàn tới quán trọ gần bến sông vào buổi chiều ngày mười hai tháng Chạp, đứng ngoài cửa rất lâu mới dám gõ.
Nàng nghe dân trấn nói đạo sĩ trẻ ở đó. Nàng cũng nghe nói sách của anh đã bị tịch thu, rằng anh bị cấm hành nghề, rằng nha môn không ưa anh. Những điều ấy, lạ thay, lại làm nàng dám tới. Một người được phủ huyện yêu quý thì nàng đã không dám mở miệng.
Trương Huyền Thanh mở cửa, thấy một cô gái khoảng hai mươi tuổi, áo vải cũ, tay ôm chặt một gói khăn trước ngực. Nàng không vào ngay. Nàng nhìn quanh hành lang quán trọ như sợ có người của phủ đứng ở đầu cầu thang.
- Ta là A Hoàn - nàng nói khẽ. - Người thôn Hạ Hà. Ba năm trước, ta hầu cô Tô trong phủ huyện.
Huyền Thanh không nói gì trong một lúc. Rồi anh tránh sang một bên, mở rộng cửa.
- Vào đi - anh nói. - Ở đây không có người của phủ.
Nàng bước vào, ngồi ở mép ghế, gói khăn vẫn ôm trong tay. Anh rót cho nàng chén trà nóng. Nàng cầm chén bằng hai tay mà tay vẫn run, trà sóng ra ngoài một ít.
- Ta chỉ kể được một phần thôi - nàng nói trước. - Phần sau, ta phải thấy tận mắt anh giữ được người khai thì mới dám nói tiếp. Anh đừng giận.
- Ta không giận - anh nói. - Cô kể tới đâu, ta nghe tới đó. Điều nào cô chưa dám nói, ta không ép.
Nàng gật đầu, mắt nhìn xuống mặt trà.
Rồi nàng kể về đêm mười tám tháng mười năm Gia Tĩnh thứ mười tám.
Đêm ấy, huyện lệnh đang đi kiểm đê xa trấn, từ chiều hôm trước đã không có trong phủ. Gian tây hậu viện lên đèn từ sớm. Cô Tô trở dạ sớm hơn dự tính gần một tháng. Cơn đau tới dồn dập. Mụ Hoa chạy đi gọi bà đỡ Trần Tam Nương. Tổng quản Đỗ Hữu Tài đứng ở sân ngoài, sai người đun nước, đóng cổng sau, và dặn không ai được ra khỏi hậu viện nếu không có lệnh.
A Hoàn khi ấy mười bảy tuổi, là nha hoàn thân cận của cô Tô. Nàng đứng ngoài cửa phòng sinh bưng nước nóng, mang khăn sạch, chạy theo lời bà đỡ gọi. Trong phòng, cô Tô đau tới mức cắn chặt một góc khăn, mồ hôi ướt tóc. Bà đỡ Tam Nương vừa đỡ vừa trấn an, nói đứa bé nhỏ nhưng thế thai thuận, cứ rặn theo lời bà.
- Ta nghe cô chủ khóc vì đau - A Hoàn nói, giọng bắt đầu nghẹn. - Rồi ta nghe một tiếng khác. Tiếng trẻ con.
Nàng ngẩng lên, nước mắt đã đầy mắt.
- Nó khóc to lắm. Khóc ngay khi vừa ra. Bà đỡ còn nói một câu, ta nhớ rõ tới giờ. Bà nói, tốt rồi, khóc thế này là khỏe.
Huyền Thanh ghi lại từng chữ vào sổ, tay anh chậm và chắc.
Trong phòng, bà đỡ bế đứa bé lên, là một bé gái nhỏ xíu, đỏ hỏn, tay chân quẫy. A Hoàn đứng ngoài cửa chỉ nhìn được qua khe khi người ta mở cửa đưa khăn, nhưng tiếng khóc thì nàng nghe rõ không lẫn vào đâu được. Đó không phải tiếng khóc yếu của một đứa trẻ chết yểu. Đó là tiếng khóc của một đứa trẻ đang sống, đang đòi hơi thở đầu tiên của mình.
Rồi chính thất tới.
A Hoàn kể, nàng nghe tiếng guốc của chính thất Tôn Ngọc Hoàn trên hành lang đá trước khi thấy người. Cả hậu viện đang ồn ào bỗng im xuống từng chút một. Chính thất mặc áo sẫm, theo sau là mụ Hoa. Bà ta không la hét, không làm ầm. Bà ta chỉ đứng ở cửa phòng sinh và nói một câu rất nhẹ.
- Để ta vào xem.
Bà đỡ còn đang bế đứa bé. Chính thất bước vào phòng. Mụ Hoa ra hiệu cho những người khác ra ngoài. A Hoàn bị đẩy ra sân, tay còn cầm chậu nước đã nguội. Cửa phòng đóng lại.
Sau đó, tiếng khóc của đứa bé bị cắt ngang đột ngột.
A Hoàn nói tới đây thì dừng rất lâu. Nàng đặt chén trà xuống, hai tay nắm lấy nhau tới trắng khớp.
- Nó đang khóc - nàng nói. - Khóc rất to. Rồi tắt. Không phải tắt dần như trẻ khóc mệt. Là tắt ngang, như bị ai bịt lại, hoặc bị mang đi khỏi phòng rất nhanh qua một cửa khác mà ta không thấy.
Trong phòng sau đó chỉ còn tiếng người lớn nói chuyện rất khẽ. Nàng đứng ngoài sân, chân không nhấc lên được. Nàng nghe tiếng mụ Hoa, tiếng tổng quản được gọi vào, tiếng một vật gì đó được gói lại. Nàng không nghe thấy tiếng cô Tô nữa. Điều ấy làm nàng sợ nhất. Trước đó cô Tô còn gọi tên nàng giữa cơn đau. Sau khi chính thất vào, trong phòng không còn một tiếng nào của cô Tô, không khóc, không rên, không nói.
- Ta chỉ dám kể tới đó - A Hoàn nói, lau nước mắt bằng tay áo. - Phần sau đêm ấy, ta có nghe thêm một việc nữa, việc mà ba năm nay ta không dám nói với ai, kể cả mẹ ta. Nhưng ta phải xem anh có giữ được ta không đã. Người của phủ mà biết ta về trấn, họ sẽ tìm ta trước khi anh kịp làm gì.
Huyền Thanh gấp sổ lại.
- Cô ở đâu đêm nay - anh hỏi.
- Ta chưa biết - nàng nói. - Ta tính thuê một góc ở quán trọ này, hoặc về nhà bà con xa ở xóm bắc.
- Đừng về xóm bắc - anh nói. - Ở lại đây. Ta sẽ nói với chủ quán ghi phòng dưới tên khác. Cô không ra ngõ sau giờ tối. Nếu có ai hỏi, cô là người đan lưới từ thôn dưới lên bán hàng.
Nàng nhìn anh, lần đầu có một chút tin tưởng lẫn trong sợ hãi.
- Anh tin ta sao - nàng hỏi. - Ta chỉ là một đứa nha hoàn bị đuổi. Lời của ta, quan sẽ không nghe.
- Ta tin tiếng khóc mà cô nghe - anh nói. - Vì bà đỡ cũng đã hé đúng một điều ấy với ta, trước khi bị người của phủ làm cho im. Hai người ở hai nơi, cùng nhớ một tiếng khóc to. Tiếng khóc ấy không phải do cô bịa ra đêm nay.
A Hoàn cúi đầu, khóc không thành tiếng một lúc. Ba năm, nàng mang tiếng khóc ấy một mình. Giờ có một người khác nói rằng nó có thật, rằng bà đỡ cũng nhớ, rằng nó đáng được ghi vào sổ như một sự việc chứ không phải một cơn mơ của một đứa nha hoàn sợ hãi.
Trước khi về phòng mình, nàng đứng ở cửa, quay lại nói một câu rất khẽ, như nói cho chính mình hơn là cho anh.
- Ba năm nay, đêm nào mưa to ta cũng mơ thấy tiếng nước ở cái giếng sau phủ.
Rồi nàng đi, gói khăn vẫn ôm chặt trước ngực, bước chân nhẹ trên hành lang gỗ của quán trọ, về căn phòng nhỏ chủ quán vừa thu xếp ở cuối dãy, ghi dưới một cái tên khác.
Nàng đóng cửa, ngồi xuống mép giường, rất lâu không cởi áo ngoài. Tay nàng vẫn còn run, nhưng là một thứ run khác với lúc bước vào. Nàng đã nói. Nàng đã nói tên cô Tô, nói đêm mười tám tháng mười, nói tiếng khóc to và tiếng khóc tắt ngang, nói trước mặt một người ghi lại từng chữ vào sổ. Ba năm qua, những điều ấy chỉ sống trong đầu nàng và trong những giấc mơ mưa. Giờ chúng đã ra khỏi miệng nàng, nằm trên giấy của người khác. Nàng không lấy lại được nữa, và lạ thay, điều ấy làm nàng nhẹ đi một phần.
Nàng nghĩ lại giây phút đạo sĩ nói bà đỡ cũng nhớ tiếng khóc to. Hóa ra nàng không điên. Hóa ra có ít nhất một người nữa trong căn phòng ấy còn giữ sự thật, dù bà đã bị bịt miệng. A Hoàn tựa trán vào tường lạnh của quán trọ và khóc khẽ, lần này không phải vì sợ, mà vì lần đầu tiên sau ba năm, nàng thấy mình không còn đứng một mình ngoài cửa phòng sinh nữa.
Nhưng phần sau, phần nàng chưa kể, vẫn còn nằm trong ngực nàng như một hòn đá. Nàng chưa dám nói tới tiếng nước đêm ấy, chưa dám nói tới buổi sáng hôm sau. Nàng đã tự dặn mình: phải thấy người khai được giữ an toàn đã, phải thấy sổ sách và những người khác đứng ra đã. Không phải nàng không tin đạo sĩ. Nàng tin đôi mắt anh khi anh nghe nàng kể. Nhưng ba năm trước, nàng cũng từng tin rằng chỉ cần mình ngoan ngoãn im lặng thì mọi chuyện sẽ qua. Và kết quả là nàng bị đưa ra cổng sau với ít bạc trong tay, còn cô chủ của nàng thì biến mất khỏi thế gian không một nấm mộ.
Đêm ấy trời đổ mưa nhỏ. Tiếng mưa trên mái ngói quán trọ đều đều. A Hoàn nằm nghe, tay đặt lên gói khăn có cây trâm để ở đầu giường. Nàng nghĩ tới mẹ ở thôn Hạ Hà đang ngủ một mình, nghĩ tới ngày mai người của phủ có thể nghe tin nàng đã về trấn, nghĩ tới tất cả những gì còn phải nói. Nàng sợ, nhưng nàng không còn nghĩ tới chuyện bỏ chạy nữa.
Nàng tự hỏi ngày mai sẽ ra sao. Có thể đạo sĩ sẽ mang tới tin về bà đỡ, về sổ sách của phủ, về những người khác dám đứng ra. Có thể người của phủ sẽ tới quán trọ trước. Nàng đã tính cả hai đường ấy trên đường từ thôn lên trấn, và vẫn bước tiếp. Giờ nằm đây, giữa trấn cũ, nàng mới thấy rõ mình đã không còn đường lui nữa, và điều ấy, thay vì làm nàng hoảng, lại cho nàng một sự yên tĩnh lạ lùng. Người đã quay lại rồi thì chỉ còn một việc là đi tới cùng.
Ngoài hành lang, tiếng chủ quán đi kiểm tra cửa ngõ lần cuối rồi tắt đèn dầu ở gian ngoài. Trấn chìm vào tối. Trong bóng tối, tiếng mưa gợi lại tiếng nước năm nào, và A Hoàn mở mắt nhìn trần nhà, để cho ký ức ấy đi qua mình mà không quay mặt đi như mọi lần.
---