Vô Đầu Quỷ Ở Ải Chi Lăng - Chương 23: Hai Mảnh Xương Sọ
Ngày 22 tháng 03, đoàn khảo sát lội Khe Cạn lần đầu tiên theo kế hoạch có hệ thống. Khe Cạn nằm sau dãy núi thấp phía đông Gò Cấm, phải đi vòng qua bản…
Nội dung chương
Ngày 22 tháng 03, đoàn khảo sát lội Khe Cạn lần đầu tiên theo kế hoạch có hệ thống. Khe Cạn nằm sau dãy núi thấp phía đông Gò Cấm, phải đi vòng qua bản Nà Bó rồi men theo đường mòn chăn thả khoảng một cây số mới tới lòng suối. Mùa khô, con suối đúng như tên gọi của nó: lòng suối rộng chừng sáu đến tám mét, toàn đá cuội xám trắng và cát sỏi, chỉ còn từng vũng nước nhỏ đọng lại ở những hố sâu giữa đá, nước trong đến mức nhìn rõ từng viên sỏi dưới đáy.
Thắng đi ở nhóm đầu cùng Hà, Bảo và ông Cừ. Phía sau là hai cán bộ khảo sát mang sàng lọc, túi mẫu, dây chia đoạn và thiết bị định vị. Minh không đi cùng đoàn xuống suối. Anh ta ở lại công trường điều hành các hạng mục ngoài khu phong tỏa, nhưng trước khi đoàn xuất phát đã gọi Thắng lại, dặn dò lấy lệ về an toàn lao động và thời gian báo cáo. Thắng nghe ra trong giọng Minh một sự sốt ruột không giấu được: mỗi ngày đoàn khảo sát đi thêm một bước về phía quy mô lớn của vụ việc, là mỗi ngày phương án thi công tiếp của anh ta lùi thêm một bước.
Hà chia lòng suối thành từng đoạn năm mươi mét, đánh dấu bằng cọc sơn và dây, bắt đầu từ đoạn gần nhất với vị trí Thắng nhặt được chiếc mũ sắt cổ hôm 12 tháng 03. Quy trình tìm kiếm chậm và tỉ mỉ không kém khai quật ở gò: đi hàng ngang, mắt quét từng viên đá cuội, lật những tảng đá phẳng bất thường, sàng cát sỏi ở những hố tụ nước, kiểm tra các khe đá và gốc cây ven bờ, nơi dòng chảy mùa mưa thường dồn vật nhẹ lại.
Buổi sáng trôi qua với kết quả gần như trống trơn: vài mảnh gốm hiện đại, một đoạn dây thép của công trường trôi xuống từ bao giờ, mấy mẩu xương động vật nhỏ đã trắng hếu. Cán bộ trẻ bắt đầu tỏ ra thất vọng. Ông Cừ đi chậm ở cuối hàng, chống gậy gõ nhẹ lên từng tảng đá lớn, thỉnh thoảng dừng lại nhìn một khúc quanh của lòng suối như đang đối chiếu với trí nhớ của người xưa truyền lại.
- Đầu người vứt xuống suối khô thì nằm lại ở đá, ông nói. - Nhưng đầu người vứt xuống suối lúc còn nước, hoặc bị nước mùa mưa cuốn nhiều lần qua mấy trăm năm, thì không ai biết chúng dạt về đâu. Có cái vỡ, có cái chìm trong cát, có cái mắc trong khe đá sâu. Tìm được tới đâu là phúc của người nằm ở gò tới đó.
Đến đầu giờ chiều, ở đoạn suối thứ ba, Bảo là người dừng lại trước. Anh ta quỳ xuống bên một hố nước nhỏ dưới tảng đá lớn, tay giơ lên ra hiệu cho cả đoàn im lặng và lại gần chậm rãi. Trong lớp cát sỏi mép hố nước, lẫn giữa những viên cuội xám, có một mảnh vật màu trắng ngà cong cong, mỏng, bề mặt nhẵn một phía, phía kia xốp. Bảo không chạm vào, chờ Hà tới nơi.
Hà quỳ xuống, dùng nhíp gắp mảnh vật lên khay mẫu, soi dưới ánh nắng. Bà xem rất lâu, xoay nhiều góc, rồi gật đầu chậm rãi.
- Xương sọ người, bà nói. - Mảnh vòm sọ, đã mòn vì nước và đá, nhưng cấu trúc xương hai lớp thì không lẫn đi đâu được. Đây là mảnh thứ nhất.
Cả đoàn im lặng. Thắng nhìn mảnh xương nhỏ bé trên khay mà thấy lòng suối cạn quanh mình bỗng đổi khác: từ một nơi để đi khảo sát thử, nó thành một hiện trường thứ hai, rộng hơn, dài hơn và khó hơn hố chôn ở gò rất nhiều. Ở gò, thân thể nằm chung một chỗ. Ở suối, đầu của họ bị rải ra theo dòng nước của mấy trăm mùa mưa.
Cách đó khoảng ba mươi mét về phía hạ nguồn, cán bộ trắc địa tìm thấy mảnh thứ hai, lớn hơn, còn giữ một phần đường khớp xương và một vết nứt dài do va đập với đá. Hà đối chiếu hai mảnh: chúng không khớp nhau, thuộc về hai hộp sọ khác nhau. Cả hai đều là xương người trưởng thành, cùng tình trạng phong hóa với hài cốt ở gò.
Trên đường rút về, Thắng hỏi Hà một câu mà anh đã giữ trong đầu suốt buổi chiều: với hai mảnh xương vỡ như thế này, liệu có đếm được là bao nhiêu người, có ghép lại được thành từng hộp sọ riêng hay không. Hà đáp rằng đó là phần việc khó nhất của toàn bộ cuộc quy tập sau này. Xương sọ vỡ phải được làm sạch, phân loại theo vị trí giải phẫu, thử khớp từng mảnh, đối chiếu với vết chém trên đốt sống cổ của từng bộ xương ở gò. Có hộp sọ còn nguyên, có hộp sọ chỉ còn vài mảnh, có mảnh không bao giờ tìm lại được vì đã tan vào lòng suối sau mấy trăm năm. Bà nói trước để đoàn chuẩn bị tinh thần: tìm ở suối sẽ không giống đếm hàng trong kho. Nó sẽ là công việc của sự kiên nhẫn đến mức tuyệt vọng, và con số cuối cùng có thể làm mọi người mất ngủ nhiều đêm.
Ông Cừ đi bên cạnh, nghe hết, rồi nói thêm một điều theo lệ bản: dù chỉ còn một mảnh xương, cũng phải mang về, cũng phải khâu, cũng phải khâm liệm như một con người trọn vẹn. Người xưa thiếu đầu đã là thiệt thòi lớn nhất rồi, người nay tìm lại được phần nào thì trả phần đó, không được chê ít, không được bỏ lại vì vỡ nát. Thắng ghi lời dặn đó vào sổ tay, ngay dưới tọa độ của hai mảnh xương đầu tiên. Anh hiểu, từ buổi chiều hôm nay, Khe Cạn không còn là một con suối cạn sau núi nữa. Nó là phần thứ hai của một ngôi mộ bị xé làm đôi từ năm 1427, và đoàn của anh vừa tìm thấy những mảnh đầu tiên của phần mộ bị mang đi đó.
Chiều tối, đoàn rút về lán với hai mảnh xương sọ được niêm phong trong túi mẫu riêng, ghi tọa độ cụ thể của từng vị trí tìm thấy. Hai mảnh xương không phải là hai hộp sọ nguyên vẹn, nhưng chúng là bằng chứng vật chất đầu tiên xác nhận lời của ông Cừ và kết luận của Hà: đầu của tử sĩ Lam Sơn thật sự nằm ở phía con suối này. Việc tìm kiếm từ mai sẽ không còn là khảo sát thử nữa. Nó sẽ là một cuộc tìm kiếm quy mô toàn bộ lòng suối, chia đoạn, sàng lọc, đối chiếu, với một con số đích chưa biết chính xác cho đến khi hố chôn ở gò được đếm đủ.
Đêm đó, Thắng trực ở lán dã chiến cùng Bảo. Sương xuống muộn hơn mọi đêm, nhưng vẫn xuống, phủ trắng đoạn tuyến qua Gò Cấm và lan dần về phía núi. Camera giám sát vẫn chỉ ghi được sương trắng xóa. Nhưng phần âm thanh của đoạn ghi hình đêm 22 tháng 03 có một điểm khác mà Bảo phát hiện khi tua lại lúc nửa đêm: sau tiếng vó ngựa rầm rập và tiếng tù và thúc quân quen thuộc, trong sương có lẫn một âm thanh mới, không rõ ràng, kéo dài từng hồi, lúc gần lúc xa.
Thắng đeo tai nghe, nghe đi nghe lại đoạn ghi âm ba lần. Anh không dám chắc, nhưng Bảo thì khẳng định. Đó không phải tiếng gió. Đó là tiếng người rên, rất khẽ, rất xa, như vọng lại từ phía lòng suối sau núi.
Thắng ngồi lại một mình trong lán sau khi Bảo đã đi ngủ. Anh mở sổ tay, nhìn hai dòng tọa độ của hai mảnh xương sọ, rồi nhìn sang sơ đồ hố chôn ở gò với hơn hai mươi bộ xương đã đánh dấu và con số cuối cùng vẫn còn bỏ ngỏ. Anh làm một phép tính đơn giản mà càng tính càng thấy nặng: nếu ở gò có vài chục người, thì ở suối cũng phải có vài chục hộp sọ, nguyên vẹn hoặc vỡ nát, rải dọc một lòng suối dài hàng cây số, bị đá lấp, cát vùi và nước cuốn qua gần sáu trăm mùa mưa. Tìm đủ số đó, nếu làm được, sẽ là công việc lớn nhất và khó nhất trong toàn bộ dự án này, lớn hơn cả việc mở một tuyến đường qua Ải. Nhưng Thắng cũng biết, sau đêm nay, không còn đường lui nào khác. Đoàn quân trong sương đã bắt đầu rên lên, như thể họ biết người sống vừa tìm thấy những mảnh đầu tiên của mình sau mấy trăm năm chờ đợi dưới đá lạnh.
Trước khi tắt đèn lán, Thắng phổ biến lại cho ca trực đêm quy tắc mà ông Cừ đã dặn và chính anh đã sống sót nhờ nó: dù nghe thấy bất cứ âm thanh gì trong sương, dù là vó ngựa, tù và, gươm đao hay tiếng rên, cũng tuyệt đối không đáp lời, không gọi hỏi, không chỉ tay về phía có tiếng động. Ai cũng phải cúi mặt, đứng yên, chờ đoàn quân đi qua. Anh nói chậm, rõ, nhìn từng người trong ca trực gật đầu xác nhận mới cho giải tán. Quy tắc đó, anh biết, từ nay phải được nhắc lại mỗi ngày, ở cả gò lẫn suối, cho đến khi công việc ở thung lũng này kết thúc hẳn.
Bảo lưu đoạn ghi âm đêm đó vào thẻ nhớ riêng, ghi nhãn ngày tháng và giờ giấc cẩn thận, rồi đưa cho Thắng cất cùng hồ sơ hiện trường của đoàn. Thắng nghe lại lần cuối trước khi cất thẻ nhớ vào túi hồ sơ, và trong một khoảnh khắc ngắn, anh phân biệt được giữa tiếng rên mơ hồ đó một nhịp thở đứt quãng, như của người đang cố gọi một điều gì mà không còn đủ hơi để gọi thành tiếng rõ ràng.
Ngoài sân lán, sương vẫn phủ trắng đoạn tuyến, không một bóng người nào dám bước ra khỏi ánh đèn trong giờ đó.
Đêm đó tiếng vó ngựa quay lại, và lần đầu tiên trong sương có lẫn tiếng người rên.