CÔ HOẠCH ĐIỂU BÊN SÔNG MÂN - Chương 35: Gió Nổi Trước Giờ Sửu
Vương Tú Liên nghe thấy tiếng khóc trên mái trước khi nghe thấy gió ngừng. Nàng đang cho con bú dở thì Tiểu Bảo rời miệng mẹ, quay đầu về phía cửa buồng,…
Nội dung chương
Vương Tú Liên nghe thấy tiếng khóc trên mái trước khi nghe thấy gió ngừng.
Nàng đang cho con bú dở thì Tiểu Bảo rời miệng mẹ, quay đầu về phía cửa buồng, mắt mở to nhìn lên trần nhà tối. Đứa bé chưa đầy hai tháng tuổi không biết sợ là gì, nhưng nó cảm được điều nào đó mà người lớn trong buồng cũng đang cảm: không khí trong nhà vừa thay đổi, như trước một cơn giông, dù ngoài trời đêm rằm quang đãng và lạnh khô.
Rồi tiếng khóc tới. Ban đầu nó ở rất xa, phía mái đông của ngõ, mỏng và lạc như tiếng một đứa trẻ nào trong trấn khóc đêm, nhà nào mẹ chưa kịp dỗ. Tú Liên ôm con, lòng tự nhủ đúng câu nàng đã tự nhủ đêm mười hai: trẻ con nhà người ta khóc đêm là việc thường. Nhưng tiếng khóc này không ở yên một nhà. Nó di chuyển. Nàng nghe nó lướt từ mái đông sang mái giữa ngõ, dừng một lúc, rồi lại lướt tiếp, mỗi lúc một gần nhà nàng, như có thứ gì đang đi trên các mái ngói mà tìm, vừa đi vừa gọi.
Đêm mười hai, nàng đã đáp lại tiếng khóc ấy một tiếng ơi trong vô thức. Đêm nay nàng cắn chặt môi để không đáp. Đạo sĩ đã dặn: dù nghe tiếng gì cũng không la, không gọi, không đáp. Tiếng đáp của người mẹ có thể làm nó định vị nhanh hơn, như tiếng gọi đáp lại tiếng gọi. Nàng nuốt tiếng ơi ấy xuống, và nó mắc ở cổ họng nàng suốt cả canh giờ sau đó.
Tiểu Bảo ngủ không yên. Đứa bé vừa qua cơn sốt nhẹ ban ngày, người còn hơi ấm hơn thường lệ. Nó ngủ từng giấc ngắn trong tay mẹ, rồi giật mình khóc ré lên, tiếng khóc khỏe và vang trong buồng kín, khiến tim Tú Liên thắt lại mỗi lần. Vì nàng biết, theo lời đạo sĩ, tiếng khóc của trẻ sơ sinh chính là thứ thu hút nó nhất, như tiếng gọi con đối với một người mẹ đã mất con. Mỗi lần Tiểu Bảo khóc, tiếng khóc trên mái lại như gần thêm một mái nhà. Mỗi lần nàng dỗ cho con nín, vỗ nhẹ lưng con, hát ru bằng hơi thở nhiều hơn bằng tiếng, tiếng trên mái lại chùng xuống, lượn ra xa một vòng, rồi quay lại.
Có lúc nàng không phân biệt được nữa đâu là tiếng con mình vừa khóc dứt, đâu là tiếng vọng lại từ trên mái. Hai thứ tiếng giống nhau tới rợn người: cùng một nhịp ngắt quãng, cùng một tiếng nấc nghẹn ở cuối. Chỉ khác là tiếng của con nàng ấm và gần, ở ngay trong vòng tay; còn tiếng trên mái lạnh và khô, như vọng qua một lớp ngói, một lớp sương, và một lớp năm tháng.
Nàng nghĩ về ban ngày vừa qua, cái ngày dài nhất từ khi nàng sinh con. Sáng ra, Tiểu Bảo nóng người, trán ấm hơn mọi ngày, mí mắt giật giật trong giấc ngủ. Nàng biết đó là dấu hiệu đạo sĩ đã dặn trước: đứa trẻ mặc áo có dấu sẽ sốt nhẹ và co giật vào ban ngày, trước đêm nó tới. Bốn đứa trẻ trước cũng sốt như thế, và các bà mẹ của chúng khi ấy không biết mình đang sống trong ngày cuối cùng bình thường của con. Nàng biết. Biết mà vẫn phải ngồi yên, cho con bú từng cữ như thường lệ, thay tã như thường lệ, trả lời mẹ chồng rằng không sao đâu mẹ, trẻ con nóng người là thường. Có lúc nàng bế con ra hiên, nhìn xuống ngõ đầy nắng đông mà rùng mình: cả trấn đang sống một ngày bình thường, người gánh nước vẫn gánh nước. Hàng cá vẫn rao, chỉ riêng nhà nàng biết đêm nay mái nhà mình là nơi hẹn của một thứ đã đoạt bốn mạng trẻ. Nàng đã mấy lần suýt ôm con chạy sang nhà đạo sĩ, đòi tẩy áo ngay, đòi hủy hết kế hoạch, mặc kệ minh oan, mặc kệ trấn khác. Mỗi lần như thế nàng lại nhìn xuống chiếc áo con đang mặc, nhìn vệt đỏ tròn đã khô sẫm ở cổ áo, và tự hỏi nếu hôm nay nàng chạy, ngày mai ai sẽ là người ngồi vào chỗ của nàng. Câu hỏi ấy giữ chân nàng lại, lần nào cũng vậy.
Chiều xuống, nàng tự tay làm mọi việc của một buổi tối thường: nấu cháo cho mẹ chồng, đun nước ấm lau người cho con, gấp lại chồng tã sạch. Chỉ khác là nàng làm chậm hơn, nhớ kỹ hơn từng việc, như người ta nhớ kỹ một căn nhà trước khi rời nó đi xa. Nàng đặt bó ngải và bếp than vào đúng chỗ đạo sĩ dặn, thử thổi một hơi nhẹ xem than có bắt lửa nhanh không, rồi phủ tro lại. Nàng dặn mẹ chồng lần cuối: dù nghe gì trên mái, mẹ cũng không được chạy vào buồng la lên, mẹ chỉ ngồi ở gian ngoài lần tràng hạt, khi nào nghe con gọi thì mẹ mới vào. Bà gật đầu, nắm tay nàng rất chặt, tay bà lạnh và khô, rồi bà nói một câu mà nàng sẽ nhớ mãi. Mẹ đẻ bốn đứa con, mất hai đứa lúc mới sinh, mẹ biết tiếng khóc nào là của người, tiếng khóc nào là của kẻ đã mất con. Đêm nay mẹ ngồi ngoài này, mẹ giữ cửa cho con.
Mẹ chồng nàng ngồi ở gian ngoài, sau cánh cửa khép hờ. Tú Liên nghe tiếng tràng hạt của bà lần đều đều suốt từ đầu hôm, nghe tiếng bà khấn không thành tiếng, chỉ là hơi thở gấp gáp qua kẽ răng. Có lúc tràng hạt ngừng hẳn một lúc lâu, rồi lại lần tiếp, nhanh hơn. Bà cũng đang nghe. Cả hai người đàn bà, một già một trẻ, cách nhau một cánh cửa, cùng nghe một tiếng khóc không thuộc về nhà mình mà đang tìm tới nhà mình, và cùng làm một việc: không lên tiếng.
Tới gần cuối giờ Tý, tiếng khóc bỗng đổi hẳn.
Nó không còn giống tiếng trẻ con nữa. Tú Liên ngồi thẳng dậy trong bóng tối, ôm con áp sát vào ngực, và nghe rõ, lần này không thể tự dối mình được nữa: trên mái nhà nàng, có tiếng một người đàn bà gọi con. Tiếng gọi kéo dài từng tiếng một, khản đặc, như cổ họng đã gọi quá lâu ngoài gió. Nàng không nghe rõ trọn câu, chỉ nghe được nhịp gọi lên xuống của một người đang gọi một cái tên, gọi đi gọi lại, không mệt, không ngừng. Và cái tên ấy, dù bị gió và ngói làm méo đi, nàng nghe chắc chắn: không phải tên con nàng.
Con nàng tên Tiểu Bảo. Cái tên trên mái ngắn hơn, gọn hơn, chỉ như một tiếng gọi thân mật mà người mẹ đặt cho con trước cả khi con chào đời. Nàng không dám nghĩ sâu hơn về cái tên ấy là gì, vì nghĩ sâu hơn thì nàng sẽ phải nghĩ về người đàn bà đang gọi nó. Và người đàn bà ấy từng ở đâu, từng ôm con ở đâu, và con người ấy đã bị mang đi từ vòng tay nào trong một đêm cũng lạnh như đêm nay.
Nàng ôm chặt con, nhìn lên mái ngói tối trên đầu, và trong giây phút ấy, nỗi sợ trong nàng đổi hình. Nó vẫn là sợ, sợ tới mức tay nàng run, mồ hôi lạnh chảy dọc sống lưng dù buồng không có gió. Nhưng lẫn trong sợ, có một thứ khác nàng không ngờ tới: nàng hiểu được thứ ở trên kia. Không phải tha thứ, không phải thương hại suông. Là sự nhận ra của một người mẹ với một người mẹ khác, qua một lớp ngói: thứ ở trên kia cũng từng ôm một đứa trẻ như nàng đang ôm, từng thức trắng đêm như nàng, từng nghe tiếng con khóc mà đáp lại. Chỉ khác là khi người mẹ ấy tỉnh dậy, vòng tay nàng ta trống không, và ba năm nay nàng ta vẫn đi gọi trên các mái nhà. Gọi một cái tên không còn ai đáp, và lần theo bất kỳ mùi sữa nào, bất kỳ tiếng khóc nào, mong đó là con mình.
- Con ơi, - Tú Liên thì thầm, không rõ nói với đứa bé trong tay hay nói qua mái ngói. Rồi nàng giật mình, bịt miệng mình lại. Không được đáp. Không được gọi. Nàng hạ tay xuống, ôm con, và để câu nói dang dở ấy tan trong bóng tối của buồng.
Tiểu Bảo lại khóc ré lên, lần này khóc lâu hơn, như cảm được tay mẹ đang run. Tú Liên dỗ con, lòng đếm từng nhịp vỗ trên lưng con như đếm một cái đồng hồ riêng: vỗ cho con nín, vỗ cho mình bình tĩnh. Vỗ để biết thời gian vẫn đang trôi về phía giờ Sửu, giờ mà đạo sĩ nói mọi việc sẽ kết thúc theo cách này hay cách khác. Bên cạnh nàng, bó ngải khô và bếp than phủ tro vẫn nằm yên ở vị trí đã định. Nàng không đốt. Chưa tới lúc. Đốt ngải bây giờ là tự tay đóng sập cánh cửa mà cả trấn đã mở ra đêm nay bằng chính đứa con của nàng.
Ngoài sân sau, nàng không nghe thấy động tĩnh gì của vòng người ngoài ngõ. Không tiếng bước chân, không tiếng ho. Trường Hải đang ở đâu đó trong bóng tối ngoài kia, gần nàng hơn mọi đêm anh đi bến xa, mà cũng xa hơn bao giờ hết, vì giữa hai vợ chồng giờ là một mái ngói, một kế hoạch, và một thứ đang lượn trên mái. Nàng tin chồng mình đang đứng yên đúng chỗ. Nàng tin bộ đầu đang giữ ngõ. Nàng tin người đạo sĩ trẻ trên cây tùng đang nhìn xuống mái nhà này với cung đã lắp tên. Niềm tin ấy là thứ duy nhất nàng có ngoài vòng tay đang ôm con, và nàng bám vào nó như bám vào chính hơi thở của mình.
Trăng rằm đã lên tới đỉnh. Ánh trăng lọt qua khe cửa sổ một vệt sáng mảnh, rọi lên nền buồng, sáng tới mức nàng nhìn thấy rõ từng ngón tay mình đang ôm con. Trong vệt sáng ấy, bụi trong buồng bay lơ lửng, và nàng chợt nhận ra từ lúc nào, không còn một tiếng gió nào ngoài kia nữa. Lá tùng không xào xạc. Khói bếp các nhà không bay. Cả ngõ im lặng tới mức nàng nghe được tiếng tim mình và tiếng thở của con, hai thứ tiếng duy nhất còn động đậy trong nhà.
Rồi trên mái, ngói bắt đầu rung.
Không phải rung vì gió, vì gió đã ngừng hẳn. Ngói rung nhẹ, từng viên một, bắt đầu từ phía mái đông, lan dần về phía gian buồng, như có nhiều bàn tay cùng lúc gõ xuống từ phía ngoài, gõ rất khẽ, rất đều, mỗi lúc một gần đỉnh mái trên đầu hai mẹ con. Bụi ngói bột rơi lả tả qua khe trần xuống buồng, rơi trên vai nàng, trên tã của con, trắng như sương.
Tú Liên ôm con cúi thấp người xuống, đưa mắt nhìn lên, và chờ.
---