ĐẠI BÀNG TINH NÚI BA VÌ - Chương 9: Lần Đầu Thấy Bóng
Chiều muộn ngày 5 tháng 4, đội lên sườn Ngọc Hoa khảo sát địa hình. Đây là chuyến đi đầu tiên của đội thợ săn với đầy đủ thành phần: Thân dẫn đường, Khoa…
Nội dung chương
Chiều muộn ngày 5 tháng 4, đội lên sườn Ngọc Hoa khảo sát địa hình.
Đây là chuyến đi đầu tiên của đội thợ săn với đầy đủ thành phần: Thân dẫn đường, Khoa chỉ huy, Hợi, Sinh và Đức mang súng đi theo đội hình đã bàn ở nhà văn hóa. Mục đích của chuyến đi không phải để săn. Khoa nói rõ từ chân dốc: chỉ khảo sát, chọn trước các điểm có thể làm chỗ nấp và đường rút quanh thung lũng phía dưới đỉnh, ghi tọa độ, rồi xuống núi trước khi trời tối hẳn. Không ai được nổ súng trong chuyến này, dù có nhìn thấy bất cứ thứ gì.
Đức kiểm tra trang bị hai lần đúng như đề xuất của anh hôm họp: súng, đạn, đèn pin, bộ đàm, nước. Hợi cười nhạt khi phải đứng yên cho Đức kiểm tra lại dây đeo súng của mình, nhưng trước mặt Khoa, anh ta cũng không cãi thành lời.
Thân dẫn đội đi theo đường mòn phía tây thung, tránh hẳn lối mòn sau núi nơi xác con trâu nhà Thịnh vẫn còn trên chạc cây. Ông chọn tuyến này vì từ các mỏm đá dọc đường có thể nhìn bao quát cả thung lũng phía dưới đỉnh Ngọc Hoa và vách đá phía đông ở phía xa, nơi sương chiều bắt đầu tụ lại thành từng mảng trắng đục.
- Nhớ đường này cho kỹ. Ông nói với cả đội khi đi qua một ngã ba đá. - Nếu có việc phải rút trong đêm, cứ theo dốc này mà xuống, đừng rẽ vào khe suối. Khe suối tối và trơn, người lạ vào đó ban đêm là lạc.
Đội ghi lại ba điểm nấp khả thi: một khe đá lớn ở lưng chừng sườn phía tây, một hốc dưới chân vách thấp gần bìa thung, và một bãi đá phẳng có tầm nhìn rộng nhưng lộ thiên, Đức đánh dấu là điểm quan sát dự phòng chứ không phải điểm phục kích. Hợi chê cả ba điểm đều quá xa khoảng trống giữa thung, nơi theo anh ta thì con mồi sẽ xuất hiện.
- Nấp xa thế này, chim nó đậu giữa thung kia, súng săn bắn tới nơi thì đạn đã rơi xuống đất rồi. Hợi nói.
- Chuyến này không ai định bắn cả, anh Hợi. Đức đáp. - Điểm nấp xa là để sống mà nhìn cho rõ trước đã. Anh muốn lại gần nó, thì trước hết phải biết nó từ đâu tới.
Hoàng hôn xuống rất nhanh trên núi. Nắng vàng vừa tắt khỏi các đỉnh cây thì sương đã đổ xuống thung thành một biển trắng lặng, chỉ còn những ngọn thông cao nhất nhô lên như những cột buồm nhỏ. Đội chuẩn bị rút xuống theo đúng kế hoạch thì Thân giơ tay ra hiệu dừng lại.
Ông không nghe thấy gì cả. Chính điều đó làm ông dừng lại.
Toàn bộ khu rừng quanh đội vừa im bặt trong cùng một khoảnh khắc. Không tiếng chim về tổ, không tiếng côn trùng, không cả tiếng gió trong tán lá. Sự im lặng ấy giống hệt đêm chuồng trâu nhà Thịnh bị cắp, giống hệt những đêm năm 1983 mà ông không bao giờ quên được. Thân quay sang Khoa, nói chỉ vừa đủ nghe.
- Nằm xuống. Tất cả vào khe đá. Ngay bây giờ. Không ai được đứng thẳng nữa.
Không ai cãi. Cả đội trườn vào khe đá lớn ở lưng chừng sườn, nép sát vào vách, súng ôm trong tay, mắt nhìn ra khoảng trời phía trên thung qua kẽ đá. Hợi, người ồn ào nhất đội, lúc này cũng im lặng hoàn toàn, mặt anh ta tái đi trong ánh sáng cuối ngày.
Rồi nó tới.
Từ sau chóp Ngọc Hoa, một bóng đen khổng lồ lướt ra, lớn đến mức trong khoảnh khắc đầu tiên, đầu óc Thân không tìm được một vật gì quen thuộc để so sánh. Nó không bay lên từ mặt đất như chim thường. Nó hiện ra từ sau đỉnh núi như một mảng trời bị tách rời, sải cánh xòe rộng che kín cả một góc hoàng hôn còn sót lại phía tây. Năm trượng là cách người xưa đo bằng lời truyền miệng. Đứng trong khe đá nhìn lên, Thân ước lượng bằng mắt của một người thợ săn già: sải cánh ấy phải hơn hai chục mét, từ đầu cánh này tới đầu cánh kia dài hơn cả chiều dài sân nhà văn hóa thôn Yên Sơn.
Mỗi lần nó vỗ cánh, cả một vạt rừng bên dưới thung gãy rạp xuống theo một đường cong, cây cối nghiêng ngả như bị một cơn bão chỉ thổi đúng một điểm. Không khí bị ép xuống làm sương trong thung cuộn lên thành sóng, và mây đen trên cao như bị kéo theo sau đôi cánh của nó, tụ lại thành một vệt dài tối sẫm giữa bầu trời đang chuyển sang đêm.
Thân nghe tiếng Hợi nuốt nước bọt ngay bên cạnh. Khẩu súng hai nòng của anh ta ôm chặt trước ngực, hai tay run đến mức nòng súng gõ rất nhẹ vào vách đá. Anh ta quên cả giương súng. Sau này Thân mới hiểu, không phải Hợi quên. Đó là phản ứng của một người thợ săn hai mươi năm kinh nghiệm khi lần đầu tiên đứng trước một con thú nằm ngoài mọi kinh nghiệm của mình: cơ thể anh ta từ chối làm theo những gì miệng anh ta đã khoe ở sân nhà văn hóa.
Đức nằm ở phía ngoài cùng của khe đá, mắt không rời bóng đen. Anh thì thầm, như nói với chính mình.
- Kích thước này... không có trong bất cứ tài liệu nào tôi từng đọc.
Sinh nằm giữa đội, một tay đè lên ba lô để nó khỏi trượt, không nói một lời nào. Anh chỉ nhìn, và Thân biết cháu mình đang ghi nhớ từng chi tiết bằng cái cách ít nói quen thuộc của nó.
Con điểu lượn một vòng rộng trên thung, cổ rụt lại sát thân, đầu cúi xuống như đang đọc mặt sương bên dưới. Rồi nó sà xuống.
Cú sà xuống nhanh đến mức mắt thường gần như không theo kịp đường cong của nó. Một con hoẵng đang chạy trong bãi cỏ thấp giữa thung, có lẽ bị bóng đen trên trời làm hoảng loạn mà chạy sai hướng ra khoảng trống, bị đôi vuốt khổng lồ chụp trúng ngay giữa đà chạy. Tiếng xương gãy vang lên rõ mồn một trong sự im lặng của khu rừng, nghe như một cành cây khô lớn bị bẻ gãy ngay cạnh tai. Con hoẵng chỉ kịp kêu lên một tiếng ngắn rồi im hẳn, thân nó lủng lẳng dưới đôi vuốt cong như một con thú nhồi bông trong tay trẻ con.
Con điểu vỗ mạnh hai cánh, lấy đà vút lên. Sương trong thung bị gió cánh của nó xé toạc thành một đường dài, rồi khép lại sau lưng nó như mặt nước. Nó bay thẳng về phía vách đá phía đông của đỉnh Ngọc Hoa, càng lúc càng cao, cho tới khi bóng đen của nó chạm vào một điểm tối hơn trên vách đá: một miệng hang đen ngòm ở lưng chừng vách, cao và cheo leo, mà từ mặt đất nhìn lên, miệng hang chỉ nhỏ như một vết nứt trong đá.
Bóng đen biến mất vào miệng hang ấy. Mây đen trên trời tản dần. Rừng quanh thung rất lâu sau mới có tiếng chim đầu tiên, rụt rè và đơn độc.
Trong lúc cả đội còn nằm yên, Khoa đã kịp làm một việc mà sau này Thân mới thấy hết giá trị của nó. Anh rút sổ tay và chiếc la bàn nhỏ, ghi lại phương vị từ khe đá tới điểm tối trên vách đông nơi bóng đen vừa biến mất, đối chiếu với mốc đỉnh Ngọc Hoa trên bản đồ mang theo, rồi khoanh một vòng tròn nhỏ bằng bút chì. Vị trí ấy chưa phải tọa độ chính xác của miệng hang, nhưng nó là lần đầu tiên trong hồ sơ của trạm, nơi ở của con điểu được đánh dấu bằng một dấu khoanh của người tận mắt nhìn thấy nó bay về, thay vì những lời kể truyền miệng qua nhiều đời. Đức liếc nhìn vòng tròn ấy và nói khẽ rằng từ khe đá này tới vách đông, đường chim bay là vài trăm mét, còn đường người đi bộ leo lên được tới gần miệng hang thì chưa ai trong đội biết có tồn tại hay không.
Cả đội nằm yên trong khe đá thêm một lúc lâu nữa, không ai bảo ai. Cuối cùng, Đức là người lên tiếng trước. Giọng anh không còn một chút hoài nghi nào của những ngày trước, cái giọng của người cựu bộ đội chỉ còn lại sự chính xác lạnh lùng của một bản báo cáo nói bằng miệng.
- Trong sách gọi nó là Kim Xí hay gì cũng được. Anh nói. - Nhưng nó có thật. Và súng săn của chúng ta, chưa chắc đã làm nó ngứa.
Hợi không phản bác. Lần đầu tiên kể từ khi bước chân vào thôn Yên Sơn, người thợ săn nổi tiếng ba xã ấy không có một câu khoe khoang nào để nói. Anh ta ngồi dậy, nhìn xuống đôi tay vẫn còn hơi run của mình, rồi lặng lẽ kiểm tra lại khẩu súng như để chắc chắn nó vẫn còn là một khẩu súng, chứ không phải một món đồ chơi mà anh ta vừa phát hiện ra mình đã mang theo lên núi.
Đội rút xuống trong đêm, đi đúng đường dốc phía tây như Thân đã dặn, không ai nói thêm câu nào suốt quãng đường dài. Đèn pin của năm người quét thành năm vệt sáng lặng lẽ trên đường mòn. Trong đầu Thân, hình ảnh miệng hang đen ngòm trên vách đá phía đông cứ trở đi trở lại, khớp dần với những lời bà Mùi nói ở đền Thượng, với đường bay Quân kể lại chiều qua, và với bốn mươi hai năm ông chờ đợi mà không dám gọi tên sự chờ đợi ấy.
Tới bìa rừng, nơi ánh đèn của thôn Yên Sơn đã nhìn thấy được ở phía dưới, Thân dừng lại. Cả đội dừng theo ông. Ông quay đầu nhìn lên vách đá phía đông lần cuối trong đêm ấy, nơi sương đã phủ kín và miệng hang không còn nhìn thấy nữa.
- Nó bay về hang ở vách đông. Ông nói, chậm và rõ, cho cả đội cùng nghe. - Muốn gặp nó, phải lên tận trên đó.
Không ai đáp lại. Nhưng Thân biết, từ giây phút này, trong đầu mỗi người trong đội, con đường của những ngày sắp tới đã không còn là chuyện lên hay không lên nữa. Nó chỉ còn là chuyện lên bằng cách nào, và ai sẽ còn xuống được.