Đáy hầm - Chương 7: Bác Hai Lên
Sương nghe tiếng máy nổ từ xa. Cô ngẩng lên, đặt bay xuống bậc thềm. Một chiếc xuồng máy màu xanh đang cặp bến, hai người đàn ông bước lên bờ. Phía trước…
Nội dung chương
Sương nghe tiếng máy nổ từ xa. Cô ngẩng lên, đặt bay xuống bậc thềm. Một chiếc xuồng máy màu xanh đang cặp bến, hai người đàn ông bước lên bờ. Phía trước là Bác Hai, cao gầy, tóc cắt ngắn, mặc áo sơ mi trắng tay dài xắn đến khuỷu. Theo sau là Chú Tài, mặc áo thun đen, quần jean, đôi giày thể thao màu trắng bạc, trông trẻ hơn tuổi gần bảy mươi.
Sương đứng dậy, đi ra đón.
Chào Bác Hai, chào Chú Tài.
Bác Hai gật đầu. Chú Tài cười, nụ cười nhanh nhưng không đầy đủ.
Sương mầy làm gì mà lem luốc vậy? - Bác Hai nhìn cô từ đầu đến chân.
Dọn rêu trên mái cốc, dỡ phần trần cũ. Cháu với anh Tuấn làm từ thứ Năm.
Bác Hai đưa mắt nhìn quanh sân Trầu. Cốc Tổ đã sạch hơn, mái ngói đã được thay lại gần hết, tường ngoài vừa quét vôi xong hai phần ba. Bác Hai gật gù, kéo ghế gỗ dưới gốc bồ đề ngồi xuống. Chú Tài ngồi ghế đối diện, hai chân dang ra.
Bác Hai rút bao thuốc rê, mời Sương.
Cháu không hút.
Ừ, mầy khỏe người hơn tao. - Bác Hai châm lửa, rít một hơi dài rồi thở khói ra. - Mầy làm nhanh hơn tao nghĩ.
Còn khoảng hai tuần nữa mới xong phần ngoại thất. Bên trong còn phải quét lại vôi, lau tượng, thay bàn thờ mới.
Bàn thờ? - Chú Tài hỏi.
Dạ. Cái bàn thờ cũ đã mục chân, cháu tính đặt lại một cái mới bằng gỗ bồ đề.
Chú Tài nhìn xuống sân, không nói gì. Bác Hai hút thuốc, đưa mắt nhìn Cốc Tổ. Ba phút trôi qua không ai nói gì. Sương đứng cạnh, tay ghi sổ tay, không biết ngồi xuống hay đứng.
Bác Hai dụi tàn thuốc xuống nền sân.
Tao lên coi tiến độ, mai tao phải xuống bến dưới. Có gì không?
Dạ. Dự kiến 25 tháng Hai này xong, sớm hơn dự định.
Tốt. - Bác Hai gập cần điếu. Rồi không nói thêm.
Chú Tài lúc này ngồi thẳng lên, xoay người nhìn về phía Cốc Tổ, rồi nhìn em gái.
Sương, mầy có vào trong cốc chưa?
Dạ. Cháu vào rồi. Có dọn bàn thờ, lau ảnh. Ông nội có mười hai tấm ảnh trong hộp tôn, cháu để lại đó.
Chú Tài gật.
Tao vào trong một chút.
Dạ.
Chú Tài đi vòng qua Cốc Tổ. Sương thấy lưng Chú Tài hơi còng khi đi, hai tay cho vào túi quần. Bác Hai nhìn theo, hút thêm điếu thuốc mới, không nói.
Sương bối rối, đứng im.
Bác Hai nói, giọng thấp hơn:
Mầy thấy chú mày thế nào?
Chú Tài... cháu thấy chú mập hơn hồi chú về Mỹ.
Ừ. - Bác Hai thở khói ra. - Nhưng chú mày xuống xe đi bộ lên, tao thấy chân chú mày run run. Bảy mươi tuổi rồi, đi máy bay mười mấy tiếng, có chịu gì không.
Sương nghe có gì đó trong giọng Bác Hai. Cô không hiểu.
Bác Hai hít một hồi dài.
Tao với chú mày cãi nhau hết ba lần rồi từ đầu năm. Ba lần. Mầy thấy không?
Sương không trả lời. Cô thấy.
Lần đầu họp gia tộc mùng Một Tết, tao nói bán cồn. Chú mày im. Lần thứ hai, Chú mày từ Mỹ gọi điện, nói tao không dại. Lần thứ ba, hôm qua, Chú mày mới đáp lại ba ngày, tao lên nhà Chú mày nói tiếp, thì Chú mày nói: "Anh, em biết cái gì đó, em biết từ năm 1973."
Sương hỏi:
Chú biết chuyện gì hồi 1973?
Bác Hai hút điếu thuốc rồi dụi tàn.
Chú mày không nói. Chú mày nói: "Anh không hiểu đâu, em là em đã giấu năm mươi năm, không nói là không nói."
Sương nhìn về phía Cốc Tổ, nơi Chú Tài vừa biến mất sau góc cốc.
Bác có biết Chú Tài biết chuyện gì không ạ?
Không. - Bác Hai đứng dậy. - Tao không biết. Tao đi tè. Mầy ở đây chờ tao.
Bác Hai đi vào phía cuối sân Trầu, nơi có cái nhà vệ sinh nhỏ lợp tôn sau cốc. Sương ngồi xuống ghế gỗ, tay để trên sổ.
Mười phút sau, Chú Tài đi ra từ phía Cốc Tổ, tay cầm một tấm ảnh. Sương nhận ra đó là một trong mười hai tấm ảnh cô xếp vào hộp tôn.
Cháu để ảnh lại trong hộp - Sương nói.
Ừ, tao cầm tấm này. - Chú Tài xếp ảnh vào túi. - Cái hộp tôn đó mầy mở ra rồi à?
Dạ. Có bằng kỹ sư hóa 1938 với một lá thư Pháp 1936. Cháu gửi cho chồng cháu dịch.
Chú Tài gật. Mặt ông chùng xuống, rồi nhanh chóng trở lại.
Mầy làm tiếp đi. Tao với Bác Hai về.
Chú Tài không ở lại ăn trưa?
Tao phải về. - Chú Tài nhìn ra bờ sông. - Bao giờ tao lên nữa.
Sương đứng dậy, nhìn Chú Tài đi về phía xuồng. Bác Hai vừa ra khỏi nhà vệ sinh, thắt lại dây quần, đi theo. Hai anh em đi sóng nhau trên lối đất sân Trầu.
Sương chạy theo. Một ý nghĩ chợt đến.
Chú Tài! - Cô gọi.
Chú Tài quay lại.
Dạ?
Hồi nãy Chú nói Chú biết cái gì đó năm 1973. Nếu Chú không nói với Bác Hai, thì Chú có thể nói với cháu không? Cháu là cháu ruột. Cháu chỉ muốn biết chuyện gì đã xảy ra với ông nội.
Chú Tài nhìn Sương một lúc lâu. Mắt ông rõ, không đục như tuổi, nhưng có một tia nhìn kỹ lưỡng, như kiểm tra cô.
Mầy đã mở hộp tôn. Mầy đã đọc lá thư.
Dạ. Cháu chụp gửi chồng cháu, chưa được dịch.
Ừ. - Chú Tài im một lúc. - Tao sẽ nói với mầy một câu thôi. Đừng đào sâu sàn cốc. Có vài chỗ ba mầy không bao giờ cho ai động.
Sương cảm thấy nhịp tim cô chậm lại.
Tại sao ạ?
Chú Tài không trả lời. Ông nhìn xuống sân Trầu, rồi nhìn lên Cốc Tổ. Bàn thờ bên trong, cô biết, đang nằm yên.
Tao đã không nói năm 2001 với ba mầy. Ba mầy đã biết. Mầy hỏi ba mầy đi.
Ba cháu đã mất 2015.
Chú Tài nhìn xuống, đếm năm trên tay.
2015. Đúng. - Ông thở dài. - Thôi. Mầy làm tròn việc của mầy đi. Tao về.
Sương đứng sững trên sân Trầu nhìn hai người đàn ông lên xuồng. Bác Hai ngồi mũi, Chú Tài ngồi cuối. Xuồng nổ máy, lướt ra giữa sông Hàm Luông, rẽ nước màu nâu đục.
Cô quay vào. Tuấn đang châm thuốc ngoài hiên nhà nhỏ, tay cầm một điếu, không nói.
Sương đi vào Cốc Tổ. Bàn thờ bình thường. Mười hai tấm ảnh còn lại nằm trong hộp tôn ở góc bàn. Cô lật tấm trên cùng, tấm 1968, nhìn những khuôn mặt. Cô cố tìm một khuôn mặt giống Chú Tài năm 1973, nhưng không thấy.
Cô ra hiên. Tuấn vẫn châm điếu thứ hai.
Anh Tuấn. Em muốn nhờ anh một việc chiều nay.
Gì cô?
Em muốn đo lại sàn cốc kỹ hơn. Em có máy đo dội âm ở nhà trọ, em chưa kịp mang theo. Để em ra bến dưới mượn xe về TP.HCM lấy, hoặc có thể nhờ người gửi lên.
Sàn cốc có vấn đề gì hả cô?
Có vài chỗ em thấy lạ. Viên gạch đầu tiên trong bảy viên gạch không khắc tên. Với mấy viên gạch xếp không đều.
Tuấn rít thuốc.
Cô liên lạc người gửi đồ được không, để em chạy xuống bưu điện lấy cho.
Để em gửi tin nhắn.
Sương mở điện thoại. Cô tìm tên kỹ sư trẻ Nguyễn Hoàng Anh - người làm cùng công ty với cô hồi năm ngoái. Anh ta có một bộ GeoScan cầm tay và một máy đo dội âm xách tay. Cô soạn tin: *Anh Hoàng Anh. Em Sương đây. Em đang khảo sát một di tích ở Bến Tre, có một số nghi vấn về kết cấu sàn.
Anh có thể cho em mượn bộ GeoScan với máy đo dội âm không? Em gửi bảo hiểm rồi ship. Hoặc anh chỉ cách dùng app phụ? Em cảm ơn. * Cô nhấn gửi. Mười phút sau, Hoàng Anh trả lời: *Chị Sương. GeoScan của em đang trong phòng thí nghiệm.
Mà em có app GeoMetrix Pro trên iPad, cho chị mượn bộ đầu dò thứ yếu đi kèm. Để em ship qua bến xe Bến Tre chiều nay, khoảng 17 giờ. Chị ra bến xe nhận nha. Em gửi kèm hướng dẫn. * Sương: *Cảm ơn anh nhiều.
17 giờ chiều nay hàng về bến xe Mỏ Cày. Anh Tuấn rảnh chạy ra lấy giúp em không?
Được. Em chạy ra sau giữa trưa. Cô chờ em.
Sương gật.
Trưa trên cồn nắng gắt. Sương ngồi trong nhà nhỏ, ăn gói mì tôm cô mua từ tối qua, uống nước dừa. Cô mở ứng dụng ghi chú trên điện thoại, ghi lại cuộc nói chuyện với Chú Tài:
"Chú Tài nói 'đừng đào sâu sàn cốc. Có vài chỗ ba mầy không bao giờ cho ai động.' Chú Tài biết gì đó nhưng không nói. Ba đã biết, Ba mất 2015. Tại sao Chú Tài lại nói với em điều đó? Tại sao Chú Tài không nói với Bác Hai? Ba của em năm 2001 đã đốt giấy, đã khóc. Có phải ba biết về một vị trí không nên đào dưới sàn cốc? Có phải ba đã tự đào, tìm thấy gì đó, rồi đốt giấy để xóa dấu?"
Cô note thêm: "Cần hỏi Chú Tài thêm, nhưng Chú Tài đã về."
Cô gập điện thoại, uống hết nước dừa.
16 giờ 30, Tuấn lấy xe chạy ra bến xe Mỏ Cày. Sương ở lại, ngồi ngoài hiên, nhìn Cốc Tổ. Nắng chiều chiếu vào cửa chính, làm bàn thờ bên trong đỏ hồng.
Cô đứng dậy, đi vào Cốc Tổ. Cô cầm một cây que nhỏ, gõ nhẹ vào gạch tàu trước bàn thờ. Âm thanh đặc, không rỗng. Cô gõ sang bên trái, phải, sau gần chân bàn thờ. Âm đều đặc.
Cô nhớ lại vị trí bảy viên gạch không khắc tên ở góc nam sân Trầu. Cô đi ra, ngồi xuống, gõ từng viên. Từ viên thứ nhất đến viên thứ bảy, âm thanh đều đặc. Đến viên thứ hai, âm hơi vang, nhưng rất nhẹ.
Sương ghi note: "Viên thứ hai trong bảy viên gạch không khắc tên phát âm vang nhẹ. Cần đo bằng máy."
17 giờ 30, Tuấn về với một hộp giấy nhỡ trên tay. Hộp đựng đầu dò và hướng dẫn kèm theo.
Sương mở hộp. Cô lấy ra đầu dò nhựa đen, một cái máy màu xám, một cuộn dây. Cô lắp pin, mở app GeoMetrix Pro, kết nối. Máy báo đèn xanh.
Được rồi.
Cô đứng giữa sân Trầu, cầm máy như máy dò mìn, quét từ mép sân đi vào Cốc Tổ. Màn hình hiện sóng xanh lè. Cô quét nhanh vùng gần bàn thờ. Sóng im. Quét vào sát chân bàn thờ. Sóng vẫn im.
Cô ra, quét lại bảy viên gạch không khắc tên. Khi đến viên thứ hai, sóng dao động nhẹ. Cô đánh dấu.
Trời đã tối. Sương bật đèn pin trên điện thoại. Cô bước vào Cốc Tổ, đặt máy đo dội âm lên gạch tàu dưới bàn thờ, theo hướng dẫn của app. Cô kết nối với đầu dò, chạy một đường ngang. Kết quả hiện trên màn hình. Sóng tầng cứng, không có khoang rỗng.
Cô chạy thêm đường dọc. Vẫn thế.
Cô gỡ máy, đặt ra vị trí khoảng cách hai mét từ bàn thờ. Chạy đường ngang. Màn hình thay đổi: một vùng màu vàng cam hình chữ nhật, rộng chừng ba mét ngang và ba mét dọc. Độ sâu hiện 1.8 mét.
Sương nín thở. Cô chạy lại lần thứ hai, đặt máy đúng vị trí cũ. Màn hình giống hệt: một vùng rỗng, vuông, kích thước 3x3 mét, sâu 1.8 mét, nằm dưới sàn cốc, không phải dưới bàn thờ, mà lệch về phía bắc một mét.
Cô chạy thêm lần thứ ba. Vẫn vậy.
Sương ngồi xuống sàn cốc, tay cầm điện thoại, nhìn con số 3.0 x 3.0 x 1.8. Một khoảng không gian đều đặn dưới sàn, không phải do sụt lún ngẫu nhiên. Một hầm.
Cô nhìn lên Tuấn, người đang đứng ở cửa, không nói.
Anh Tuấn.
Dạ.
Dưới sàn cốc có hầm. Em vừa đo được. Kích thước ba mét ba mét, sâu một mét tám.
Tuấn gật, không hỏi. Anh ngồi xuống ghế hiên, châm một điếu thuốc. Anh nói chậm:
Cô có đào không?
Sương im một lúc. Cô nhìn ra cửa cốc, nơi màn đêm dần tối. Sân Trầu im lặng. Tiếng gió sông thổi qua những tàu dừa.
Em chưa biết. Mai em bàn với Bác Hai.
Nhưng cô biết cô không thể chờ. Cảm giác trong bụng cô, nơi cô đã từng có một đứa con không giữ được, bây giờ lại nặng trĩu. Một khoảng không gian ba mét ba mét, sâu một mét tám - một cái gì đó được xây dưới sàn cốc, một cái gì đó ông nội cô không cho ai biết.
Sương viết note cuối cùng trước khi tắt điện thoại:
"10/02/2020. GeoScan + máy đo dội âm xác nhận khoang rỗng dưới sàn Cốc Tổ, kích thước ~3x3x1.8 mét. Vị trí lệch phía bắc bàn thờ, chồng lên bảy viên gạch không khắc tên ở sân Trầu. Phải đào."
Cô cất máy vào hộp. Đứng dậy, đi ra hiên, ngồi xuống ghế cạnh Tuấn. Hai người ngồi im, nhìn sân Trầu. Trời đã tối hẳn.
Tuấn hết điếu thứ ba, đứng dậy.
Mai em đào, hay tuần sau?
Sương nói, giọng nhẹ:
Mai. Sáng mai em đào.
Tuấn gật. Anh đi vào nhà nhỏ, tắt đèn.
Sương ngồi một mình ngoài hiên. Đồng hồ hiển thị 19 giờ 42 phút. Cô mở điện thoại, gọi cho Khang. Đổ chuông bốn lần.
Anh nghe. Sương hả em. Chiều nay em nhận được máy đo chưa?
Anh, em đo được rồi. Dưới sàn cốc có hầm. Kích thước ba mét ba mét, sâu một mét tám.
Khang im mười giây.
Em định đào?
Anh nghĩ em đào?
Anh nghĩ... Anh nghĩ em đào. Nhưng em nhớ cẩn thận. Có camera không?
Có. Em lắp tối qua.
Tốt. Anh bàn với em thế này. Em đào, nhưng đào từng lớp một. Nếu thấy gì đó lạ, em dừng lại. Đừng đào sâu vội.
Dạ.
Anh lo cho em, Sương. Nhưng anh biết em cần làm chuyện này.
Cảm ơn anh.
Ừ. Em ngủ sớm đi. Ngày mai dài.
Sương cúp máy.
Cô ngả lưng xuống ghế, nhìn sao. Một đám mây đen xám trôi qua, che khuất chòm sao. Cô lẩm nhẩm lại câu Chú Tài: "Đừng đào sâu sàn cốc."
Cô đã quyết định đào. Cô biết cô không thể dừng.