CÔ HOẠCH ĐIỂU BÊN SÔNG MÂN - Chương 28: Tiếng Vật Nặng Dưới Giếng
Ngày mười bốn tháng Chạp, A Hoàn ngồi trong phòng của đạo sĩ ở quán trọ, trước mặt là một chiếc vòng bạc nhỏ đặt trên tờ giấy sạch. Nàng đã nhìn chiếc…
Nội dung chương
Ngày mười bốn tháng Chạp, A Hoàn ngồi trong phòng của đạo sĩ ở quán trọ, trước mặt là một chiếc vòng bạc nhỏ đặt trên tờ giấy sạch.
Nàng đã nhìn chiếc vòng rất lâu mà không chạm vào.
Trương Huyền Thanh kể cho nàng nghe mọi việc của hai ngày qua, theo đúng thứ tự. Bà đỡ Tam Nương đã khai trọn phần đỡ đẻ, trước mặt cả bộ đầu, và bà vẫn ở nhà mình bình an, còn dặn sẽ ra công đường khi cần. Sổ chi không chứng từ và sổ nghĩa địa không có mộ trẻ đã có bản sao ở nhiều nơi. Lão chài Ngô Tam đã giao chiếc vòng này, vớt được trong lưới đúng đêm mười tám tháng mười, ba năm trước ở khúc sông sau phủ, và ông cũng sẵn sàng ra làm chứng.
- Cô thấy không - anh nói. - Lần này không chỉ có một mình cô nói. Bà đỡ nói. Sổ sách nói. Chiếc vòng này nói. Cô không còn đứng một mình ngoài cửa phòng nữa.
A Hoàn đưa tay ra, cuối cùng cũng chạm vào chiếc vòng. Ngón tay nàng lần theo mặt trong của vòng, chạm vào nét khắc chữ An, và nước mắt nàng rơi xuống giấy.
- Cô chủ khắc chữ này - nàng nói khẽ. - Ta nhớ. Cô mua chiếc vòng ở hiệu bạc ngoài chợ bằng tiền dành dụm, mang về giấu trong hộp kim chỉ. Cô nói đợi con ra đời sẽ đeo cho con. Cô nói tên nó là An, cầu cho nó một đời bình an. Ta còn cười, bảo chưa sinh đã đặt tên thầm, người ta kiêng. Cô nói đặt trong lòng thì không ai cướp được.
Nàng nắm chiếc vòng trong tay một lúc, rồi đặt nó lại ngay ngắn trên giấy, như đặt một đứa trẻ xuống.
Rồi nàng hít một hơi dài, và khai phần cuối cùng, phần nàng giấu suốt ba năm.
Đêm ấy, sau khi phòng sinh đóng cửa và tiếng khóc của đứa bé tắt ngang, A Hoàn bị sai mang nước ra sân sau. Trời đã qua nửa đêm. Hậu viện tối, chỉ có đèn ở gian đông còn sáng. Nàng bưng chậu nước đi qua sân, ngang qua cái giếng cổ sau hậu viện, cái giếng khi ấy vẫn mở miệng như mọi ngày, nước đen ở dưới, thành giếng phủ rêu.
Khi nàng quay lại, đi ngang giếng lần nữa, nàng nghe một tiếng động mà ba năm nay nàng không quên được một chi tiết nào.
Tiếng một vật nặng được thả xuống giếng.
Không phải tiếng một hòn đá nhỏ ai ném chơi. Là một vật nặng, mềm và lớn, được người ta đưa qua miệng giếng rồi buông tay. Nước ở dưới vỗ mạnh vào thành giếng, sóng sánh một lúc, rồi nhỏ dần, rồi im hẳn. Nàng đứng chết lặng trong bóng tối với chậu nước trên tay, không dám kêu, không dám chạy. Từ phía gian tây, có bóng người đi qua sân rất nhanh, không cầm đèn.
Nàng không nhìn rõ mặt ai. Nàng không dám nói mình nhìn rõ. Nhưng nàng biết giờ ấy, ở sân sau ấy, ngoài việc vừa xảy ra trong phòng sinh, không còn việc gì khác có thể sinh ra một tiếng nước như thế.
- Ta biết trong giếng là ai từ giây phút nghe tiếng nước - nàng nói, giọng run nhưng không đứt. - Ta biết ngay. Cô chủ của ta vừa sinh con, cô không còn cất tiếng từ khi chính thất vào phòng, và nửa đêm có người thả một vật nặng xuống cái giếng sau nhà. Ta đứng đó, mười bảy tuổi, và ta hiểu hết, mà ta không làm gì cả. Ta đi về phòng người làm, trùm chăn, giả vờ ngủ. Đó là việc ta mang theo suốt ba năm nay.
Sáng hôm sau, mọi việc diễn ra nhanh như đã được tính sẵn.
Miệng giếng cổ đã bị đậy bằng một phiến đá lớn, nặng tới mức mấy người đàn ông mới khiêng nổi. Phủ cho người trồng một khóm tre ngay bên miệng giếng, nói là để che gió cho sân sau và tránh trẻ con người làm lại gần chỗ nguy hiểm. Gian tây khóa cửa. Người làm bị cấm bàn tán.
Ngay trong ngày hôm ấy, A Hoàn bị gọi lên. Mụ Hoa trao cho nàng ít bạc, nói cô chủ của nàng đã bỏ trốn trong đêm, phủ không truy cứu người hầu. Cho nàng về quê thôn Hạ Hà ngay, và dặn nàng không bao giờ được quay lại trấn, không được nhắc tới việc trong phủ với bất kỳ ai. Tổng quản đứng ở cửa khi mụ Hoa nói những lời ấy, không nói một lời, chỉ nhìn nàng bằng con mắt làm nàng hiểu rằng đây không phải lời khuyên.
Nàng bị đưa ra cổng sau, đúng cổng mà đêm trước bà đỡ bị đưa ra. Nàng đi bộ về thôn Hạ Hà với gói quần áo nhỏ, không kịp nhìn lại gian tây lần cuối.
- Xong rồi - nàng nói, đặt hai tay lên đầu gối, thở ra như người vừa đặt một gánh nặng xuống đất sau ba năm mang trên vai. - Đó là hết những gì ta biết. Tiếng khóc trong phòng. Tiếng nước dưới giếng. Phiến đá sáng hôm sau. Khóm tre. Và cánh cổng sau.
Huyền Thanh ghi xong, đọc lại cho nàng nghe toàn bộ phần khai mới, chậm và rõ. Nàng nghe, gật đầu, sửa đúng một chi tiết nhỏ về thứ tự: tiếng nước nàng nghe sau khi mang nước ra sân lần thứ hai, không phải lần đầu. Anh sửa lại theo lời nàng.
Rồi anh hỏi câu cuối cùng, câu anh đã chuẩn bị từ ngày nàng mới về trấn.
- Cô có dám nói lại những lời này trước công đường không - anh hỏi. - Trước mặt huyện lệnh, trước mặt người của phủ, với tên thật của mình.
A Hoàn nhìn chiếc vòng bạc trên giấy. Nàng nhìn cây trâm cài bạc của cô chủ mà nàng vừa lấy ra đặt cạnh chiếc vòng, một đôi vật nhỏ bé của hai mẹ con nằm cạnh nhau trên mặt bàn của một quán trọ, sau ba năm mỗi thứ trôi dạt một nơi.
Nàng gật đầu, lần đầu tiên không run.
- Ta dám - nàng nói. - Ba năm trước ta không dám, vì ta tưởng im lặng thì sống được. Ba năm qua ta sống mà như không sống. Lần này, cô chủ và con cô không còn ai khác ngoài những người đã dám nói. Ta sẽ nói ở công đường, nói đúng như đã nói ở đây.
Nàng nói thêm rằng nếu công đường hỏi vì sao ba năm mới khai, nàng sẽ trả lời đúng sự thật: vì nàng sợ, vì nàng bị đuổi, vì không ai trong trấn này dám nghe một đứa nha hoàn nói ngược lại lời của phủ huyện. Và nàng sẽ nói rằng điều làm nàng quay lại không phải là hết sợ, mà là bốn đứa trẻ đã chết và một đạo sĩ, một bà đỡ. Một bộ đầu, một lão chài lần lượt đứng ra trước nàng, cho nàng thấy sợ hãi không còn là lý do đủ để im lặng nữa.
Ngoài cửa sổ quán trọ, trời chiều đang xuống. Huyền Thanh đứng dậy, đi cùng nàng ra hành lang, rồi cả hai đứng nhìn về phía phủ huyện qua những mái ngói của trấn. Từ quán trọ không nhìn thấy sân sau phủ, không nhìn thấy khóm tre. Nhưng cả hai người đều biết ở đó có một phiến đá, và dưới phiến đá ấy là mắt cuối cùng của chuỗi chứng cứ: vật chứng dưới giếng, thứ duy nhất còn chưa được đưa lên ánh sáng.
Sau khi khai xong, A Hoàn ngồi lại thêm một lúc, như người vừa đi qua một quãng đường dài và chưa tin mình đã tới nơi. Nàng kể nốt những mảnh nhỏ mà nàng tưởng không quan trọng, để đạo sĩ tự xét: sáng hôm bị đuổi đi, nàng thấy nền đất quanh giếng còn mới xáo, có vệt kéo dài từ phía gian tây ra miệng giếng như có vật nặng vừa được khiêng qua. Nàng thấy một chiếc guốc nhỏ của cô chủ bỏ lại ở bậc thềm gian tây, chỉ một chiếc, chiếc còn lại không thấy đâu. Nàng nghe người làm bếp nói khẽ với nhau rằng đêm qua tổng quản và mụ Hoa thay áo ướt, dù đêm ấy mưa chỉ lất phất ngoài sân trước. Mỗi mảnh nhỏ riêng lẻ đều mong manh, nhưng đặt cạnh tiếng nước và phiến đá, chúng cùng chỉ về một hướng.
Nàng cũng nói về ba năm ở thôn Hạ Hà dưới ánh sáng mới của buổi chiều hôm nay. Nàng nói nàng từng nghĩ tội của mình là đã nghe mà không kêu lên trong đêm ấy. Giờ nàng hiểu thêm một điều: kẻ có tội thật sự là những người đã tính trước việc bịt miệng nàng bằng bạc và bằng lời đe dọa, đã tính cả việc đuổi nàng đi trong ngày để trấn này không còn ai nhắc tới tiếng nước. Sự im lặng của nàng là một phần của kế hoạch của họ, không phải lựa chọn tự do của một đứa con gái mười bảy tuổi đứng một mình trong sân sau tối om của phủ huyện. Nói ra điều ấy không làm nàng hết đau, nhưng nó làm cơn đau có đúng tên của nó.
Huyền Thanh không an ủi nàng bằng những lời lớn. Anh chỉ nói một việc cụ thể: lời khai của nàng sẽ được chép thành hai bản, một bản anh giữ, một bản gửi ở nhà bà đỡ. Và tên nàng sẽ không xuất hiện trong bất kỳ giấy tờ nào anh nộp lên nha môn cho tới khi nàng tự đứng ra ở công đường. Anh đã học được từ những ngày qua rằng bảo vệ nhân chứng không phải là hứa hẹn, mà là cách sắp xếp giấy tờ và chỗ ở sao cho không một bàn tay nào chạm được vào họ trước ngày cần thiết.
A Hoàn nghe, gật đầu. Khi nàng đứng dậy ra về phòng mình, bước chân nàng khác hẳn buổi chiều hai ngày trước khi nàng gõ cửa quán trọ này. Khi ấy nàng đi như người bước vào một nơi có thể nuốt chửng mình. Giờ nàng đi như người đã đặt xong gánh nặng của mình lên đúng chiếc bàn cần đặt, và biết rằng từ đây, gánh nặng ấy không còn là của riêng nàng nữa.
Chuỗi lời khai giờ đã trọn. Chỉ còn thiếu việc mở giếng, và việc ấy, cả hai đều hiểu, sẽ không được cho phép dễ dàng.
---