ĐẠI BÀNG TINH NÚI BA VÌ - Chương 17: Cha Con
Tối ngày 8 tháng 4, Sen mang cơm lên trạm kiểm lâm cho cha. Cô đi bộ từ nhà lên trạm lúc trời vừa sẩm, tay xách chiếc cặp lồng nhôm, trong đó có cơm…
Nội dung chương
Tối ngày 8 tháng 4, Sen mang cơm lên trạm kiểm lâm cho cha.
Cô đi bộ từ nhà lên trạm lúc trời vừa sẩm, tay xách chiếc cặp lồng nhôm, trong đó có cơm nóng, một khúc cá kho và niêu thịt gà nấu từ con gà mà trưa nay cô về nhà thấy đã làm thịt sẵn trong bếp. Quân đi theo mẹ, tay cầm thêm chiếc đèn pin và một chai nước chè. Thân ở lại trạm từ chiều để cùng Khoa rà lại bản đồ đường lên Mỏm Sáo và chốt giờ xuất phát ngày mai, nên Sen nói với hàng xóm là mang cơm cho cha phải trực đêm ở trạm.
Cơm bày ra trên chiếc bàn gỗ kê ở hiên trạm. Khoa biết ý, cầm sổ đi vào phòng trong, để lại ba người nhà họ Hà với nhau. Thân ăn chậm, ít nói, như mọi bữa. Chính sự ít nói ấy làm Sen không chịu nổi.
- Cha định đi thật à? Cô hỏi, không vòng vo. - Mai cha lên mỏm với ba người thợ săn, ở lại cả đêm trên ấy, đúng không?
- Ừ. Thân đáp. - Cha đi dẫn đường và giữ vị trí quan sát. Việc đã bàn xong cả rồi.
- Dẫn đường. Sen nhắc lại hai chữ ấy, giọng cô chùng xuống rồi cao dần lên. - Hôm ở nhà thờ họ, con đứng ngoài cửa nghe hết rồi, cha ạ. Con nghe hết tổ huấn, nghe hết chuyện máu ai người ấy bắn. Cái nỏ ấy chỉ có cha bắn được. Người ta gọi cha đi không phải để chỉ đường. Cha biết, con biết, cả đội ấy cũng biết. Cha đừng nói chữ dẫn đường với con nữa.
Quân ngồi bên, cúi mặt xuống bát cơm, không dám nhìn ai. Cậu đã nghe ông ngoại kể chuyện tổ huấn như một bài gia phả, và lúc ấy cậu chỉ thấy tự hào. Tới bây giờ ngồi giữa mẹ và ông, cậu mới hiểu bài gia phả ấy đồng nghĩa với việc gì.
Thân đặt đũa xuống. Ông nhìn con gái. Sen năm nay bốn mươi tuổi, tóc đã có sợi bạc sớm, tay giáo viên mà chai như tay làm ruộng vì một mình nuôi con và chăm cha già từ ngày chồng mất. Ông biết mọi điều cô sắp nói đều đúng, và ông không có câu nào cãi cho ra lẽ được.
- Con đã mất ông nội vì con điểu ấy. Sen nói, nước mắt bắt đầu trào ra nhưng giọng cô vẫn cố giữ cho rõ từng tiếng. - Con không biết mặt ông, chỉ biết qua tấm ảnh trên bàn thờ và ngôi mộ gió không có cốt ở nghĩa địa làng. Chồng con mất sớm, trong nhà này chỉ còn cha là chỗ dựa của hai mẹ con con. Quân nó mười sáu tuổi, cha nó mất từ khi nó còn đỏ hỏn, nó lớn lên bằng mỗi ông ngoại. Vậy mà bây giờ cha bảy mươi hai tuổi rồi, mắt kém, tay run, cha lại tình nguyện quay lại cái nghề săn đã giết ông nội, đi lên ở giữa mỏm đá làm mồi cho một con chim ăn thịt người. Cha có nghĩ tới hai mẹ con con không?
Mấy người kiểm lâm ca tối đi qua sân, thấy cảnh ấy thì lặng lẽ vòng ra phía sau trạm. Tiếng cô giáo Sen khóc ở hiên trạm kiểm lâm, tối hôm trước ngày đội săn lên núi, là thứ mà sau này nhiều người trong vùng còn nhớ, dù không ai dám nhắc lại trước mặt cô.
Thân để cho con gái khóc một lúc. Ông không giỏi nói lời mềm, cả đời ông chưa từng giỏi việc ấy. Nhưng câu ông nói ra sau đó là câu ông đã nghĩ suốt từ sáng, từ lúc ngâm ba mũi tên vào bát nước đen trên bàn thờ.
- Sen. Ông nói chậm rãi. - Chuyện này không còn là chuyện của riêng nhà mình nữa. Nó là chuyện của cả chân núi này. Đêm rằm tới, nó xuống đồng bằng bắt người hàng loạt, sách đền chép thế, các đời trước đều thế. Lúc ấy người chết không phải một mình cha. Sẽ có những đứa trẻ khác mất cha, như con mất ông ngày xưa, như Quân mất cha nó. Trong cả vùng này, người giữ nỏ chỉ còn một mình cha. Nếu người giữ nỏ trốn, thì cha sống thêm được mấy năm để làm gì? Để mỗi đêm rằm nghe tin thôn bên có đứa trẻ mồ côi à?
- Nhưng sao cứ phải là cha? Sen hỏi, câu hỏi mà cô biết trước câu trả lời mà vẫn phải hỏi. - Súng của kiểm lâm, súng của tỉnh, bao nhiêu người trẻ khỏe hơn cha.
- Vì thứ giết được nó chỉ nằm trong rương nhà mình. Thân nói. - Và người bắn nó phải là người của nhà mình. Tổ huấn chép thế, không phải cha bịa ra để đi tìm cái chết đâu, Sen ạ. Cha cũng muốn sống nhìn Quân nó lớn. Nhưng có những việc trong đời, trốn được một lần thì nó đuổi theo cả đời. Cha trốn bốn mươi hai năm rồi. Đêm nào cha cũng nghe tiếng cha của cha gọi ở chân vách. Con có hiểu không, cha không đi mới là không sống nổi.
Sen không nói được nữa. Cô úp mặt vào hai bàn tay, khóc thành tiếng. Quân đứng dậy, đi vòng qua bàn, đặt tay lên vai mẹ, lúng túng như một người lớn tập sự. Thân nhìn hai mẹ con, tay ông đặt trên đầu gối nắm chặt lại rồi buông ra. Ông muốn nói thêm một câu cho con gái yên lòng, một câu hứa hẹn rằng cha sẽ về, nhưng ông không nói được, vì ông không chắc, và cả đời ông chưa từng hứa với con điều gì mà mình không chắc.
Sen lau nước mắt, đứng dậy thu dọn cặp lồng. Trước khi về, cô nói một câu cuối, giọng đã khàn:
- Cha đi thì đi. Nhưng cha nhớ, bàn thờ nhà mình con giữ. Cha phải tự bước qua cửa nhà này mà về thắp hương cho ông, chứ con không thắp thay cha đâu.
Cô xách cặp lồng đi xuống dốc trạm, Quân cầm đèn pin đi trước soi đường cho mẹ. Thân đứng ở hiên nhìn theo ánh đèn pin nhỏ dần trong sương, cho tới khi nó khuất hẳn sau rặng tre ở chân dốc.
Đêm đã khuya, trạm chỉ còn Thân ngồi với chén trà nguội ở hiên, chờ Khoa chốt xong giờ giấc trong phòng. Sinh cũng còn ở lại, ngồi ở bậc thềm phía bên kia, lặng lẽ lau lại khẩu súng săn của mình bằng mảnh vải dầu.
Gần mười giờ, Hợi ghé trạm.
Anh ta đến một mình, súng không mang theo, chỉ có chiếc áo khoác vắt vai và nụ cười lớn thường lệ. Anh ta nói ghé uống chén trà trước ngày lên mỏm, gặp ai còn thức thì chào một tiếng. Thân rót cho anh ta chén trà mới. Hợi uống một hơi, khen trà trạm đậm, rồi quay sang khoe, giọng sang sảng giữa đêm yên tĩnh của trạm:
- Xong vụ này là nhà tôi có việc lớn, ông Thân ạ. Con Hoa nhà tôi, Nguyễn Thị Hoa, mười chín tuổi, sắp cưới vào cuối tháng này. Nhà trai bên xã bên đã xem ngày, chọn được ngày tốt rồi, chỉ chờ tôi xong việc trên núi là hai họ ngồi lại chốt cỗ bàn. Con gái lớn, gả được chỗ tử tế, cha mẹ nào không mừng. Tôi hứa với mẹ con nó rồi: xong vụ này tao về ăn cưới, không thiếu mặt. Con chim kia có giỏi thì giỏi, cũng không làm lỡ ngày vui của con gái tôi được đâu.
Anh ta cười lớn, vỗ đùi, đòi thêm chén trà nữa. Sinh ngồi bên kia bậc thềm cũng cười theo, tiếng cười lịch sự của người trẻ nghe người lớn khoe chuyện nhà. Chỉ Thân không cười nhiều. Ông nghe trong tiếng khoe khoang ấy có một thứ gì khác, gấp gáp hơn thường ngày, như người ta nói to để tự mình nghe cho chắc.
Hợi ngồi thêm một lúc, nói chuyện đám cưới thêm vài câu nữa, chuyện cỗ bàn mấy mâm, chuyện anh ta định dành tiền thưởng của vụ này, nếu có, để mua cho con gái đôi bông tai vàng làm của hồi môn. Rồi anh ta đứng dậy ra về.
Nhưng Hợi không về thẳng. Ở góc sân tối của trạm, chỗ gần chuồng xe, anh ta kéo Sinh lại.
Thân ngồi ở hiên, qua ánh đèn vàng yếu ớt, thấy hai bóng người đứng nói chuyện rất khẽ, và thấy vai Hợi, cái vai u của người thợ săn khỏe nhất vùng, bỗng như sụp xuống một chút. Ông không nghe rõ họ nói gì. Ông chỉ thấy Sinh đứng thẳng người lên, bất động, như người vừa nghe phải một điều ngoài sức tưởng tượng.
Một lúc sau, Hợi vỗ mạnh vào vai Sinh hai cái, cười một tiếng ngắn cho có lệ, rồi đi thẳng xuống dốc, không quay lại hiên chào Thân lần nữa. Tiếng chân anh ta mất dần trong đêm.
Sinh trở lại hiên, ngồi xuống bậc thềm, rất lâu không nói gì. Mảnh vải dầu và khẩu súng nằm quên trên đùi anh.
- Nó dặn cháu một việc. Cuối cùng Sinh nói, giọng thấp. - Nó bảo, mai kia trên núi mà nó có bề gì, cháu nhớ lo cho mẹ con nó giúp nó. Vợ nó, con Hoa nó. Nó bảo nó nói câu này một lần thôi, cháu nghe rồi thì giữ trong bụng, đừng kể với ai là nó đã sợ.
Thân im lặng.
- Nó khoe thế thôi, chú ạ. Sinh nói, mắt nhìn xuống khoảng sân tối nơi Hợi vừa đứng. - Khoe đám cưới, khoe bông tai, nói cười ầm cả trạm. Nhưng nó sợ hơn cả cháu. Cháu đi rừng với nó mười năm, chưa thấy nó sợ bao giờ. Hôm nay cháu thấy rồi.
Thân rót cho Sinh một chén trà nóng. Hai chú cháu ngồi ở hiên trạm kiểm lâm, giữa đêm trước ngày lên Mỏm Sáo, không ai nói thêm lời nào về chuyện ấy nữa. Nhưng Thân ghi việc này vào trong đầu, bên cạnh viên sáp ong nằm trong bụi cây sau nhà văn hóa, bên cạnh ba mũi tên đã buộc dây đỏ trong rương: người thợ săn giỏi nhất vùng, đêm nay, đã lén dặn lại chuyện vợ con mình cho một người bạn săn, rồi đi xuống núi trong tiếng cười cố giữ cho to.