ĐẠI BÀNG TINH NÚI BA VÌ - Chương 8: Ba Người Thợ Săn
Chiều ngày 5 tháng 4, ba người thợ săn chính thức có mặt ở thôn Yên Sơn. Cuộc họp được tổ chức trong phòng chính của nhà văn hóa, khác hẳn cuộc họp vội…
Nội dung chương
Chiều ngày 5 tháng 4, ba người thợ săn chính thức có mặt ở thôn Yên Sơn.
Cuộc họp được tổ chức trong phòng chính của nhà văn hóa, khác hẳn cuộc họp vội ngoài sân tối hôm trước. Bàn ghế xếp thành vòng, trên bàn có bản đồ khu vực đỉnh Ngọc Hoa do trạm kiểm lâm in ra, một cuốn sổ ghi chép của Khoa và ba khẩu súng dựng ngay ngắn ở góc phòng. Dân thôn không vào trong, chỉ đứng ngoài cửa sổ nghe, và Thịnh phải mấy lần ra nhắc mọi người nói khẽ.
Thân ngồi ở đầu bàn, bên cạnh Khoa. Ông đến sớm nhất và cũng là người ít nói nhất từ đầu buổi.
Phạm Văn Đức tới đúng giờ hẹn, không sớm một phút, không muộn một phút. Anh ba mươi ba tuổi, người gọn, tóc cắt ngắn, ba lô bộ đội xếp vuông vức đặt dưới chân ghế. Trước khi ngồi xuống, anh đi một vòng quanh phòng, nhìn bản đồ trên bàn, nhìn ra các cửa sổ hướng lên núi, rồi mới ngồi vào chỗ của mình. Cách anh quan sát một căn phòng lạ làm Thân nhớ tới những người lính biên phòng ông từng dẫn đường nhiều năm trước.
Nguyễn Văn Hợi đến sau, vẫn khẩu súng hai nòng trên vai, cười nói ồn ào từ cổng vào. Đặng Văn Sinh đến gần như cùng lúc, lặng lẽ chọn ghế ở giữa hai người kia, như thể bản năng đã mách anh rằng chỗ ngồi của mình trong đội này là ở giữa.
Khoa mở đầu bằng việc phổ biến toàn bộ những gì đã biết, theo đúng thứ tự hồ sơ của trạm: mười hai xác thú trên chạc cây cao ngày mồng 3, bốn vết móng song song cách nhau mười hai phân, chiếc lông đen cứng như thép mà Thân giữ, xác con trâu nhà Thịnh đêm qua, tai người chăn trâu chảy máu vì một tiếng rít ở cự ly gần, khung hình bóng đen trên camera bẫy và lời kể của Quân về bóng đen lướt trên thung chiều qua. Anh nói rõ cả phần chưa biết: chưa ai nhìn rõ con vật ở cự ly gần và còn sống để kể lại tường tận, chưa ai thử bắn nó, và báo cáo chính thức vẫn chỉ ghi thú dữ lớn chưa xác định.
- Khu vực nguy hiểm là toàn bộ vòng quanh đỉnh Ngọc Hoa và thung lũng phía đông. Khoa nói. - Từ hôm nay, mọi chuyến đi lên khu vực đó phải có tên trong kế hoạch của trạm. Tôi nói trước để không ai hiểu lầm: đây không phải một chuyến đi săn tự do.
Đức giơ tay xin nói. Anh đứng dậy theo thói quen bộ đội, chỉ lên bản đồ.
- Tôi đề nghị mọi hành động phải theo kế hoạch phục kích bài bản. Đức nói, giọng rõ ràng, dứt khoát. - Chọn điểm nấp trước, tính hướng gió, tính đường rút. Mỗi người một vị trí cố định, không tự ý đổi chỗ. Không ai được nổ súng khi chưa có lệnh, vì trong sương mù, bắn bừa là bắn vào nhau trước khi bắn trúng con thú. Đêm nào đi, đi mấy người, mang gì, rút theo đường nào, tất cả phải bàn xong ở đây trước khi lên núi. Tôi đã đi rừng với đơn vị nhiều năm, kỷ luật không làm ai yếu đi. Nó giữ cho người ta sống mà về.
Một vài cái gật đầu trong phòng. Sinh cũng gật đầu.
Hợi bật cười phá lên.
- Anh Đức ơi, đi săn mà bày vẽ như đi trận thế này thì chim chưa thấy mặt đã bay mất rồi. Hợi nói, vỗ đùi. - Tôi đi rừng hai mươi năm, chưa lần nào tôi phải vẽ bản đồ trước khi hạ một con thú. Thú rừng nó không đọc kế hoạch của mình đâu. Nó ngửi thấy mùi người, nghe thấy tiếng người bàn bạc ầm ĩ cả phòng thế này, là nó tránh xa ba quả núi rồi. Săn là phải nhanh, phải quyết, gặp là bắn. Chần chừ tính toán thì chỉ có về tay không.
- Anh Hợi hạ được nhiều thú, tôi không cãi. Đức đáp, không hề nổi nóng. - Nhưng những con thú anh từng hạ, có con nào cắp được một con trâu nặng mấy tạ bay lên chạc cây cao hai chục mét không? Có con nào làm người ta chảy máu tai chỉ bằng một tiếng kêu không? Nếu chưa có, thì kinh nghiệm hai mươi năm của anh với những con thú ấy chưa chắc đã dùng được ở đây.
Mặt Hợi đỏ lên. Anh ta định nói lại thì Sinh lên tiếng, nhẹ nhàng mà đúng lúc.
- Thôi, hai anh. Việc chưa làm đã cãi nhau thì lên núi biết nghe ai.
Sinh quay sang phía Thân, và là người duy nhất trong phòng hỏi một câu không liên quan tới súng đạn hay vị trí nấp.
- Chú Thân, cháu hỏi chú một việc. Theo lệ núi của vùng này, khi đi săn một con thú dữ lâu năm như thế, người ta phải kiêng những gì? Có điều gì tuyệt đối không được làm không, chú nói cho cả đội nghe, để ai cũng biết mà tránh.
Cả phòng im lặng nhìn về phía Thân. Câu hỏi của Sinh, trong tai Thân, là câu hỏi đúng nhất từ đầu buổi họp tới giờ.
- Kiêng thì nhiều. Thân nói chậm rãi. - Không lên rừng một mình. Không đuổi theo tiếng động lạ trong đêm. Không gọi thẳng tên nó khi đang ở trên núi, người già ở đây gọi nó là Ông Lớn Trên Chóp là vì thế. Trâu bò dồn về trước tối. Và quan trọng nhất: không được coi thường nó vì mình có súng. Con vật này sống trên đỉnh Ngọc Hoa lâu hơn cả thôn Yên Sơn cộng lại. Nó biết rừng này hơn tất cả chúng ta.
Trước khi chuyển sang phần phân công, Đức xin thêm một ý nữa, lần này không ai cười được. Anh đề nghị từ nay mỗi chuyến lên núi, đội phải kiểm tra trang bị hai lần, một lần ở nhà văn hóa và một lần ở chân dốc: súng, đạn, đèn pin, bộ đàm, nước uống và nút bịt tai chống tiếng ồn, thứ nào thiếu thì chuyến đó hoãn. Hợi nhếch mép định nói, nhưng Khoa đã gật đầu ghi ngay vào sổ, vì đề nghị ấy khớp hẳn với quy định của trạm. Sinh bổ sung thêm một việc nhỏ: ai có người nhà ở thôn thì phải báo rõ giờ dự kiến xuống núi, để ở nhà không ai phải thức trắng chờ trong sợ hãi như mấy đêm vừa qua.
Khoa nhân đó chốt phần phân công: Thân làm dẫn đường chính thức cho đội thợ săn, chịu trách nhiệm về đường đi, điểm dừng và lệ núi. Rồi anh nhìn thẳng vào Thân và đặt câu hỏi mà cả phòng đều đang chờ.
- Ông Thân, còn một việc nữa. Đội cần mọi vũ khí có thể dùng được. Cây nỏ của họ Hà nhà ông, cây nỏ mà người trong vùng vẫn truyền miệng là nỏ thần giữ từ đời cụ tổ, ông có mang theo khi dẫn đường không?
Thân im lặng một lúc lâu. Ông nhìn xuống đôi bàn tay đặt trên đầu gối của mình: những bàn tay gầy, gân guốc, và nếu để ý kỹ sẽ thấy đầu ngón tay trỏ bên trái hơi run rất nhẹ, cái run của tuổi già mà ông không giấu được ai trong những năm gần đây.
- Không. Ông nói. - Tôi đã gác nỏ hơn bốn chục năm rồi, từ sau năm 1983. Tay tôi bây giờ run, mắt tôi tối thì kém, kéo nổi dây nỏ ấy hay không còn chưa chắc. Tôi đi với đội để chỉ đường và giữ lệ núi, không phải để bắn. Các anh có súng của các anh. Đừng trông vào cây nỏ của một ông già.
Hợi cười khẩy một tiếng nhỏ, nhưng không nói gì. Sinh nhìn chú mình rất lâu, ánh mắt còn vương nét không tin hẳn, nhưng anh cũng không hỏi thêm trước mặt mọi người.
Đức là người phá vỡ im lặng cuối cùng. Anh nhìn Thân thẳng, không vòng vo.
- Ông Thân, tôi hỏi thẳng. Đức nói. - Nghe người ta nói, chỉ nhà ông còn giữ được thứ bắn thủng được nó. Có thật không?
Căn phòng lặng đi. Ngoài cửa sổ, mấy người dân đứng nghe cũng nín thở. Trên bàn, tấm bản đồ đỉnh Ngọc Hoa nằm im dưới ánh đèn, và ở phía đông của tấm bản đồ ấy là một khoảng trắng chưa có tên, nơi miệng hang của con điểu đang chờ được xác định.
Thân đứng dậy. Ông không nổi giận, không đập bàn, mặt ông chỉ mệt đi thấy rõ.
- Họp thế đủ rồi. Ông nói với Khoa. - Mai đội khảo sát địa hình thì gọi tôi. Tôi về trước.
Ông bước ra khỏi nhà văn hóa mà không trả lời câu hỏi của Đức.
Ở cổng, Sen đang đứng đợi cha. Cô mang theo chiếc áo khoác dày hơn cho ông vì trời về tối đã lạnh, và từ vẻ mặt của những người dân lục tục ra về, cô biết cuộc họp vừa có một đoạn không vui. Hai cha con đi bộ về nhà trong im lặng gần hết quãng đường. Quân đã ăn cơm trước và đi ngủ sớm sau một ngày leo núi.
Tới bữa cơm tối muộn, khi chỉ còn hai cha con ngồi đối diện nhau, Sen mới lên tiếng. Cô hỏi lại gần như nguyên văn câu hỏi của Đức lúc chiều, câu hỏi mà cô đã nghe được từ một người hàng xóm có mặt ở cửa sổ nhà văn hóa.
- Bố, người ta nói nhà mình còn giữ được thứ bắn được con điểu ấy. Có thật không bố? Nếu thật, sao bố không nói với đội? Họ là người đi cùng bố lên núi mà.
Thân gắp thức ăn vào bát con gái theo thói quen của một người cha, rồi đặt đũa xuống. Ông nhìn lên bàn thờ ở gian trong, nơi sau làn khói hương là ảnh cha ông và chiếc rương gỗ lim dưới chân bàn thờ, trong rương là cây nỏ bọc đồng và ba mũi tên đồng mà sáng nay chính tay ông vừa đếm.
Ông không trả lời. Không phải vì ông muốn giấu con gái một bí mật lớn lao, mà vì ông biết, hễ ông mở miệng xác nhận, câu chuyện sẽ không dừng lại ở bữa cơm này. Nó sẽ đi tiếp tới đội thợ săn, tới trạm kiểm lâm, tới cả thôn, và cuối cùng nó sẽ quay lại đặt cây nỏ vào đôi tay run rẩy của một ông già bảy mươi hai tuổi, bắt ông làm lại việc đã giết cha ông bốn mươi hai năm trước.
Sen nhìn cha rất lâu. Cô hiểu sự im lặng ấy theo cách của một đứa con gái đã sống cạnh ông đủ lâu, và cô không hỏi thêm lần thứ hai trong đêm đó. Cô chỉ lặng lẽ dọn bát đũa, còn Thân ngồi lại một mình trước mâm cơm đã nguội, nghe tiếng gió đêm bắt đầu nổi lên trên mái nhà, hướng về phía đỉnh Ngọc Hoa.