CÓC TÍA NHẢ NGỌC Ở THẤT SƠN - Chương 12: Bốn chiếc đèn pin
Ngày 9 tháng 11, Đạt tới nhà Hùng ở Tịnh Biên từ sớm, ba lô đeo sau lưng, trong ba lô vẫn còn gói tro bếp của mẹ nằm im dưới đáy từ hôm nhận việc. Nhà…
Nội dung chương
Ngày 9 tháng 11, Đạt tới nhà Hùng ở Tịnh Biên từ sớm, ba lô đeo sau lưng, trong ba lô vẫn còn gói tro bếp của mẹ nằm im dưới đáy từ hôm nhận việc. Nhà Hùng là căn nhà cấp bốn nằm cuối con hẻm đất, sân trước chất đầy bao xi măng cũ, mấy tấm ván và một chiếc xe ba gác đã tháo thùng. Hùng đã chờ sẵn trong nhà, cửa khép hờ, rèm kéo kín dù trời mới sáng. Thắng tới sau Đạt chừng mười phút, tay xách theo chiếc xà beng sắt bọc trong bao tải, đặt xuống nền nhà nghe một tiếng keng khô.
Hùng trải một tấm bạt nhỏ giữa nhà, rồi lần lượt bày đồ lên đó như người bán hàng bày sạp. Bốn chiếc đèn pin công suất cao, thân nhôm đen, đầu đèn to bằng miệng chén, Hùng bấm thử từng chiếc, chùm sáng trắng quét lên tường làm Đạt phải nheo mắt. Hai cuộn dây thừng, sợi to bằng ngón tay cái, một cuộn mới nguyên còn tem, một cuộn đã dùng qua nhưng Hùng kiểm tra từng đoạn, kéo căng, soi dưới đèn xem có chỗ nào sờn. Chiếc xà beng của Thắng. Găng tay vải dày bốn đôi. Một máy ảnh nhỏ bọc trong túi nilon. Mấy túi vải bố sạch, Hùng gọi là túi đựng mẫu, miệng túi có dây rút. Thêm dao rựa, bật lửa, pin dự phòng gói trong hộp nhựa, và một cuộn băng keo.
- Đồ nghề có nhiêu đây thôi hả anh? - Đạt hỏi, tay cầm thử một chiếc đèn pin, nặng hơn anh tưởng.
- Vào hang không phải đi cắm trại. - Hùng nói. - Mỗi món một việc. Đèn bốn cây, bốn người thay phiên nhau, cây nào hết pin là có cây khác. Dây hai cuộn, một cuộn thả dốc, một cuộn dự phòng. Đừng có ham mang nhiều, trong hang nặng một ký là mệt gấp mười lần ngoài này.
Thắng ngồi chồm hổm bên tấm bạt, cầm xà beng lên xoay xoay trong tay.
- Cây này của tui, tui mang. Đá nào cứng, tui nạy. Khỏi ai tranh.
Hùng kiểm tra dây thừng theo cách của người thợ: anh kéo từng cuộn qua tay, đoạn nào qua tay cũng dừng lại bóp thử, rồi buộc thử một nút thòng lọng vào chân bàn, giật mạnh ba cái. Nút không tuột. Anh mới gật đầu, cuộn lại. Tới phần pin dự phòng, anh đếm hai lần, chia vào hai túi khác nhau, một túi trong ba lô của anh, một túi trong ba lô của Đạt.
- Sao phải chia pin ra hai chỗ? - Đạt hỏi.
- Trong hang mà rớt một ba lô xuống khe thì còn ba lô kia. - Hùng đáp. - Đèn hết pin giữa hang là mù. Mù trong hang là chết. Tao không nói quá đâu.
Anh lại lấy bốn chiếc đèn pin xếp thành hàng, bấm sáng cả bốn cùng lúc rồi tắt từng cây, ghi nhớ cây nào sáng nhất để dành cho người đi đầu, cây nào yếu nhất để dùng trong tiền sảnh. Xong, anh dặn thêm chuyện ánh sáng: vào hang rồi, không ai được rọi đèn lên cao lung tung, không rọi thẳng vào mặt nhau, đèn của ai người đó giữ, mất đèn phải báo ngay chứ không được im lặng đi tiếp trong tối. Đạt nghe mà thấy lạ: một chuyến khảo sát lấy mẫu đá, sao quy tắc nghe giống quy tắc của người đi vào chỗ có thứ nào đó không nên đánh thức. Nhưng anh không nói ra. Anh đã học được từ hôm nhận việc rằng ở trong nhóm này, có những câu hỏi hỏi ra chỉ làm người ta khó chịu, chứ không làm mình hiểu thêm được bao nhiêu.
- Anh mài hồi nào mà cạnh bén vậy? - Đạt nhìn lưỡi xà beng sáng loáng.
- Mài sẵn từ mấy bữa trước. - Thắng cười khì. - Nghề của mình, đồ phải bén trước, việc tính sau.
Hùng không nói gì về câu đó. Anh gom đồ lại thành từng nhóm, buộc dây, cân thử bằng tay, rồi phân vào ba chiếc ba lô lớn và một túi xách tay. Vừa làm anh vừa dặn, giọng thấp và chậm, như sợ tường nhà có tai nghe.
- Từ giờ tới lúc xong việc, không ai được nói với người ngoài một chữ về cái hang, về đêm mai, về đường đi. Vợ con cũng không. Ai hỏi thì nói đi làm công trình xa mấy bữa. Đêm mai, mười giờ tập trung ở lán, đi bộ lên, không chạy xe tới chân dốc, không bật đèn ngoài đường mòn trừ lúc thật cần. Nghe rõ chưa?
Đạt gật đầu. Thắng cũng gật, nhưng mắt hắn vẫn liếc về phía mấy túi vải bố đựng mẫu, như đang tính chuyện gì khác trong đầu.
Tới phần quan trọng nhất, Hùng mở chiếc túi vải cũ, lấy ra tấm bản đồ tay. Tấm bản đồ vẽ bằng bút bi trên giấy vở học trò đã ngả vàng, nét vẽ không đẹp nhưng rõ: một đường ngoằn ngoèo là lối mòn, một ô vuông nhỏ ghi chữ "cửa sắt", một khoảng trống ghi "tiền sảnh". Rồi một hành lang dài ghi "tầng 1", cuối hành lang có một khe hẹp ghi "khe xuống tầng 2", và tận cùng tờ giấy, một vòng tròn vẽ đi vẽ lại nhiều lần cho đậm, bên cạnh là dấu chéo đỏ.
Hùng đặt ngón tay lên ô vuông đầu tiên.
- Đây là cửa sắt. Vô cửa là tiền sảnh, nền đá, rộng cỡ cái sân nhà này. Từ tiền sảnh đi thẳng là tầng một, hành lang dài, có đoạn phải cúi đầu. Cuối tầng một có cái khe này, lọt một người, xuống tầng hai. Xuống nữa là tới vòng tròn này.
- Vòng tròn là cái gì vậy anh? - Đạt cúi sát xuống nhìn.
- Là vực. - Hùng nói. - Đáy hang. Nghe nói thứ mình cần nằm ở dưới đó. Nhưng đêm mai chưa xuống tới đó đâu. Đêm mai chỉ trinh sát cửa và tiền sảnh thôi, coi đường, coi khóa, coi tình hình. Đi sâu là chuyện đợt sau, khi có người dẫn đường đàng hoàng.
- Sao bản đồ không vẽ tầng hai? - Thắng hỏi.
- Người vẽ chỉ đi tới đó, hay chỉ nhớ tới đó, tui không biết. - Hùng đáp. - Có nhiêu xài nhiêu.
Đạt nhìn tấm bản đồ một lúc lâu. Anh nghĩ tới lời Hùng nói hôm nhận việc: khảo sát, chụp ảnh, lấy mẫu đá. Nhưng một tấm bản đồ vẽ tay, một cái vực được khoanh đỏ, bốn chiếc đèn pin công suất cao và lời dặn không được nói với cả vợ con, tất cả những thứ đó không giống một chuyến khảo sát đàng hoàng chút nào. Anh nuốt nước bọt, không hỏi thêm. Anh nghĩ tới món nợ tiền cỗ cưới, tới ngày cưới đã ấn định, tới mẹ anh và gói tro bếp dưới đáy ba lô. Anh tự nhủ, đi một đêm trinh sát, đứng ở tiền sảnh rồi về, chắc không sao.
Trong lúc Hùng ra sau nhà nghe điện thoại, giọng nói vọng vào đứt quãng và cố ý hạ thấp, Đạt lặng lẽ lấy điện thoại của mình ra. Anh trải lại tấm bản đồ cho phẳng, tắt tiếng chụp, và bấm máy. Một tấm. Anh kiểm tra lại ảnh: rõ, đọc được hết chữ. Anh chụp thêm tấm thứ hai cho chắc, rồi gửi cả hai vào thư mục lưu riêng trong máy, khóa màn hình, bỏ điện thoại vào túi áo trong. Anh không định làm gì với tấm ảnh đó. Anh chỉ nghĩ đơn giản như một người thợ trẻ vẫn hay nghĩ: có tấm bản đồ trong máy, lỡ trong hang lạc nhau, lỡ anh Hùng có bề gì, mình còn biết đường mà ra. Phòng thân thôi. Người ta đi rừng còn chụp lại đường mòn, huống gì đi hang.
Thắng không để ý chuyện Đạt chụp ảnh. Hắn đang bận thử đeo ba lô, nhún vai mấy cái cho quen sức nặng, rồi hỏi Hùng khi anh quay vào:
- Đêm mai chỉ đứng tiền sảnh thôi thiệt hả anh Hùng? Tới cửa hang rồi, đi thêm mấy chục mét nữa coi cái vực nó ra sao, khó gì.
- Không. - Hùng gằn giọng. - Đêm mai là trinh sát. Ông Tư chưa nhận lời, mình chưa biết trong hang có gì ngoài tấm bản đồ này. Ai đi quá tiền sảnh, tui bỏ về, việc này coi như bỏ. Nghe chưa?
- Nghe rồi, nghe rồi. - Thắng giơ hai tay. - Hỏi chơi thôi mà anh làm gì căng.
Trước khi Hùng gấp bản đồ lại, Đạt hỏi thêm một câu, câu anh đã muốn hỏi từ lúc nhìn thấy vòng tròn đỏ:
- Anh Hùng, cái vực ở cuối bản đồ, sâu cỡ nào anh biết không?
- Không biết. - Hùng đáp. - Bản đồ không ghi, người cho bản đồ cũng không nói. Chỉ biết là đáy hang, và muốn xuống đó phải dùng dây. Đêm mai mình không xuống. Đợt sau, khi có ông Tư đi cùng, tính tiếp.
- Ông Tư chịu đi chưa anh?
Hùng im lặng một nhịp, tay vẫn gấp tấm bản đồ theo đúng nếp gấp cũ của nó, cẩn thận như gấp một tờ giấy quan trọng.
- Chưa. Nhưng rồi ổng sẽ chịu. - Anh nói. - Ông già đó thương làng này, ổng không bỏ mặc tụi mình đâu. Cứ chuẩn bị cho sẵn, tới lúc ổng gật đầu là đi ngay, không mất thì giờ.
Đạt không hỏi nữa, nhưng câu trả lời đó làm anh thấy bất an theo một cách khó tả. Nó giống như cả phi vụ này được dựng lên trên một cái gật đầu chưa hề có, của một ông già đã từ chối thẳng thừng, và mọi người cứ thế chuẩn bị như thể cái gật đầu đó là chuyện đương nhiên. Anh nghĩ tới vợ sắp cưới của mình, người vẫn tin anh đi theo một đoàn khảo sát đàng hoàng. Anh nghĩ tới số tiền công Hùng hứa, đủ trả nợ cỗ cưới và còn dư một ít để sửa lại mái nhà cho mẹ. Rồi anh tự dập tắt mọi suy nghĩ bằng một lý lẽ quen thuộc của người đang cần tiền: đi một đêm, đứng ở tiền sảnh, rồi về. Chỉ một đêm thôi.
Buổi chuẩn bị kết thúc gần trưa. Đồ đạc được buộc gọn vào ba lô, để sẵn ở góc nhà Hùng, chỉ chờ đêm mai mang lên lán. Trước khi ra về, Đạt mở điện thoại xem lại tấm ảnh bản đồ một lần nữa trong lúc đứng ở sân, nắng trưa rọi lên màn hình làm anh phải che tay mới nhìn rõ. Anh phóng to phần cuối tấm bản đồ. Vòng tròn vẽ đậm. Dấu chéo đỏ. Và bên cạnh, có một dòng chữ nhỏ viết bằng nét bút khác hẳn nét của người vẽ bản đồ: chữ gầy, cứng, nghiêng về một phía. Không giống chữ của Hùng, cũng không giống nét bút bi xanh của toàn bộ tấm bản đồ, vì dòng này viết bằng bút mực đen.
Anh đọc đi đọc lại dòng chữ đó, giữa sân nhà Hùng, trong tiếng gà trưa kêu cục tác đâu đó sau hè.
"Vực - đừng ở lâu."
---