CÓC TÍA NHẢ NGỌC Ở THẤT SƠN - Chương 9: Dấu giày mới ở cửa sắt
Sáng mùng bảy tháng mười một, trời trong sau mấy ngày mưa rải rác, Nguyễn Văn Tư Lực dậy sớm hơn thường lệ. Ăn vội chén cơm nguội với cá khô, rồi mang…
Nội dung chương
Sáng mùng bảy tháng mười một, trời trong sau mấy ngày mưa rải rác, Nguyễn Văn Tư Lực dậy sớm hơn thường lệ. Ăn vội chén cơm nguội với cá khô, rồi mang theo một con dao rựa ngắn, một bình nước và chiếc đèn pin cũ, đi lên lối mòn sau vách núi Bà Đội Ôm. Đây là việc ông làm mỗi năm sau mùa mưa, từ rất lâu trước khi ban quản lý dựng cửa sắt: lên kiểm tra lối vào Hang Ông Cóc, coi đất có sạt không. Cửa hang có bị ai động tới không, rồi lặng lẽ xuống núi, ghé quán bà Tư Hường uống trà và nhắc lại lệ cấm cho bất cứ ai đang có ý định tò mò.
Đường mòn sau mùa mưa trơn và hẹp. Nước rút để lại những vệt bùn nâu trên đá, rêu xanh phủ kín các bậc đá tự nhiên, dây leo rủ xuống thấp hơn vì nặng nước. Tư Lực đi chậm, chống tay vào vách đá ở những đoạn dốc, thỉnh thoảng dừng lại nghe ngóng. Rừng sau mưa có mùi đặc trưng: lá mục, đất ẩm, nhựa cây và một thứ mùi ngai ngái rất nhẹ của đá ướt lâu ngày. Chim kêu nhiều ở phía trên cao. Càng gần cửa hang, rừng càng thưa tiếng chim, điều này ông để ý từ mấy chục năm nay và chưa bao giờ thấy nó là điềm tốt.
Tới khoảng đất trống nhỏ trước cửa hang, ông dừng lại ngay từ mép cây, chưa bước vào khoảng trống. Thói quen của người đi rừng già: quan sát mặt đất trước khi đặt chân lên, vì mặt đất kể nhiều chuyện hơn cửa sắt.
Và mặt đất sáng nay kể một câu chuyện làm ông lạnh gáy.
Trên lớp đất ẩm trước cửa sắt có dấu giày mới. Không phải một dấu, mà nhiều dấu, in rõ đế giày thể thao và giày bảo hộ, chồng lên nhau quanh khu vực ổ khóa. Đất ẩm sau mưa giữ dấu rất tốt: gót giày lún sâu hơn mũi, chứng tỏ người đó đã đứng lâu, dồn sức vào chân sau. Tư Lực cúi xuống, không chạm tay vào dấu, đếm thầm. Ít nhất hai người, có thể ba. Một dấu giày nhỏ hơn, mũi hướng về phía lối mòn, như của người đứng canh ở phía ngoài trong lúc người khác làm việc ở cửa.
Ông đứng lên, bước vòng theo mép khoảng trống để không giẫm lên dấu, tiến lại gần cửa sắt. Cửa sắt bảo tồn dựng năm hai ngàn mười tám vẫn đứng nguyên khung, sơn xám đã rỉ nhiều chỗ, nhưng điều làm mắt ông dừng lại là ổ khóa. Quanh ổ khóa và bản lề phía trong có vết cạy tươi: kim loại sáng màu lộ ra giữa lớp rỉ cũ, vết xước còn mới, chưa kịp ngả màu sau mưa. Ai đó đã thử cạy khóa, hoặc thử nạy bản lề, chưa mở được cửa, hoặc đã mở được một phần rồi đóng lại. Đất dưới khe cửa cũng bị xới nhẹ.
Trên cành cây thấp ngay bên phải cửa hang, ông thấy một mẩu dây nilon màu xanh lạ mắc lại, loại dây buộc hàng rẻ tiền bán ở chợ, không phải dây của dân xóm này dùng đi rừng. Ông gỡ mẩu dây xuống, cuộn lại bỏ vào túi áo. Không phải để làm tang chứng cho ai, chỉ vì thói quen dọn dấu lạ khỏi cửa hang, và vì mẩu dây ấy tự nó đã là một lời nhắn: người tới đây không phải dân giữ lệ, họ là người ngoài mang đồ chợ lên núi.
Tư Lực đứng trước cửa sắt rất lâu. Biển cấm của ban quản lý gắn bên vách đá vẫn còn đó, chữ đỏ đã phai một nửa, ghi rõ khu vực bảo tồn, cấm xâm nhập. Camera giám sát gắn trên cột sắt cao phía trái cửa hang vẫn hướng xuống, đèn tín hiệu nhỏ của nó không sáng, ông không rõ nó còn hoạt động hay không. Ông đã đứng ở vị trí này nhiều lần trong đời: thời trẻ đứng với anh Ba và bạn bè, thời trung niên đứng một mình để giữ lệ, thời già đứng để kiểm tra một cánh cửa sắt thay cho lời thề cũ. Mỗi lần đứng, hang sau cánh cửa vẫn im lặng như một cái giếng sâu không đáy.
Nhưng sáng nay, khi ông áp tai vào khe đá hẹp bên cạnh khung cửa sắt, sự im lặng ấy không còn nguyên vẹn.
Từ trong hang vọng ra một tiếng thở. Khẽ thôi, chậm, rất chậm, cách quãng đều như hơi thở của một sinh vật rất lớn đang ngủ hoặc đang chờ trong bóng tối sâu. Nó không giống tiếng gió lùa qua khe đá, vì gió sáng nay thổi theo từng cơn không đều và mang theo hơi lạnh của rừng, còn tiếng thở kia ấm và đều, mỗi hơi ra vào cách nhau một khoảng dài lạ thường. Tư Lực áp tai sát hơn, nín thở của chính mình để nghe cho rõ. Một hơi thở nữa vọng ra qua khe, yếu nhưng không lẫn vào đâu được, như thể ở phía trong bóng tối sau cửa sắt, có một lồng ngực khổng lồ đang phập phồng ở một nơi rất xa dưới lòng núi.
Ông lùi lại một bước, tim đập mạnh trong lồng ngực già. Ông không gọi tên nó. Ông không cần gọi. Ông đã sống ở chân núi này đủ lâu và đã mang trong người một bí mật đủ nặng để hiểu rằng thứ ở cuối hang vẫn còn sống, vẫn ở đúng chỗ của nó, ở vực ngầm tầng cuối mà không ánh sáng mặt trời nào chạm tới được. Suốt bao nhiêu năm, ông giữ lệ và giữ cửa, một phần cũng để giữ cho khoảng cách giữa thứ đó và con người không bị ai liều lĩnh rút ngắn lại.
Tư Lực quay đầu nhìn lại dấu giày trên đất ẩm một lần nữa. Bây giờ hai sự thật đứng cạnh nhau trong đầu ông, và chúng làm ông sợ hơn từng sự thật riêng lẻ: trong hang có một sinh vật còn sống đang thở sau cửa sắt. Và ngoài hang vừa có người tới thử mở cánh cửa ấy, trước cả khi nhóm của Hùng chính thức làm bất cứ điều gì mà ông biết. Nghĩa là bàn tay động vào hang này không chỉ có Hùng. Hoặc Hùng đã giấu ông nhiều hơn những gì anh ta nói hôm qua. Hoặc có một nhóm khác nữa đang rình rập quanh núi này.
Ông đi vòng kiểm tra thêm một lượt: lối mòn phía sau vách đá có thêm dấu giày hướng xuống núi, đất bị trượt ở hai chỗ, chứng tỏ người lạ xuống núi trong lúc đất còn ướt, có thể là đêm qua hoặc rạng sáng nay. Không có dấu lửa trại, không có rác thức ăn, chỉ có mẩu dây nilon kia và những dấu giày. Người tới đây làm việc nhanh, có chủ đích, và biết rõ mình tìm cái gì: cánh cửa sắt.
Tư Lực bắt đầu xuống núi với bước chân nhanh hơn lúc lên rất nhiều. Gối ông đau nhói ở đoạn dốc thứ hai, nhưng ông không dừng. Trong đầu ông, miệng ông lẩm bẩm đếm lại số dấu giày như một cách giữ cho mình tỉnh táo: hai cỡ giày rõ, một dấu nhỏ hơn ở vòng ngoài, vết cạy ở khóa, một mẩu dây xanh. Ông tính xem mình sẽ nói gì ở trạm kiểm lâm. Đỗ Thanh Hải, trạm trưởng phụ trách khu vực này, là người ông quen và nể, một cán bộ làm việc theo luật nhưng hiểu lệ làng. Ông phải báo cho Hải biết có người động vào cửa hang. Nhưng báo thế nào để Hải tăng tuần tra mà không làm nhóm của Hùng hoảng lên rồi hành động sớm hơn, liều hơn? Người hoảng loạn trước một phi vụ lớn thường làm những việc ngu nhất vào lúc không ai ngờ nhất.
Xuống tới chân núi, ông ghé quán bà Tư Hường, không ngồi lâu như mọi khi. Ông uống vội ly trà, nói ngắn gọn rằng cửa hang có dấu người mới động vào, dặn bà nếu thấy khách lạ hỏi đường lên hang thì để ý mặt và báo cho ông hoặc cho trạm kiểm lâm. Bà Tư Hường nghe mặt biến sắc, hỏi có phải nhóm thợ của Hùng không. Ông nói ông chưa biết, và chính cái chưa biết đó mới là điều làm ông lo nhất sáng nay.
Trên đường về nhà, Tư Lực đi ngang qua con đường đất nơi hôm qua Hùng dựng xe trước cổng nhà ông. Ông dừng lại một giây. Tám mươi triệu đã bị từ chối. Một lời khuyên đã bị bỏ ngoài tai. Và bây giờ, dấu giày lạ ở cửa sắt cho ông biết thời gian ông còn để ngăn chuyện này đang ngắn lại rất nhanh, ngắn hơn nhiều so với những gì ông tính khi Hùng rời khỏi hiên nhà ông chiều hôm qua.
Về tới nhà, ông lấy cuốn sổ tay cũ trong ngăn kéo, ghi lại ngày tháng, số dấu giày, vết cạy và mẩu dây, bằng nét chữ chậm và rõ. Ông ghi cả một dòng ngắn cuối trang: trong hang còn tiếng thở. Ghi xong, ông cất sổ, khóa ngăn kéo, rồi ngồi ở hiên nhìn lên núi cho tới khi nắng trưa làm vách đá Bà Đội Ôm sáng lên, lặng lẽ và xa xôi như không hề giữ một bí mật nào trong lòng nó.
Buổi trưa, ông ghé ngang nhà ông Năm Tiều, kể lại chuyện dấu giày, vết cạy và mẩu dây nilon bằng giọng bình thản nhất có thể. Ông Năm nghe xong, quạt trên tay ngừng hẳn, ngồi im một lúc lâu mới nói rằng lệ cấm giữ mấy chục năm nay chưa từng có năm nào ông thấy Tư Lực xuống núi với vẻ mặt như vậy. Hai ông già ngồi bên ấm trà nguội, nhìn ra con đường xóm vắng người qua lại lúc giữa trưa, cùng hiểu một điều mà không ai nói thành lời: chuyện ở cửa hang không còn là chuyện của riêng một ông già giữ lệ nữa. Nó đã là chuyện của cả xóm, của trạm kiểm lâm, và của những người thợ dưới Tịnh Biên đang tính toán những điều mà họ không lường hết được. Tư Lực ra về, trong túi áo vẫn còn mẩu dây nilon xanh cuộn tròn. Một bằng chứng nhỏ và lạ lùng cho thấy ở đâu đó ngoài tầm mắt của ông, đã có người bắt đầu xếp đặt cho một đêm mà cả xóm này sẽ còn nhớ rất lâu.
---