ĐẠI BÀNG TINH NÚI BA VÌ - Chương 25: Bổ Nhào
Tiếng vỗ cánh vòng trở lại từ phía Vực Sương không ập xuống ngay. Nó lượn. Trong gần nửa giờ sau khi Hợi rơi xuống vực, con điểu bay vòng quanh Mỏm Sáo…
Nội dung chương
Tiếng vỗ cánh vòng trở lại từ phía Vực Sương không ập xuống ngay.
Nó lượn. Trong gần nửa giờ sau khi Hợi rơi xuống vực, con điểu bay vòng quanh Mỏm Sáo trong sương, lúc ở phía trên thung, lúc trườn qua phía vách đông, lúc lại bất ngờ gần tới mức gió cánh của nó quét tung những mảnh trúc gãy trên mặt đá. Nó không rít thêm lần nào. Sự im lặng của nó lúc này còn làm ba người trên mỏm kiệt sức hơn cả tiếng rít, vì họ không còn một dấu hiệu nào để đoán nó đang ở đâu ngoài những đợt gió đổi hướng không báo trước.
Thân nằm ở vị trí quan sát, một bên nút tai đã lỏng, tay giữ nỏ, và ép mình không nhìn về phía khe đá phía bắc nữa. Khoảng trống ở đó cứ kéo mắt ông quay lại. Tảng đá chìa ở mép khe đã bị vuốt cào vỡ một mảng, và mỗi lần gió cánh quét qua mỏm, những mảnh đá vụn còn sót lại lăn khẽ trên mặt đá ướt. Thân tự ra lệnh cho mình bằng những việc rất nhỏ: đếm người còn lại, kiểm tra ống tên, nghe tiếng Sinh thở ở phía đông, nghe tiếng Đức đổi đạn ở phía tây. Ba người. Một mũi tên. Không còn trâu mồi. Không còn thế phục kích.
Khoảng 20 giờ 30, nó lao xuống lần đầu tiên sau cú quắp.
Đợt gió này không vòng vo. Nó đổ thẳng từ phía trên đầu xuống giữa mỏm, mạnh tới mức sương bị ép dạt ra hai bên như nước bị một tảng đá lớn rơi vào. Thân chỉ kịp hét lên một tiếng ngắn trước khi luồng gió cánh đập vào mặt đá.
- Nằm xuống!
Sinh ở khe phía đông là người bị luồng gió ấy bắt trúng nhiều nhất. Anh vừa ngẩng đầu lên để nhìn theo hướng Thân chỉ tay thì cả thân người bị hất văng khỏi mép khe, trượt trên mặt đá ướt và đập sườn vào một tảng đá thấp ở giữa đường rút. Tiếng va nghe khô và nặng. Khẩu súng của anh văng ra, trượt đi một đoạn rồi dừng lại ở mép một vũng sương. Sinh nằm co người, một tay ôm sườn, mặt nhăn lại, nhưng anh không kêu lên tiếng nào lớn. Anh chỉ thở ra một hơi đứt quãng và cố chống tay ngồi dậy ngay, như sợ nếu mình nằm lâu thêm một giây, con điểu sẽ quay lại đúng chỗ ấy.
Vuốt của nó quơ qua khoảng đá Sinh vừa bị hất khỏi, chậm hơn thân người anh đúng một nhịp thở. Bốn vuốt cong cào vào mặt đá, tóe lên những tia lửa nhỏ và những mảnh đá vỡ, để lại trên nền mỏm bốn vệt cào song song, sâu và dài, ngay cạnh dấu chân trượt của Sinh trong sương ướt. Nếu Đức không hành động trong tích tắc ấy, những vệt cào kia đã ở trên người cháu họ của Thân.
Đức lao ra khỏi khe phía tây, không phải chạy đứng mà là lăn và trườn trên mặt đá, một tay túm lấy cổ áo Sinh, tay kia túm vào quai súng của anh, kéo cả người lẫn súng về phía khe đá hẹp nằm giữa hai tảng đá lớn ở phía nam mỏm. Đó là khe đá mà buổi chiều, khi chia vị trí, cả đội đã bỏ qua vì nó quá chật cho một người nằm bắn, chỉ vừa cho một người co mình tránh nạn. Đức nhét Sinh vào khe trước, ép vai anh xuống thấp, rồi mới tự mình chen vào nửa thân trên, đầu và súng quay ra ngoài để giữ đường nhìn. Vuốt điểu quơ qua lần thứ hai ngay trên miệng khe, gió ép xuống làm cả hai người phải úp mặt vào đá, nhưng lông thép không chạm được vào người nào.
- Sườn cháu sao? Đức hỏi gấp, giọng qua lớp nút tai nghe như từ xa vọng lại.
Sinh lắc đầu, tay vẫn ôm sườn, cố nói thành câu.
- Bầm thôi. Chưa gãy. Đau, nhưng cử động được.
Thân nghe câu ấy từ vị trí của mình và tự cho phép mình thở ra một hơi. Chỉ bầm sườn. Chưa gãy. Đêm nay họ đã mất một người xuống vực; ông không chịu nổi ý nghĩ mất thêm một người nữa ngay trong giờ tiếp theo, nhất là Sinh, người cháu họ đã theo ông lên mỏm này vì tin vào những lời dặn của ông hơn bất cứ ai trong đội.
Con điểu vỗ cánh bay lên, vòng ra phía thung. Thân biết vòng bay tiếp theo sẽ không còn là thăm dò hay dằn mặt nữa. Nó đã quắp trúng một lần trên mỏm này. Nó đã biết người ở đây không làm gì được nó bằng súng. Nó đã biết những khe đá nào có người nằm. Lần bổ xuống tiếp theo của nó sẽ nhằm thẳng vào người, và nếu cả ba cứ co mình trong những khe đá riêng lẻ, nó sẽ nhổ từng người ra khỏi mỏm như nó vừa nhổ Hợi, chỉ là vấn đề của thời gian và của cơn đói.
Ông đứng lên.
Đó không phải một quyết định được nghĩ suốt trong nửa giờ nằm nghe tiếng cánh. Đó là một điều mà thân người già nua của ông làm trước khi đầu óc kịp ngăn lại: hai chân chống trên mặt đá ướt, lưng thẳng dậy ở vị trí quan sát giữa mỏm, cây nỏ thần được nâng lên bằng cả hai tay. Lần đầu tiên sau bốn mươi hai năm, Hà Văn Thân giương cây nỏ của họ Hà lên trước một con điểu đang bổ xuống, không phải để ngắm một cái bóng qua thung, không phải để giữ trong tay như một vật chứng của lời thề cũ, mà để bắn, nếu một phát bắn thật sự xuất hiện.
Cây nỏ nặng hơn trong trí nhớ của ông rất nhiều. Gỗ lim bọc đồng, dây nỏ căng, rãnh tên giữ mũi Cả đã gia trì, tất cả đè lên đôi tay bảy mươi hai tuổi của ông một sức nặng làm bắp tay run lên ngay trong những giây đầu tiên. Mắt ông trong sương đêm chỉ còn nhìn rõ được ở cự ly gần. Tay ông, như ông đã biết từ hôm mở rương thờ, không còn là tay của người thợ săn ba mươi tuổi giữ ống tên sau lưng cha mình nữa. Nhưng ông đứng vững, hai chân mở rộng trên đá, và hướng mặt nỏ lên khoảng trời đen phía trên mỏm, nơi tiếng cánh đang vòng lại.
- Chú! Sinh gọi từ trong khe, giọng lạc đi vì đau sườn và vì sợ. - Chú vào khe đi! Nó thấy chú đấy!
- Nó thấy từ lâu rồi. Thân đáp, không quay đầu. - Nằm im trong khe. Đức, đèn pin. Khi nó xuống, quét đèn theo cổ nó cho tôi. Một lần thôi, đúng lúc nó lao qua đầu tôi. Nghe rõ không?
Đức ở miệng khe phía nam, nửa thân còn ép sát đá để che cho Sinh, ngẩng lên nhìn ông một giây. Anh không hỏi lại. Người cựu bộ đội ấy đã hiểu ý đồ của ông già trong một nhịp: Thân đang tự biến mình thành thứ lộ nhất trên mỏm, thay cho tất cả những người còn lại, và biến cây nỏ thành cái giá để buộc con điểu phải bổ thẳng xuống một điểm nó đã chọn. Đức rút chiếc đèn pin dự phòng từ túi áo, kiểm tra một cái bấm rất nhanh.
- Rõ. Anh nói. - Cháu quét theo cổ nó.
Tiếng cánh ập xuống lần thứ hai.
Lần này Thân nhìn thấy nó đến. Không rõ, không trọn, nhưng đủ: một khối đen lớn hơn cả khoảng trời mà sương vừa mở ra, lao thẳng xuống giữa mỏm theo đúng đường mà một con chim săn mồi lao vào con mồi đang đứng lộ trên mặt đất. Đôi vuốt của nó mở ra phía trước. Đầu nó hạ thấp. Và cái cổ, thứ từ đầu đêm tới giờ luôn rụt lại sát thân sau lớp lông thép xếp kín, bắt đầu vươn ra.
Nó vươn dài ra hết cỡ để quắp con mồi trên mặt đá.
Đèn pin của Đức bật lên đúng tích tắc ấy từ phía sau lưng Thân, một luồng sáng trắng đục quét qua sương, bám theo chuyển động của khối đen đang lao xuống, trượt qua đầu nó, qua cái mỏ đồng xỉn đang hé mở, và dừng lại, chỉ trong một phần của một giây, ở dưới cuống họng nó.
Ở đó có một vệt trắng hình bầu dục.
Nó to chừng bàn tay người, nằm ở nơi cổ nối vào thân, là khoảng da duy nhất trên toàn thân hình đen kịt ấy không có lông thép phủ lên. Trong ánh đèn pin quét qua sương, vệt trắng ấy hiện ra rõ tới mức Thân tưởng mình có thể đếm được cả rìa của nó: phía trên là lông đen xếp dày, phía dưới là lông đen xếp dày, ở giữa là một khoảng trắng trơ ra, mềm và không được che chở, đúng như dòng tổ huấn mơ hồ mà cụ tổ đã chép lại bằng bốn chữ ít ỏi tới mức tàn nhẫn: một chỗ không lông.
Ngón tay của Thân đã ở trên cò nỏ.
Nhưng ông không bắn.
Cự ly trong tích tắc ấy vẫn còn ở ngoài khoảng mà ông dám tin vào đôi mắt mờ và đôi tay run của mình. Sương vẫn phủ thành từng lớp giữa mặt nỏ và cổ nó. Tốc độ bổ nhào của nó nhanh tới mức vệt trắng chỉ lộ ra trong đường lao thẳng ở một góc mà mũi tên, nếu rời rãnh lúc này, sẽ chạm vào lông thép ở rìa cổ trước khi chạm được vào khoảng trắng, và một mũi tên duy nhất không cho phép ông thử một phát bắn mà chính ông cũng biết là chưa đủ. Ông đã nghe cha mình kể, không, ông đã tận mắt thấy cha mình trả giá cho một phát bắn ở góc xiên năm 1983. Ông không bắn.
Cú bổ qua đi ngay trên đầu ông. Gió cánh quật Thân loạng choạng hai bước trên đá ướt, cây nỏ trong tay ông chao đi rồi được ông ghì lại vào ngực. Vuốt của con điểu quơ sượt qua khoảng đá ngay sau lưng ông, cào lên mặt mỏm thành những tiếng rít của đá bị xé. Rồi nó vỗ cánh bay lên, cổ rụt lại ngay trong lúc lên cao, và vệt trắng dưới cuống họng nó biến mất sau lớp lông thép khép kín, như chưa từng có trên đời.
Mỏm đá trở lại trong sương và tiếng cánh xa dần. Thân vẫn đứng giữa mỏm, nỏ hạ xuống một nửa, hai tay run tới mức thân nỏ va nhè nhẹ vào khóa thắt lưng của ông. Ông không xấu hổ vì cái run ấy. Ông vừa nhìn thấy thứ mà bốn đời họ Hà chỉ được đọc trong một dòng chép tay, thứ mà người chăn trâu Lực bị cả thôn cho là nói nhảm khi kể lại, thứ mà cha ông năm xưa có lẽ chưa từng kịp nhìn thấy trước khi bắn phát tên định mệnh của mình. Ông đã thấy. Bằng mắt mình, ở cự ly của một cú bổ nhào, trong ánh đèn pin của Đức.
Từ trong khe đá phía nam, Sinh chống tay vào đá, cố nhích người ra một chút dù Đức giữ vai anh lại. Bàn tay anh vươn ra, níu lấy vạt áo của Thân, kéo nhẹ một cái như trẻ con níu người lớn sau một cơn ác mộng. Giọng anh lạc đi, không rõ vì đau sườn hay vì điều vừa nhìn thấy.
- Chú thấy không? Sinh hỏi. - Cổ nó, lúc nó lao xuống ấy.
Thân từ từ quay lại, nhìn người cháu họ đang co mình trong khe đá, mặt trắng bệch trong quầng sáng đèn pin vừa tắt. Ông gật đầu, một cái gật chậm và chắc.
- Thấy. Ông nói. - Nhưng thấy thôi chưa đủ để bắn.