CÓC TÍA NHẢ NGỌC Ở THẤT SƠN - Chương 24: Lần dùng tro thứ nhất
Hơi tím không chịu tan khi họ rút lên tới tiền sảnh. Tư Lực đã hy vọng, theo kinh nghiệm của những lần đi hang ngày còn trẻ, rằng càng gần cửa hang thì…
Nội dung chương
Hơi tím không chịu tan khi họ rút lên tới tiền sảnh. Tư Lực đã hy vọng, theo kinh nghiệm của những lần đi hang ngày còn trẻ, rằng càng gần cửa hang thì gió ngoài sẽ loãng dần thứ hơi đọng lâu ngày đó ra, như khói bếp gặp gió đồng thì tan. Nhưng đêm nay gió trong hang lại thổi ngược. Một luồng khí lạnh từ sâu trong hang đẩy ra đều đặn theo nhịp rất chậm, mang theo hơi tím đi qua tầng một, qua đoạn dốc. Và bây giờ đang lùa vào tiền sảnh, bám sát gót chân bốn người như một con nước đục không chịu dừng ở bờ ruộng của nó.
Ông quay lại nhìn. Đạt đã ho tới mức không còn ho thành tiếng nữa, chỉ nấc và thở khò khè. Thắng thì mặt đỏ gay, mồ hôi chảy thành dòng xuống cổ, bao tro trên vai như nặng gấp đôi lúc mới vào. Hùng đỡ Đạt bằng cả hai tay, chân bước loạng choạng trên đá ướt, miệng vẫn còn lẩm bẩm chửi một câu gì đó không rõ là chửi hang hay chửi chính mình. Ông biết, nếu cứ dìu nhau chạy kiểu này thêm vài chục mét nữa trong làn hơi đang đặc dần, sẽ có người ngã xuống và không đứng dậy nổi trước khi ra tới cửa sắt.
Ông ra hiệu dừng ở một chỗ vách hang hơi lõm vào, nền đá tương đối bằng phẳng, và lần đầu tiên từ lúc chuẩn bị tới giờ, ông bảo Thắng đặt bao tro xuống.
Thắng làm theo, tay run đến mức nút dây buộc miệng bao phải loay hoay hai lần mới mở ra được. Bên trong bao, tro rơm nếp đã trộn nước dâu tằm từ mấy hôm trước không còn là tro khô bay bụi nữa. Nó là một khối tro ẩm, xám đậm, dẻo và nặng, nắm vào tay thì mát lạnh và hơi dính, có mùi ngai ngái của rơm cháy trộn với mùi chua nhẹ của lá dâu lên men. Đây là thứ ông đã thức một đêm để trộn, cân, và buộc lại, trong lúc Đạt ngồi bên cạnh nhìn và hỏi những câu mà ông chỉ trả lời một nửa.
Tư Lực bốc nắm tro đầu tiên bằng cả hai tay. Ông không tung bừa. Ông quay mặt về phía làn hơi tím đang bò tới, chờ cho nó tới gần thêm một quãng nữa, gần tới mức da mặt ông bắt đầu rát lên như có kiến lửa bò. Rồi mới tung mạnh nắm tro ra phía sau lưng cả nhóm, tung thấp và rộng, cho tro ẩm quạt thành một màn mỏng chắn ngang lối hang. Ông tung nắm thứ hai cao hơn một chút, nắm thứ ba rắc dọc xuống nền đá thành một vệt dài, như người ta rắc vôi thành một đường ranh mà thứ ở bên kia không nên bước qua.
Điều xảy ra sau đó làm chính ông, người đã tin vào thứ tro này suốt mấy chục năm, cũng phải nín thở trong một giây.
Hơi tím chạm vào màn tro thì chựng lại. Nó không tan biến như khói gặp gió. Nó như đâm đầu vào một bức tường mềm vô hình, cuộn lên, xoáy nhẹ, rồi loãng ra từng mảng, và những mảng loãng đó rơi xuống nền đá thành những giọt nước tím nhạt. Chảy tới vệt tro rắc trên mặt đất thì dừng lại, sủi lên những bọt rất nhỏ và bốc một mùi khét còn nồng hơn trước trong đúng một nhịp, rồi tắt. Phía bên này vệt tro, không khí vẫn cay, vẫn nặng, nhưng thứ cay đó là cay của một căn phòng vừa có người đốt nhang, không còn là cái cay xộc thẳng vào phổi làm người ta gục xuống nữa.
Ông đứng nhìn màn tro và hơi tím giằng nhau thêm đúng hai nhịp thở nữa mới dám chắc rằng cách dùng ngày xưa mình học được không phải là chuyện bịa của người đời trước. Ngày ông còn trẻ, có một ông già phu đá ở núi bên từng nói với ông rằng tro rơm nếp gặp nước dâu tằm thì hút được khí độc trong hang đá. Rắc ra là khí phải dừng, nhưng ông già đó nói trong một quán rượu, nói như nói chuyện ma cho vui miệng, và cả bàn ai cũng cười. Tư Lực hồi đó cũng cười. Ông chỉ hết cười vào năm 1991, khi ông đứng trước một cái cửa hang khác trong đời mình và hiểu ra có những câu chuyện rượu nào cũng là bản ghi chép của người chết để lại cho người sống. Chỉ là không ai ghi nó xuống giấy đàng hoàng.
Bây giờ, nhìn hơi tím sủi bọt trên vệt tro rồi tắt, ông thấy trong lòng mình vừa nhẹ đi một phần vừa nặng thêm một phần khác. Nhẹ, vì ông biết thứ mình mang theo không phải là mê tín vô ích, và đêm nay chính nó đã mở đường cho bốn mạng người đi ra. Nặng, vì ông cũng biết con thú ở dưới sâu kia, chỉ bằng hơi thở đọng lại của nó thôi, đã cần tới một phần ba bao tro mới chặn được ở một lối hang hẹp. Nếu gặp thẳng nó, ở chỗ rộng hơn, ở sâu hơn, thì số tro còn lại sẽ phải tung cho trúng, tung cho đúng lúc, và không được phép tung trượt một nắm nào.
- Đi, Tư Lực nói, giọng ông khàn đặc vì hơi độc và vì cố nén cơn ho của chính mình. Đi ngay, đi sát nhau, đứa nào cũng không được bước qua vệt tro ngược lại phía sau. Thắng, vác bao lên. Còn bao nhiêu thì còn, đừng tiếc, đừng ngoái lại coi nó tan tới đâu.
Thắng vác bao tro lên vai, lần này nhẹ hơn thấy rõ. Ông áng chừng, bằng sức nặng quen thuộc của mười năm cầm nắm thứ này và bằng mắt nhìn vào miệng bao lúc buộc lại, họ vừa dùng đi khoảng một phần ba bao. Một phần ba cho một lần chặn đường rút ở tầng một, nơi con cóc còn chưa hề lộ mặt, nơi thứ họ đối phó chỉ là hơi độc tồn dư của nó đọng lại trong hang. Ông ghi con số đó vào đầu như ghi một món nợ. Hai phần ba còn lại, cho lần vào hang thứ hai, cho cái vực mà ông chưa từng xuống tới, cho một con thú mà ông mới chỉ thấy hai đốm mắt của nó mở ra trong tối. Phép tính đó không làm ông sợ thêm, vì ông đã sợ đủ từ năm 1991 rồi. Nó chỉ làm ông tỉnh táo hơn.
Cả nhóm ra khỏi tiền sảnh trong im lặng, chỉ còn tiếng giày, tiếng thở và tiếng nước nhỏ giọt tiễn theo. Cửa sắt hiện ra dưới ánh đèn, ban đầu là một vệt xám mờ, rồi rõ dần thành những song sắt quen thuộc mà ban quản lý đã dựng lên từ năm 2018. Hùng là người bước tới mở cửa trước, tay anh run đến mức ổ khóa kêu lạch cạch mấy lần mới mở ra được. Không khí ngoài hang ập vào mặt họ mát lạnh và trong lành đến mức Đạt bật khóc thành tiếng, khóc như một đứa nhỏ vừa được kéo lên khỏi giếng sâu, hai tay ôm lấy song sắt mà thở.
Tư Lực bước ra cuối cùng. Ông quay lại khép cửa sắt lại theo thói quen của người giữ lệ, dù biết đêm nay việc khép cửa đó chỉ còn là hình thức. Rồi ông mới để ý tới ánh đèn ở phía ngoài đường mòn.
Không phải một ánh đèn. Là nhiều ánh đèn, đứng thành một hàng ngay ngắn ở khoảng đất trống trước cửa hang. Và khi mắt ông quen dần với ánh sáng ngoài trời sau mấy giờ trong tối, ông thấy rõ những bộ đồng phục kiểm lâm. Thấy một chiếc bàn gấp nhỏ đã được dựng sẵn với sổ sách đặt bên trên, và thấy Đỗ Thanh Hải đứng ở giữa, áo khoác cài kín cổ. Tay cầm một cuốn sổ ghi chép đã mở sẵn, mặt không giận dữ cũng không ngạc nhiên, như thể anh đã đứng ở đây từ rất lâu và đã biết trước chính xác giờ nào họ sẽ bước ra.
Hai bên chạm mặt nhau lần đầu tiên một cách chính thức. Không phải qua lời đồn của xóm, không phải qua dấu giày và lớp bùn trên ống kính camera. Là người thật đứng trước người thật, giữa đêm, ngay trước một cái hang vừa nhả họ ra.
Mấy cán bộ trẻ đi cùng Hải bước tới định nói gì đó với Hùng và Thắng, nhưng Hải giơ tay ngăn lại, ra hiệu để nhóm thợ ngồi xuống nghỉ và uống nước trước. Đạt ngồi bệt xuống đất, vẫn còn run, tay ôm chai nước mà uống từng ngụm nhỏ như người sợ sặc. Thắng đặt bao tro xuống chân, ngồi phịch xuống bên cạnh, nhìn bao tro vơi đi của mình như nhìn một người bạn vừa cùng mình qua một trận đòn. Hùng đứng, không ngồi, mắt anh đảo nhanh từ Hải sang cửa hang rồi lại sang Hải, tính toán điều nào đó mà Tư Lực đoán được ngay là anh đang tính xem nên chối tới đâu thì vừa.
Hải không hỏi cung ai trong đêm đó. Anh chỉ ghi chép, hỏi vài câu ngắn về giờ vào và giờ ra, và cho người kiểm tra nhanh xem có ai bị thương nặng cần đưa xuống núi ngay không. Sự điềm tĩnh có thủ tục đó, lạ thay, làm Tư Lực nể hơn là một trận quát tháo. Ông biết người cán bộ này không đứng đây vì tình cờ đi tuần. Anh ta đã theo dõi, đã chờ, và đã chọn cách chờ ở cửa hang thay vì phá cửa xông vào. Một lựa chọn mà chỉ người hiểu rõ sự nguy hiểm của cái hang này mới làm được, hoặc người muốn bắt cả một đường dây chứ không chỉ bốn thằng thợ.
Khi mọi người bắt đầu lục tục đứng dậy chuẩn bị xuống núi theo đường mòn, Hải bước chậm lại đi ngang hàng với Tư Lực ở cuối đoàn. Anh nhìn xuống bao tro đang được Thắng vác, lúc này đã nhẹ đi một phần ba, miệng bao còn vương những vệt tro ẩm xám đậm, và anh hỏi một câu rất nhẹ, nhẹ như chỉ để cho một mình ông nghe thấy.
- Ông mang tro vô hang làm gì?
Tư Lực không trả lời. Ông nhìn thẳng về phía đường mòn tối trước mặt, bước chân vẫn đều, và đi thẳng qua mặt người trạm trưởng kiểm lâm như đi qua một câu hỏi mà ông đã né tránh suốt ba mươi lăm năm và đêm nay vẫn chưa sẵn sàng trả lời.
---