Vô Đầu Quỷ Ở Ải Chi Lăng - Chương 24: Bốn Mươi Bảy Thân Thể
Ngày 23 tháng 03, khai quật ở Gò Cấm được mở rộng trên toàn bộ vệt đất sụt. Hà chia mặt gò thành lưới ô liên tục, huy động toàn bộ đoàn khảo sát cùng đội…
Nội dung chương
Ngày 23 tháng 03, khai quật ở Gò Cấm được mở rộng trên toàn bộ vệt đất sụt. Hà chia mặt gò thành lưới ô liên tục, huy động toàn bộ đoàn khảo sát cùng đội phụ việc của công trường và người bản chứng kiến. Công việc không còn là thăm dò nữa. Từng lớp đất được bóc đi trên diện rộng, từng bộ xương được làm sạch tại chỗ, chụp ảnh, vẽ sơ đồ vị trí và đánh số thứ tự theo đúng quy trình khai quật hố chôn tập thể.
Thắng phụ trách điều phối nhân lực phụ và an toàn hiện trường. Anh chia công nhân thành từng nhóm nhỏ, mỗi nhóm đi theo một cán bộ khảo sát, tuyệt đối không tự ý dùng xẻng lớn, không bước vào ô chưa được phép. Những người công nhân từng lái máy xúc qua gò này giờ quỳ trên ván kê, dùng bay nhỏ và chổi mềm gạt đất quanh xương người lạ. Không ai nói đùa. Không ai mở nhạc. Chỉ có tiếng bay chạm đất, tiếng chổi quét nhẹ và tiếng Hà đọc số hiệu mẫu cho cán bộ ghi chép.
Đến giữa buổi sáng, toàn bộ lớp hài cốt trên cùng đã lộ rõ trên diện rộng, và hình dạng của hố chôn hiện ra đầy đủ lần đầu tiên trước mắt mọi người: một hố dài chạy dọc theo hướng lối qua Ải xưa, đúng hướng hàng cọc gỗ chiến lũy và đúng hướng dải tín hiệu kim loại hôm khảo sát. Hài cốt nằm xếp lớp theo chiều dài của hố, đầu đội hình ở phía bắc, thưa dần về phía nam, giống hệt một đoàn quân đang hành quân bị khựng lại giữa đường và bị vùi xuống cùng nhau.
Việc đếm được thực hiện bằng ba cách độc lập để tránh sai sót: đếm theo xương chậu, đếm theo xương đùi phải và đối chiếu với sơ đồ vị trí. Hà trực tiếp kiểm tra từng con số. Buổi trưa, con số tạm dừng ở bốn mươi mốt. Buổi chiều, sau khi mở thêm phần rìa hố phía đông và làm sạch lớp dưới, con số tăng lên bốn mươi lăm, rồi bốn mươi sáu. Cả đoàn nín thở khi cán bộ trắc địa làm sạch bộ xương cuối cùng ở mép nam của hố, một bộ xương nhỏ hơn trung bình, nằm hơi tách khỏi đội hình, tay xương gập lại trước ngực.
Bốn mươi bảy.
Hà đọc con số lên, giọng bình tĩnh như đọc một biên bản, nhưng Thắng thấy tay bà hơi run khi đặt bút xuống sơ đồ. Bốn mươi bảy thân thể trong hố chôn tập thể tại Gò Cấm. Không thừa, không thiếu trong phạm vi hố đã mở toàn bộ. Và không một thân thể nào trong số bốn mươi bảy người đó có hộp sọ. Bốn mươi bảy đốt sống cổ trên cùng, bốn mươi bảy vết chém sắc, bốn mươi bảy khoảng trống ở vị trí đáng lẽ phải là đầu người.
Con số bốn mươi bảy được khóa ngay trong biên bản ngày 23 tháng 03, có chữ ký của Hà, của Thắng với tư cách liên lạc hiện trường và của ông Cừ với tư cách đại diện bản chứng kiến. Từ giờ phút đó, nó không còn là con số ước lượng nữa. Nó là con số đích của toàn bộ công việc còn lại: phải tìm đủ bốn mươi bảy hộp sọ ở Khe Cạn, phải khâm liệm đủ bốn mươi bảy tiểu sành, thiếu một cũng không xong. Thắng nhìn con số trên biên bản mà thấy nó nặng hơn mọi con số tiến độ anh từng theo dõi trong đời làm kỹ sư.
Nhưng phát hiện lớn nhất của ngày hôm đó không nằm ở con số. Nó nằm ở đầu phía bắc của đội hình hài cốt, nơi Hà cho làm sạch chậm hơn mọi vị trí khác.
Ở đó có một bộ xương khác hẳn tất cả những bộ còn lại. Xương cốt to và dài hơn, nằm ở vị trí dẫn đầu đội hình, cách bộ xương thứ hai một khoảng trống rõ rệt như khoảng cách của người chỉ huy với hàng quân phía sau. Quanh cổ và ngực bộ xương này là một bộ giáp còn giữ được nhiều mảnh lớn, khác loại giáp lá liễu thông thường của các tử sĩ còn lại. Bàn tay phải của bộ xương vẫn nắm chặt một chuôi gươm đã gãy mất lưỡi, các ngón xương cong cứng quanh chuôi như không chịu buông ra sau gần sáu trăm năm. Dưới xương sườn bên trái còn một mảnh kim loại cong, có thể là phần còn lại của một vật đeo theo người chỉ huy.
Ông Cừ đứng ở mép hố nhìn bộ xương đó rất lâu. Ông nói nhỏ, chỉ đủ cho Thắng và Hà nghe: trong đội hình hành quân xưa, người đi đầu đội hình qua Ải hẹp không phải người lính thường. Đó là tướng đi đầu, mở đường cho quân. Chết, ông ta cũng nằm ở đầu đội hình.
Hà chưa kết luận chức vụ của người chết, bà chỉ ghi vào hồ sơ: cá thể số một, vị trí đầu đội hình, giáp và vũ khí khác biệt, cần đối chiếu riêng khi tìm thấy hộp sọ tương ứng. Nhưng trong lòng mọi người có mặt ở hố hôm đó, danh xưng đã thành hình rõ ràng dù chưa ai viết vào biên bản.
Thắng đứng bên mép hố khi nắng chiều đổ xuống thung lũng, nhìn toàn bộ bốn mươi bảy bộ xương nằm im trong đất, xếp thành đội hình hành quân không đầu. Anh nghĩ đến đoàn quân hiện hình trong sương lúc một giờ sáng, những thân người mặc giáp cụt cổ đi đúng lối này. Giờ anh đã biết họ có bao nhiêu người. Anh đã biết người đi đầu của họ là ai, theo vị trí và giáp trụ. Điều duy nhất anh chưa biết là đầu của họ, bốn mươi bảy hộp sọ, giờ đang nằm ở những đâu trong lòng Khe Cạn sau núi, nguyên vẹn hay vỡ nát, gần nhau hay rải rác qua hàng cây số đá cuội.
Tối hôm đó, Hà tổ chức họp đoàn ngay tại lán dã chiến để chốt hồ sơ của ngày khai quật quan trọng nhất kể từ khi bà đặt chân xuống công trường. Bà trình bày sơ đồ toàn hố, danh sách bốn mươi bảy cá thể đã đánh số, ảnh chụp từng vị trí và kế hoạch bảo quản tạm thời: toàn bộ hài cốt tạm thời giữ nguyên tại chỗ dưới bạt che và vải bảo vệ, có người trực canh cả ngày lẫn đêm, chờ phương án quy tập chính thức được tỉnh phê duyệt mới được di chuyển. Bà nhấn mạnh rằng con số bốn mươi bảy phải được giữ bí mật nghề nghiệp trong đoàn cho đến khi báo cáo chính thức, tránh để lời đồn bên ngoài làm sai lệch con số và gây hoang mang trong công trường cũng như trong bản. Thắng đồng ý, đồng thời yêu cầu Bảo phổ biến lại quy tắc an toàn ban đêm cho toàn bộ đội trực: khu vực hố đào là vùng cấm vào ban đêm, không ai được xuống hố sau khi trời tối vì bất cứ lý do gì, mọi việc chờ đến sáng.
Thắng cũng tranh thủ gọi điện về bệnh viện huyện hỏi thăm Tùng. Y tá trực nói Tùng đã tỉnh táo, ăn được cháo, chân phải cố định tốt, nhưng tinh thần còn hoảng sau tai nạn và hay hỏi về tình hình công trường. Thắng nhờ y tá nhắn lại rằng công trường đã tìm thấy điều quan trọng dưới gò, rằng đội đang làm đúng quy trình, và bảo Tùng cứ yên tâm chữa trị, khi nào khỏe lại sẽ có việc ghi sổ quy tập chờ anh ta ở công trường. Nói xong, Thắng cúp máy, nhìn ra mặt gò tối đen sau lán, nơi bốn mươi bảy con người vừa được đếm đủ sau gần sáu trăm năm nằm im không tên. Anh tự nhủ phần việc ở gò đã rõ: thân đã đủ. Phần việc ở suối từ nay mới là phần khó nhất, vì đầu của họ không nằm chung một chỗ để đếm như thế này nữa.
Đêm xuống, Thắng đi kiểm tra một vòng quanh khu vực bạt che trước khi giao ca cho Bảo. Đèn chiếu sáng quanh hố hắt ánh vàng lên những tấm vải trắng phủ trên hài cốt, nhìn từ xa giống một doanh trại nhỏ đang ngủ. Anh đứng yên ở mép dây khoanh vùng, nghe tiếng gió qua khe núi và tiếng côn trùng trong cỏ, và nghĩ về sự trùng hợp lạnh người giữa hai đội hình: một đội hình nằm im trong đất vào ban ngày cho người sống đếm từng người một, và một đội hình hành quân trong sương lúc một giờ sáng cho người sống nghe từng nhịp vó ngựa. Cả hai đều có bốn mươi bảy người. Cả hai đều thiếu đầu. Và cả hai đều đang chờ cùng một việc: người sống tìm lại đầu cho họ, khâu lại cho họ, để đội hình nằm xuống lần cuối cùng được trọn vẹn. Thắng ghi cảm nghĩ đó vào cuối sổ ca trực, rồi gạch đi, chỉ giữ lại phần số liệu khô khan cho hồ sơ. Có những điều chỉ nên giữ trong lòng người đã tận mắt thấy.
Gió đêm thổi qua mặt gò làm những tấm bạt che khẽ phập phồng, nghe như tiếng thở đều của một đội quân đang ngủ yên sau một ngày dài được gọi tên trở lại.
Trước khi về lán ngủ, Thắng còn làm một việc nhỏ mà không ai yêu cầu: anh lấy tấm vải trắng sạch phủ thêm lên vị trí đầu đội hình, nơi bộ xương mặc giáp nằm, cẩn thận như phủ lên vai một người chỉ huy vừa được tìm thấy sau nhiều thế kỷ mất tích trong báo cáo. Bảo đứng sau lưng anh, không nói gì, chỉ cầm đèn pin chiếu sáng cho tới khi Thắng buộc xong nút vải cuối cùng vào cọc đánh dấu số một.
Thắng ghi con số bốn mươi bảy vào trang đầu sổ tay của mình, khoanh tròn hai lần, và từ hôm đó không còn ghi nó như một số liệu khảo cổ nữa mà như tên của một món nợ.
Ở đầu đội hình hài cốt có một bộ xương mặc giáp khác hẳn, tay vẫn nắm chuôi gươm gãy: vị tướng của họ.