DẠ DU THẦN TRÊN NÓC PHỦ THÁI NGUYÊN - Chương 9: Đêm Mưa Thứ 1
Mưa bắt đầu rơi từ lúc chập tối, và khi Triệu Tiểu Sơn leo lên chòi canh cho ca đêm rạng ngày hai mươi tháng chín, cả phủ huyện Dương Khúc đã ướt sũng.…
Nội dung chương
Mưa bắt đầu rơi từ lúc chập tối, và khi Triệu Tiểu Sơn leo lên chòi canh cho ca đêm rạng ngày hai mươi tháng chín, cả phủ huyện Dương Khúc đã ướt sũng. Ban đầu chỉ là mưa bụi lất phất bay theo gió, tới giờ Tuất thì thành mưa thật, từng hạt nặng rơi lộp độp trên mái ngói của chòi, chảy theo máng xối xuống thành những dòng nhỏ róc rách. Đây là đêm mưa thứ 1 của mùa thu năm nay kể từ ngày anh nhận ca chòi cao, và cũng là lần đầu tiên anh trực chòi trong một đêm mưa đúng nghĩa.
Trực chòi trong mưa khác hẳn trực trong đêm quang. Tiếng mưa rơi trên hàng nghìn viên ngói của phủ huyện tạo thành một lớp âm thanh dày và đều, che lấp gần hết những tiếng động nhỏ mà người canh đêm vẫn dựa vào để phán đoán: tiếng chân người dưới sân, tiếng then cửa, tiếng chó sủa xa. Mắt nhìn cũng khó hơn, vì màn mưa làm các mái ngói tối sẫm lại và bóng đèn trong phủ nhòe đi thành từng quầng sáng mờ. Mã Thiết Trụ đã dặn anh từ những ngày đầu: đêm mưa là đêm dễ xảy ra chuyện nhất, vì mưa che tai mắt của người canh, kẻ nào muốn làm việc gì trong bóng tối đều chọn những đêm như thế này. Cho nên đêm mưa, người canh phải đi vòng quanh lan can nhiều gấp đôi, và phải ghi thời tiết vào sổ thật rõ, để mai này ai đọc lại cũng biết đêm ấy tầm nhìn của chòi canh bị hạn chế tới đâu.
Tiểu Sơn khoác thêm chiếc áo tơi mỏng của đội, treo đèn lồng vào sâu trong mái chòi cho khỏi bị mưa tạt tắt, rồi bắt đầu ca trực. Anh ghi vào sổ: ngày hai mươi tháng chín, trời mưa nhỏ, gió đông bắc nhẹ, tầm nhìn trên nóc phủ bị màn mưa che một phần. Thư phòng tối đèn sớm. Khu ngục chỉ còn ánh đèn dầu leo lét ở nhà trực. Cổng phủ đóng kín, then cài đã kiểm.
Tới khoảng cuối giờ Hợi, có tiếng bước chân nặng leo lên cầu thang chòi. Tiểu Sơn giật mình cầm lấy chuôi đao, rồi nhận ra dáng người quen thuộc trong chiếc áo mưa bằng lá: Mã Thiết Trụ lên kiểm tra ca đêm, như ông vẫn làm vào những đêm thời tiết xấu mà không báo trước.
- Mưa thế này mà đèn chòi còn sáng, sổ còn mở, thế là tốt, - đội trưởng nói, rũ nước mưa khỏi áo, ngồi xuống ghế dài. - Đêm mưa đầu mùa, ta lên ngồi với ngươi một lúc. Người mới trực chòi gặp mưa dễ sinh nản, nản thì buồn ngủ, buồn ngủ thì hỏng việc.
Ông rót một chén trà gừng nóng từ bình giữ nhiệt mang theo, đưa cho Tiểu Sơn. Hai thầy trò ngồi nhìn mưa rơi trên những mái ngói của phủ huyện. Nước mưa chảy trên ngói cũ thành từng vệt sáng loang loáng dưới ánh đèn chòi. Xa hơn, cả thành Thái Nguyên chìm trong màn mưa thu, chỉ còn vài đốm đèn nhà dân chưa tắt hẳn.
Ngồi một lúc, Mã Thiết Trụ bỗng hỏi.
- Ngươi có biết vì sao lệ canh của đội ta coi trọng nhất khoảng giờ Tý tới giờ Dần không? Ngoài lý do người ta dễ buồn ngủ nhất vào khoảng ấy.
Tiểu Sơn lắc đầu. Đội trưởng nhấp một ngụm trà, giọng chậm rãi như người kể một câu chuyện đã kể nhiều lần trong đời lính canh của mình.
- Vì theo tích xưa, đó là giờ của đoàn tuần đêm. Sơn Hải Kinh có chép, trong hệ thống quỷ thần của Đạo giáo, cõi âm có mười sáu vị Dạ Du Thần, chuyên tuần tra nhân gian trong bóng tối, đối trọng với đoàn Nhật Du Thần tuần vào ban ngày. Người xưa tin rằng việc thiện ác của con người ban ngày có người trông, ban đêm cũng có thần xem xét. Những việc ác chỉ dám làm lúc nửa đêm, khi cả làng cả thành đã ngủ, như trộm cắp kho tàng, giết người rồi phi tang, tráo đổi giấy tờ nhà đất để chiếm gia sản, đều nằm trong tầm mắt của đoàn tuần đêm ấy.
Tiểu Sơn bất giác ngồi thẳng dậy. Anh từng nghe người già trong thành nhắc tới cái tên Dạ Du Thần vài lần trong những câu chuyện kể bên bếp lửa mùa đông, nhưng chưa bao giờ nghe ai nói rõ về họ như thế này, lại còn nói ngay trên chòi canh giữa một đêm mưa.
Ông kể, tích này ông nghe lần đầu từ chính đội trưởng đời trước của đội canh, cũng trong một đêm mưa như đêm nay, cũng trên chòi canh này, khi ông mới vào đội còn trẻ hơn Tiểu Sơn bây giờ. Người đội trưởng già ấy nói rằng nghề canh đêm ở các phủ huyện vùng này đời nào cũng truyền lại tích mười sáu vị. Vì người canh là kẻ thức cùng một khoảng giờ với đoàn tuần đêm trong tích, nghe tích để biết kính sợ cái giờ mình đang trực, để không dám lơ là. Không dám tiếp tay cho việc gì khuất tất trong bóng tối. Một người lính canh biết rằng trên đầu mình, theo lời người xưa, còn có một đoàn khác cũng đang đi tuần, thì tay hắn sẽ khó mà làm điều gian, dù không ai dưới sân nhìn thấy hắn.
Cũng vì tích ấy mà trong dân gian mới sinh ra nhiều lệ giữ nhà trong đêm. Mã Thiết Trụ nói, như việc nhà có người bệnh nặng thì thuê đạo sĩ dán phù chu sa lên mái, đốt hương thơm cho khói quyện quanh nhà. Chẳng qua cũng là con cháu lo cho người thân phách yếu, sợ đoàn tuần đêm đi qua mà phách người bệnh theo gió lạnh rời khỏi thân. Ông nói Tiểu Sơn đi tuần phố trong thành thế nào cũng có ngày trông thấy những nhà như vậy, cứ theo lệ mà ghi nhận, đừng cười người ta mê tín, vì nhà nào có người nằm chờ qua đêm cũng đều đáng thương cả.
Tiểu Sơn nghe, bất giác nhớ tới buổi chiều ở phố đông, bốn lá giấy vàng trên mái nhà họ Đỗ và lớp khói hương mỏng quấn quanh hiên nhà trong ánh đèn lồng. Hóa ra những điều anh trông thấy hôm ấy và câu chuyện đang nghe đêm nay thuộc về cùng một niềm tin đã truyền qua không biết bao nhiêu đời người trong thành này.
- Hình tướng của họ ra sao, thưa đội trưởng? - anh hỏi.
- Theo lời kể thì mười sáu vị ấy thân hình gầy guộc, da đỏ au, đầu đội mũ sắt nhọn. Điều lạ nhất là hai tay của họ dài khác thường, và khi bay, mười sáu vị nối tay liền với nhau thành một dải dài, người này nối người kia không rời. Chân họ không chạm đất, chỉ lướt trên nóc nhà, đi qua mái ngói mà không gây một tiếng động nào, ngói dưới chân họ không kêu, chó trong sân cũng không sủa. Họ bay từ giờ Tý tới giờ Dần, hết giờ Dần là tan vào bóng tối trước khi trời sáng, không ai thấy họ đi về hướng nào.
- Nếu họ trông thấy một việc ác đang diễn ra thì sao ạ?
Mã Thiết Trụ đặt chén trà xuống, nhìn ra màn mưa một lúc mới đáp.
- Theo tích kể, khi đoàn bay ngang qua nơi một tội ác đã thành, vị đi đầu sẽ phả một luồng âm phong, thứ gió lạnh buốt giá của cõi âm. Xuyên qua khe ngói và in lên trán kẻ ác một vết son đỏ, đánh dấu kẻ ấy cho cõi âm biết. Cả đoàn ghi lại việc ác, rồi bay tiếp, sau đó báo cáo lên Phán Quan Thập Điện. Còn sau khi báo cáo thì điều gì xảy ra với kẻ bị đánh dấu, không ai ở nhân gian biết được. Tích chỉ kể tới đó. Phần còn lại nằm ở cõi âm, ngoài tầm mắt của người sống, và người khôn ngoan thì không đoán mò về những việc ngoài tầm mắt của mình.
Ông ngừng lại, quay sang nhìn Tiểu Sơn, giọng nghiêm hơn.
- Ngươi nghe cho rõ điều này. Ta kể tích này cho ngươi với tư cách một người canh đêm kể cho người canh đêm khác nghe về cái giờ mình đang trực, không phải để ngươi sợ, và càng không phải để ngươi trông chờ. Ta làm lính canh ở phủ này hơn hai chục năm, trực không biết bao nhiêu đêm mưa, chưa từng một lần trông thấy bóng nào nối tay bay trên nóc phủ. Đời đội trưởng trước ta cũng nói chưa từng thấy. Tích là tích, việc là việc. Người canh đêm mà cứ ngóng lên trời chờ thần linh thì việc dưới sân sẽ hỏng hết.
Tiểu Sơn gật đầu, nhưng mắt anh vẫn không sao rời khỏi những mái ngói ướt mưa ngoài kia. Trong đầu anh, hình ảnh một dải mười sáu bóng người đỏ au nối tay nhau lướt qua nóc công đường cứ hiện lên rồi tan đi trong màn mưa. Anh hỏi thêm một câu cuối.
- Thưa đội trưởng, nếu đêm nay họ bay qua đây thật, tiểu nhân có nên ghi vào sổ không?
Mã Thiết Trụ cười khùng khục, tiếng cười lẫn trong tiếng mưa.
- Thấy gì ghi nấy, đó là lệ của ngươi. Nhưng ngươi phải chắc là mắt mình thấy, chứ không phải tai nghe tích rồi mắt tự vẽ ra. Sổ canh của phủ huyện không phải chỗ chép chuyện kể bên bếp lửa.
Hai thầy trò ngồi thêm một lúc nữa cho tới khi mưa ngớt dần. Đội trưởng xuống chòi đi kiểm tra cổng phủ, để lại Tiểu Sơn một mình với ca đêm còn dài. Anh đi vòng quanh lan can nhiều lần hơn lệ thường, mắt nhìn từng mái ngói: nóc công đường ướt sẫm, nóc thư phòng tối om, nóc khu ngục đọng nước thành từng vũng nhỏ sáng loáng. Không có bóng nào lướt qua. Không có luồng gió lạnh nào khác thường ngoài hơi lạnh của mưa thu thấm qua áo tơi. Tới hết giờ Dần, khi chuông báo sáng bắt đầu vang lên từ phía cổng thành, anh ngồi xuống bàn, ghi dòng cuối cùng của đêm vào sổ canh: đêm mưa, không có việc lạ, không có gì xuất hiện trên nóc phủ.
Anh gấp sổ lại, thổi tắt đèn, đứng nhìn trời đang sáng dần trên những mái ngói còn đọng nước. Câu dặn của đội trưởng vẫn còn văng vẳng bên tai: kể để nghe, không phải để sợ. Nhưng Tiểu Sơn biết, từ đêm nay trở đi, mỗi khi trực ca qua giờ Tý, anh sẽ không sao nhìn những mái ngói của phủ huyện bằng con mắt vô tư như những đêm đầu tiên được nữa.