CÓC TÍA NHẢ NGỌC Ở THẤT SƠN - Chương 7: Cái giá tám mươi triệu và hai bao tro
Sáng mùng sáu tháng mười một, Nguyễn Văn Tư Lực đang ngồi ở hiên nhà chẻ lạt tre thì Trần Văn Hùng tìm tới. Nhà ông nằm ở cuối xóm chân núi Bà Đội Ôm,…
Nội dung chương
Sáng mùng sáu tháng mười một, Nguyễn Văn Tư Lực đang ngồi ở hiên nhà chẻ lạt tre thì Trần Văn Hùng tìm tới. Nhà ông nằm ở cuối xóm chân núi Bà Đội Ôm, nền đất, mái ngói cũ, phía trước có cây xoài già và một giàn mướp đã tàn sau mùa mưa. Hùng dựng xe ngoài cổng tre, tay xách một giỏ trái cây và một hộp bánh, vẻ mặt của một người đi thăm họ hàng chứ không phải đi thuê người làm một việc nguy hiểm.
Tư Lực nhìn giỏ quà, rồi nhìn người. Ông nhận ra Hùng ngay: thợ đá ở Tịnh Biên, người mấy hôm nay xóm đồn đang hỏi thăm đường lên Hang Ông Cóc. Ông không đứng dậy, chỉ hất đầu về chiếc ghế đẩu bên cạnh.
- Ngồi đi. Tìm tao có chuyện gì thì nói thẳng, đừng vòng vo như người đi coi đất.
Hùng cười, đặt giỏ quà lên bàn gỗ ngoài hiên.
- Con chào cậu Tư. Con là Hùng, làm thợ đá bên Tịnh Biên. Con nghe danh cậu lâu rồi, nay có việc trên núi Bà Đội Ôm nên tới nhờ cậu chỉ đường.
- Việc gì trên núi này mà phải tìm tới một ông già gác súng hai chục năm?
- Dạ, có một đoàn khảo sát đá quý. Họ thuê nhóm con vào một cái hang ở sau vách núi để chụp ảnh và lấy mẫu đá. Con nghe dân ở đây nói cậu rành hang đó nhất, nên con muốn mời cậu dẫn đường cho nhóm con một chuyến. Tiền công con tính riêng cho cậu, không chung với nhóm. Tám mươi triệu, cậu đi một chuyến, chỉ đường, coi chừng an toàn cho tụi con. Xong việc là trả đủ.
Tám mươi triệu. Hùng nói con số ấy rõ ràng, chậm rãi, như đặt một vật nặng xuống bàn. Đối với một ông già sống ở xóm chân núi, đó là số tiền rất lớn. Đối với Tư Lực, nó cũng lớn. Nhưng nó cũng là bằng chứng: không ai trả tám mươi triệu cho một người dẫn đường đi chụp ảnh mẫu đá. Người ta trả từng đó để mua sự im lặng, mua kinh nghiệm cứu mạng, hoặc mua một người chịu đứng chung trong một việc không giấy tờ.
Tư Lực đặt dao chẻ lạt xuống, nhìn thẳng vào Hùng. Mắt ông già mà không đục, cái nhìn làm Hùng hơi mất tự nhiên.
- Tao hỏi mày ba câu. Mày trả lời thiệt, tao nghe tiếp. Trả lời dối, mày mang quà về.
- Dạ, cậu hỏi đi.
- Câu một: cái hang mày nói có phải Hang Ông Cóc, hang số ba sau vách núi này, hang có cửa sắt bảo tồn dựng năm hai ngàn mười tám không?
Hùng khựng một nhịp, rồi gật.
- Dạ phải. Nhưng đoàn có cách lo chuyện cửa...
- Câu hai: lệ làng ở xóm này cấm vào hang đó sau mùa mưa, mày có biết không? Và mày có tính giữ lệ đó không?
- Dạ con có nghe. Nhưng việc khảo sát thì chắc... đoàn họ tính theo lịch của họ, con là thợ, con theo lịch đó.
- Câu ba: ai cho mày vào? Ban quản lý khu bảo tồn có giấy phép cho đoàn của mày không? Giấy đó ai ký, mày có được coi chưa?
Hùng ấp úng cả ba ý trong câu thứ ba. Anh mở miệng nói về việc đoàn ở Châu Đốc đang lo thủ tục, nói về người quen này người quen kia, nói rằng giấy tờ chắc chắn sẽ có trước ngày đi. Càng nói, giọng anh càng thiếu chắc chắn. Tư Lực nghe hết, không chen vào, cho tới khi Hùng tự im lặng vì nhận ra mình không thuyết phục được ai, kể cả chính mình.
Ông rót hai ly trà từ ấm đất trên bàn. Ông đẩy một ly về phía Hùng.
- Uống đi. Rồi nghe tao nói một lần thôi. Tao không đi. Không phải vì tám mươi triệu ít. Mày có trả tám trăm triệu, tao cũng không dẫn đường vào Hang Ông Cóc cho một đoàn không giấy phép, đi ngược lệ làng, tính chuyện mở cửa sắt bảo tồn. Tao giữ lệ đó không phải để làm khó thợ thuyền kiếm ăn. Tao giữ vì tao biết trong hang đó có gì.
- Cậu Tư, trong hang thiệt có gì nguy hiểm lắm sao? Hùng hỏi, giọng hạ xuống. Người ta chỉ nói có hơi độc với vực sâu. Nhóm con có đèn, có dây, có đồ bảo hộ. Tụi con chỉ lấy mẫu đá rồi ra, không ở lâu, không làm gì bậy.
- Mẫu đá. Tư Lực nhắc lại hai chữ ấy, mệt mỏi. Mày nói chữ mẫu đá trơn tru như người dạy mày nói. Để tao đoán: người dạy mày nói còn nhắc tới một viên đá phát sáng trong hang, đúng không? Một viên đá mà khách chịu trả tiền lớn để có được, đúng không?
Mặt Hùng đổi sắc. Anh không trả lời, và sự im lặng ấy là câu trả lời rõ nhất.
Tư Lực gật đầu chậm.
- Vậy thì nghe cho rõ. Thứ sáng trong hang đó không phải đá quý cho người ta trưng tủ kính đâu. Nó là thứ đã giết người. Tao không kể chi tiết cho mày nghe hôm nay, vì mày chưa đủ tin để nghe và tao chưa đủ lý do để kể. Nhưng tao nói thiệt như nói với con cháu trong nhà: đừng vào. Món tiền họ hứa với mày, có lớn tới đâu, cũng không mua lại được mạng người. Mày còn vợ con. Người trả tiền cho mày thì không có mặt trong hang lúc có chuyện đâu. Họ ở ngoài, sạch sẽ, còn mày và mấy đứa em của mày ở trong bóng tối.
Hùng nắm ly trà, tay hơi siết.
- Cậu Tư, con kẹt thiệt. Con không giấu cậu, con đang nợ nần nhiều nơi. Mối này là đường ra duy nhất con thấy lúc này. Nếu cậu đi cùng, nhóm con an toàn hơn nhiều. Cậu chỉ cần dẫn đường và coi chừng, chuyện lấy mẫu để tụi con làm.
- Mày kẹt nợ là chuyện của mày với chủ nợ. Đừng lấy nó làm lý do kéo thêm mấy mạng người vào hang. Và đừng nghĩ có tao đi cùng là hang nó nể mặt ai. Tao là người trần, Hùng. Tao không có phép thuật, không thuần phục được thứ trong hang, không nói chuyện được với nó. Tao chỉ là một ông già biết chỗ nào không được bước vào. Mà chỗ không được bước vào, ở hang đó, là gần như toàn bộ cái hang.
Ông đứng dậy. Cuộc nói chuyện đã xong, theo cách của ông.
- Mày về đi. Quà tao không nhận. Lời khuyên thì tao cho không: hủy mối này, trả lại tiền cọc nếu đã nhận, nợ thì tính cách khác. Chậm mà còn người.
Hùng ngồi im thêm vài giây, như chờ ông đổi ý. Rồi anh đứng dậy, cúi đầu chào, xách giỏ quà lên lại vì Tư Lực nhất định không nhận. Ra tới cổng tre, anh quay lại hỏi một câu cuối.
- Nếu nhóm con tự đi, không có cậu, thì sao?
Tư Lực nhìn anh, giọng trầm xuống.
- Thì tao mong tụi mày quay ra được tới cửa hang. Chỉ vậy thôi. Đừng hỏi tao thêm.
Hùng lên xe chạy đi, bụi đường xóm bay lên sau bánh xe. Tư Lực đứng ở cổng nhìn theo cho tới khi tiếng xe mất hẳn ở khúc cua rặng tre. Ông biết lời từ chối của mình không dừng được Hùng. Ông nhìn thấy điều đó trong mắt người thợ lúc nghe con số tám mươi triệu bị từ chối: không phải giận ông, mà là quyết tâm đi tiếp không có ông. Nợ nần và tiền công đã thắng lời khuyên, như chúng vẫn thường thắng ở chân núi này.
Buổi chiều hôm đó, ông làm việc nhà chậm hơn thường lệ. Ông quét sân, cho gà ăn, nấu nồi cơm nhỏ. Nhưng đầu óc ông cứ quay về cuộc gặp buổi sáng: một người thợ kẹt nợ, một đoàn khảo sát không có giấy, một viên đá phát sáng được nhắc tới qua sự im lặng. Mọi dấu hiệu đều chỉ về một kết cục ông đã thấy trước một lần trong đời.
Đêm xuống, khi xóm đã tắt đèn gần hết, Tư Lực thắp đèn dầu trong buồng trong, kéo ra chiếc rương gỗ cũ đặt dưới chân giường. Rương có ổ khóa nhỏ đã hoen, chìa khóa ông giữ trong một túi vải treo sau cửa. Ông mở rương. Bên trong, dưới lớp áo cũ và mấy món đồ nghề đi rừng đã xếp gọn từ lâu, là hai bao tải nhỏ buộc miệng kỹ, mỗi bao nặng khoảng năm ký. Hai bao tro rơm nếp ông đã chuẩn bị và để dành từ nhiều năm trước.
Ông nhấc từng bao ra, đặt lên sàn, mở miệng bao kiểm tra. Tro bên trong màu xám nhạt, khô ráo, vẫn còn mùi thoang thoảng của rơm nếp cháy ngày ông đốt. Năm xưa, sau chuyện của anh Ba, ông đã đi hỏi khắp những người già đi rừng trong vùng, góp nhặt từng mảnh dặn dò về thứ hơi độc trong Hang Ông Cóc. Tro phải là tro rơm nếp, tới lúc dùng phải trộn với nước lá dâu tằm, giữ ẩm vừa đủ, tung trúng thì hút nhờn trên da con vật, làm nó đau rát và mất sức. Ông đã tự tay đốt rơm, giã tro và sàng kỹ, làm hai bao tro khô để dành như một thứ vũ khí cuối cùng cho một ngày ông thề sẽ không bao giờ tới.
Ông đem hai bao tro ra hiên sau, dưới ánh trăng và đèn pin, phơi lại trên tấm nilon cho hết hơi ẩm của mùa mưa, dùng tay sờ nắn từng bao, kiểm tra chỗ nào vón cục thì bóp nhẹ cho tơi. Động tác của ông chậm và quen như người lính già kiểm tra súng, dù ông luôn tự nhắc mình rằng tro không phải phép màu. Nó chỉ đẩy lui được thứ trong hang ở cự ly gần, nó không giết được nó, và nó càng không cứu được người đã liều lĩnh đi quá sâu.
Phơi xong, ông buộc lại miệng hai bao thật chặt, xếp chúng lại vào rương, nhưng lần này ông không khóa rương ngay. Ông ngồi nhìn hai bao tro một lúc lâu trong ánh đèn dầu.
- Mong là không bao giờ phải dùng tới tụi bây.
Ông nói một mình, giọng khàn đi. Rồi ông đóng nắp rương, khóa lại, tắt đèn.
Ngoài sân, gió đêm thổi qua cây xoài già. Từ phía núi, không có âm thanh gì khác thường vọng về xóm. Nhưng Tư Lực nằm trên giường, mắt mở trong bóng tối rất lâu. Ông biết sự yên tĩnh ở chân núi này vừa bị Hùng mang đi mất một phần, và ông sợ phần còn lại cũng không giữ được bao lâu nữa.
---