Con Rể Hào Môn – Quyển 5: Hộp Thiếc Blackwood - Chương 5: Thầy Hai Cần
Sáng ngày bảy tháng mười hai, Nhã Kỳ đứng trước một con hẻm sâu ở Chợ Lớn, tay cầm mảnh giấy ghi địa chỉ mà thợ cả Năm đã cho. Sophie đậu xe máy ngoài…
Nội dung chương
Sáng ngày bảy tháng mười hai, Nhã Kỳ đứng trước một con hẻm sâu ở Chợ Lớn, tay cầm mảnh giấy ghi địa chỉ mà thợ cả Năm đã cho. Sophie đậu xe máy ngoài đầu hẻm, lo lắng nhìn theo.
- Chị nhớ nhé, ăn nói cẩn thận. Em chờ ở đây, có gì gọi em.
- Yên tâm. - Nhã Kỳ vỗ vai Sophie. - Chị đi một mình mới thể hiện thành ý.
Cô bước vào hẻm. Con hẻm hẹp đến mức hai người đi ngược chiều phải nghiêng người tránh nhau. Hai bên là những căn nhà cũ san sát, tường vôi loang lổ, dây điện chằng chịt như mạng nhện trên đầu. Mùi đặc trưng của Chợ Lớn xộc vào mũi: mùi thuốc bắc, mùi cà phê rang, và thoang thoảng đâu đó mùi kim loại nung, mùi của nghề.
Cuối hẻm là một căn nhà xưởng nhỏ với cánh cửa gỗ đã bạc màu. Trên cửa không có biển hiệu, chỉ có một tấm gỗ khắc ba chữ đã mờ: "Cần Kim Hoàn". Nhã Kỳ hít một hơi dài, gõ cửa.
Một lúc lâu sau, cửa mở. Một ông già gầy gò, tóc bạc trắng cắt ngắn, đôi mắt sắc như dao cạo dưới cặp lông mày rậm, nhìn cô từ đầu đến chân. Ông mặc áo bà ba nâu đã sờn, tay còn dính bụi kim loại vàng óng.
- Tìm ai? - Ông hỏi, giọng khàn như tiếng giấy ráp.
- Dạ, con tìm thầy Hai Cần. - Nhã Kỳ cúi đầu chào thật sâu. - Con tên Vương Nhã Kỳ. Con đến xin được gặp thầy.
Ông già nheo mắt.
- Vương Nhã Kỳ? Con gái của Vương Thế Hùng?
- Dạ phải. Con không giấu thầy.
Thầy Hai Cần nhìn cô hồi lâu, ánh mắt sắc lẹm như muốn xuyên thấu. Rồi ông quay người bước vào trong, bỏ lại một câu:
- Vào đi. Đứng ngoài đó người ta tưởng nhà tôi có chuyện.
Nhã Kỳ bước vào. Bên trong là một xưởng kim hoàn thu nhỏ đầy ắp dụng cụ: bàn thợ gỗ lim bóng loáng vì năm tháng, lò nung nhỏ ở góc, những chiếc đục xếp ngay ngắn trên giá, những khuôn đúc cũ kỹ. Trên tường treo vài tấm ảnh đen trắng đã ố vàng: ảnh những người thợ kim hoàn ngày xưa, ảnh một xưởng lớn với biển hiệu mà Nhã Kỳ không đọc rõ. Không khí trong xưởng đặc quánh mùi kim loại và mùi trà.
Thầy Cần ngồi xuống chiếc ghế gỗ, rót hai chén trà, đẩy một chén về phía cô.
- Uống đi. Rồi nói. Con gái họ Vương đến tìm một ông thợ già như tôi có việc gì?
Nhã Kỳ cầm chén trà bằng hai tay, uống một ngụm. Trà đắng, chát, nhưng hậu ngọt.
- Thưa thầy, con đang lập một xưởng kim hoàn thủ công nhỏ ở Chợ Lớn. Con đã mời được chín người thợ, trong đó có thợ cả Năm, thợ cả Bảy. Thợ cả Năm giới thiệu con đến gặp thầy, nói muốn làm nghề thật ở Chợ Lớn thì phải qua thầy.
- Thằng Năm nhiều chuyện. - Thầy Cần hừ một tiếng, nhưng khóe miệng hơi nhếch lên. - Rồi sao nữa?
- Con muốn mời thầy làm cố vấn kỹ thuật cho xưởng của con.
Thầy Cần đặt chén trà xuống, tiếng "cạch" khô khốc.
- Cô có biết sư phụ tôi là ai không?
Nhã Kỳ lắc đầu thành thật.
- Dạ không. Thợ cả Năm chỉ nói thầy là học trò của một bậc thầy chạm khắc ngày xưa.
Thầy Cần đứng dậy, đi đến bức tường treo ảnh, chỉ vào một tấm ảnh đen trắng. Trong ảnh, một người đàn ông trung niên với gương mặt phúc hậu, đôi tay to bè đặt trên bàn thợ, đang mỉm cười hiền hậu.
- Sư phụ tôi, nghệ nhân Lâm Văn Đức. Chủ xưởng Lâm Ký. Bậc thầy chạm khắc giỏi nhất đất Chợ Lớn này trong ba mươi năm.
Tim Nhã Kỳ đập mạnh. Lâm Văn Đức. Cha chồng cô. Người đàn ông mà cô chỉ biết qua những câu chuyện rời rạc và chiếc hộp thiếc trong tủ quần áo.
- Sư phụ tôi cả đời chỉ tin vào đôi tay. Ông nói nghề kim hoàn là nghề của lương tâm, vì mình làm ra thứ người ta đeo cả đời, đeo trong ngày cưới, ngày con chào đời. Làm ẩu là thất đức. - Giọng thầy Cần trầm xuống. - Năm hai ngàn không trăm mười chín, xưởng Lâm Ký sụp đổ trong ba tháng. Sư phụ tôi nhảy lầu tự vẫn ngày chín tháng chín. Vợ ông phát điên. Đứa con trai mất tích. Mà kẻ hưởng lợi từ cái chết đó, có phần của cha cô.
Không khí trong xưởng căng như dây đàn. Nhã Kỳ cảm thấy mồ hôi túa ra sau gáy, nhưng cô không cúi đầu, không biện hộ.
- Thưa thầy, - cô nói chậm rãi, - con không đến để xin tha thứ thay cha con. Tội của cha con, cha con phải trả. Con đến để học nghề và làm nghề. Con muốn những đôi tay như tay sư phụ của thầy được tiếp tục làm ra những thứ đẹp đẽ, thay vì phải bỏ nghề đi chạy xe ôm.
Thầy Cần nhìn cô, ánh mắt dịu đi một chút, nhưng vẫn đầy dò xét.
- Cô nói hay lắm. Nhưng nói thì ai chẳng nói được. Nghề này không nghe lời nói. Nghề này nhìn tay.
Ông đứng dậy, đi đến bàn thợ, lấy ra một miếng bạc nhỏ và một cây đục, đặt trước mặt cô.
- Chạm cho tôi một đường nét đơn giản. Đường cong thôi. Để tôi xem tay cô có phải tay nghề không.
Nhã Kỳ cầm cây đục lên. Tay cô run. Đã lâu lắm rồi cô không cầm dụng cụ thật, chỉ vẽ trên giấy. Cô đặt miếng bạc lên đe, nín thở một nhịp, nhớ lại những buổi chiều mẹ dạy cô cách cầm bút vẽ, nhớ lại giấc mơ thấy mẹ trong xưởng đầy nắng.
Cô đưa đục đi một đường cong trên miếng bạc. Đường chạm không hoàn hảo, hơi run ở đoạn giữa, nhưng có một cái hồn lạ lùng trong nét cong đó, như thể người chạm đang gửi gắm điều gì vào kim loại.
Thầy Cần cầm miếng bạc lên, soi dưới ánh đèn, im lặng hồi lâu. Ông xoay miếng bạc đủ mọi góc độ, ngón tay sần sùi miết nhẹ lên đường chạm.
- Tay run nhưng có tâm. - Ông nói cuối cùng. - Cô cầm đục sai cách, lực không đều, đoạn giữa bị trượt vì cổ tay cứng. Nhưng đường cong có ý. Người không có tâm với nghề thì chạm ra đường chết, thẳng đuột như kẻ. Đường của cô nó sống. Nó muốn đi tiếp.
Nhã Kỳ nghe mà lòng run lên. Cô nhớ lại những buổi chiều mẹ dạy cô cầm bút vẽ, mẹ nói cầm bút như cầm tay người yêu, không chặt quá cũng không lỏng quá. Hóa ra cầm đục cũng vậy.
- Sư phụ tôi dạy: nghề không có tội. Người làm nghề sai mới có tội. - Thầy Cần đặt miếng bạc xuống, nhìn thẳng vào cô. - Tôi giúp cô vì nghề, không vì họ Vương. Cô nhớ kỹ điều đó. Mai mốt cô thành công, đừng có mang cái tên họ Vương ra khoe với tôi. Tôi chỉ biết cô là người thợ.
- Dạ, con nhớ. - Nhã Kỳ cúi đầu thật sâu, trán gần chạm mặt bàn. - Thầy có điều kiện gì, con xin nghe.
- Có. Ba điều kiện. Một, mọi sản phẩm của xưởng cô phải chạm tay, không đúc hàng loạt. Hai, đá quý phải có nguồn gốc rõ ràng, tôi không động vào đá bẩn. Ba, thợ trong xưởng phải được đối xử như người, không như công cụ. Vi phạm một điều, tôi đi ngay, không cần báo trước.
- Dạ, con xin hứa. Con sẽ viết ba điều này vào nội quy xưởng, treo ngay cửa ra vào.
Thầy Cần gật đầu, có vẻ hài lòng với câu trả lời. Ông đứng dậy, đi đến giá đục, chọn một cây đục cũ nhưng còn tốt, đặt vào tay cô.
- Cầm về. Mỗi ngày chạm một trăm đường cong trên miếng đồng tôi đưa. Ba ngày sau quay lại đây, tôi kiểm tra. Tay nghề không tự nhiên mà có, nó đến từ mồ hôi.
Nhã Kỳ cầm cây đục, cảm nhận trọng lượng của nó trong tay. Nặng, chắc, lạnh. Cô biết mình vừa nhận không chỉ một cây đục, mà là một lời thách thức.
- Dạ, con sẽ luyện tập.
- Còn nữa. - Thầy Cần rót thêm trà cho cả hai. - Ngày xưa sư phụ tôi cũng thử tôi y như vậy. Tôi run hơn cô nhiều, đường chạm xấu đến mức ông phải cười. Nhưng ông vẫn nhận tôi, vì ông nói thấy lửa trong mắt tôi. Hôm nay tôi thấy lửa trong mắt cô. Đừng để nó tắt.
Không khí đã dịu đi nhiều. Ông nhìn cô gái tóc tém trước mặt, bỗng thở dài.
- Cô khác với những người họ Vương mà tôi từng gặp. Họ đến đây, nếu có đến, chỉ để khoe khoang hoặc mặc cả. Cô đến để học. Sư phụ tôi mà còn sống, có lẽ ông cũng sẽ cho cô một cơ hội.
Nhã Kỳ rưng rưng, nhưng cô kìm lại. Cô biết những giọt nước mắt lúc này sẽ làm ông khó chịu.
Trước khi ra về, thầy Cần tiễn cô ra cửa. Ông đứng nhìn theo cô một lúc, rồi nói một câu khiến cô khựng lại.
- Sư phụ tôi có một công thức cắt giác độc nhất vô nhị, tên là Lâm thị thập lục diện. Mười sáu mặt cắt, ánh lửa mạnh gấp nhiều lần cắt thường. Ông từ chối bán cho bao nhiêu tập đoàn ngoại. Kẻ nào cướp nó, sớm muộn cũng phải trả. Cô nhớ cái tên đó đi. Một ngày nào đó, có thể cô sẽ cần đến nó.
Nhã Kỳ ghi nhớ cái tên "Lâm thị thập lục diện" trong lòng. Lần đầu tiên cô nghe thấy nó, nhưng không hiểu sao, cô có cảm giác cái tên đó sẽ thay đổi cuộc đời cô. Cô siết nhẹ cây đục thầy tặng trong túi xách, như siết chặt một lời hứa vừa được gieo xuống.
Trên đường về, cô gọi điện cho Sophie, giọng run run vì xúc động.
- Thầy đồng ý rồi. Chúng ta có linh hồn của xưởng rồi, Sophie ơi.