Vô Đầu Quỷ Ở Ải Chi Lăng - Chương 27: Dấu Chân Sắt
Sáng ngày 25 tháng 03, sương tan chậm hơn mọi ngày. Đội tìm kiếm của công trường cùng công an xã có mặt ở khu vật liệu bờ suối từ lúc trời chưa sáng rõ,…
Nội dung chương
Sáng ngày 25 tháng 03, sương tan chậm hơn mọi ngày. Đội tìm kiếm của công trường cùng công an xã có mặt ở khu vật liệu bờ suối từ lúc trời chưa sáng rõ, đi thành hàng ngang dọc theo mép lòng Khe Cạn, gọi tên Hậu bằng loa tay và kiểm tra từng hố đá, từng gốc cây, từng đoạn bờ dốc. Thắng đi ở hàng giữa, mắt thâm quầng sau một đêm không ngủ, tay cầm bản đồ đoạn suối đã chia đoạn của đoàn khảo sát. Anh đã hy vọng, suốt từ lúc tiếng hét tắt ngấm trên bộ đàm, rằng Hậu chỉ hoảng loạn bỏ chạy vào bản hoặc ngã xuống một hố đá nào đó và đang chờ được tìm thấy. Hy vọng đó tắt dần theo từng đoạn suối được kiểm tra trống trơn.
Đến bảy giờ, một công nhân trong đội tìm kiếm ở đoạn hạ nguồn, cách lán vật liệu khoảng hai trăm mét, giơ tay ra hiệu dừng lại. Anh ta không gọi to. Anh ta chỉ đứng yên, mặt tái đi, chỉ xuống mặt đá bên bờ suối. Thắng chạy tới nơi, và mọi âm thanh của buổi sáng như rút hết khỏi thung lũng.
Nguyễn Văn Hậu nằm bên bờ Khe Cạn, trên một phiến đá phẳng phủ sương, áo khoác còn nguyên, giày còn nguyên, không có vết thương chảy máu nào trên người. Chỉ có đầu của cậu ngoẹo hẳn sang một bên ở một góc không thể có ở người sống, cổ bị vặn ngược bất thường như đã bị một lực rất mạnh xoay đi trong một khoảnh khắc. Mắt cậu mở, nhìn lên bầu trời xám của buổi sáng. Tay phải của cậu duỗi ra phía lòng suối, các ngón tay còn giữ nguyên tư thế chỉ về một hướng, hướng mà đêm qua cậu đã chỉ trong lúc đáp lời đoàn quân.
Thắng quỳ xuống bên cạnh, theo phản xạ của người từng làm công binh và từng cấp cứu đồng đội, đưa tay kiểm tra mạch cổ. Da của Hậu lạnh vì sương đêm và vì cái chết đã tới từ nhiều giờ trước. Không còn mạch. Anh rút tay lại, đứng dậy, nhường chỗ cho công an và cán bộ y tế xã làm nhiệm vụ của họ. Anh không khóc. Cả đội tìm kiếm không ai khóc thành tiếng. Họ chỉ đứng thành một vòng lặng lẽ quanh phiến đá, những người đàn ông làm đường vốn quen nói to, quen đùa cợt trong giờ nghỉ, giờ không ai nói được câu nào cho trọn.
Cán bộ công an khám nghiệm sơ bộ tại chỗ và ghi nhận những điều Thắng cũng đã thấy: không có dấu vết giằng co quanh vị trí phát hiện, không có đá lở đè lên người, không có vật nặng rơi từ trên cao, không có dấu hiệu bị thú rừng tấn công. Quần áo không rách. Đồ đạc cá nhân trong túi còn nguyên. Chiếc điện thoại của Hậu còn trong túi áo ngực, hết pin vì để qua đêm trong sương lạnh. Nguyên nhân tử vong sơ bộ chỉ ghi được một dòng: tử vong do tổn thương nghiêm trọng vùng cổ, cần giám định pháp y để kết luận.
Minh đến hiện trường lúc tám giờ, mặt trắng bệch. Anh ta đứng cách phiến đá vài mét, nhìn Hậu rất lâu, rồi quay sang Thắng, nói không thành câu. Thắng không trách Minh trong khoảnh khắc đó. Nỗi ân hận của anh lớn hơn mọi lời trách móc: cấm kỵ im lặng là điều anh biết rõ nhất trong đội, vì anh là người duy nhất đã giáp mặt đoàn quân mà còn sống. Anh đã phổ biến nó trong giờ giao ca, đã ghi nó vào sổ trực, đã nhắc lại trên bộ đàm. Nhưng anh vẫn để một ca trực một mình tồn tại ở khu vật liệu gần bờ suối, vẫn để một người trẻ từng thách thức trong sương nhận ca đêm ở nơi nguy hiểm nhất, và vẫn nghĩ rằng một lần nhắc nhở là đủ để giữ mạng cho cậu. Nó không đủ. Ở thung lũng này, biết quy tắc mà thực hiện nửa vời cũng nguy hiểm gần như không biết.
Thi thể Hậu được phủ vải trắng, khiêng bằng cáng lên đường công vụ, đưa về nhà xác bệnh viện huyện chờ pháp y và chờ gia đình từ Hải Phòng lên. Thắng đi theo cáng đến tận xe, đặt tay lên mép cáng một lần cuối. Đội công trường đứng dọc hai bên đường công vụ, bỏ mũ bảo hộ xuống, im lặng nhìn xe đi qua. Không có kèn, không có hoa. Chỉ có một hàng người lặng lẽ và một buổi sáng đầy sương chưa tan hết trên thung lũng.
Buổi trưa, Thắng quay lại bờ suối cùng công an để hoàn thiện sơ đồ hiện trường. Nắng đã lên, sương tan hết, lòng suối hiện rõ từng viên đá. Cán bộ điều tra chỉ cho anh xem một chi tiết mà đội tìm kiếm buổi sáng đã bỏ qua vì quá tập trung vào thi thể: trên nền đất ẩm và cát mịn cạnh phiến đá nơi Hậu nằm, có một hàng dấu chân rất rõ, in sâu xuống đất mềm, hình thù khác hẳn dấu giày bảo hộ của công nhân. Đó là dấu của những bàn chân đi giày sắt cổ, gót và mũi đều có vành kim loại, kích thước lớn hơn chân người thường, xếp thành hai hàng song song như một đội hình vừa hành quân qua bờ suối trong đêm.
Hàng dấu chân đó đi từ phía thượng nguồn xuống, qua khu vật liệu, rồi dừng lại. Thắng đi dọc theo hàng dấu, đếm từng bước, tim đập mỗi lúc một nặng. Hàng dấu chân sắt dừng lại đúng ở vị trí mà đêm qua Hậu đã đứng ngoài thềm lán, nơi chiếc đèn pin của cậu rơi xuống đá, nơi cậu đã đáp lời và chỉ tay về phía suối. Sau vị trí đó, hàng dấu chân quay ngược lại, chồng lên chính dấu cũ của nó, và đi xa dần về phía khe núi, mờ dần trên mặt đá cứng rồi mất hẳn.
Chiều hôm đó, Thắng ngồi trong phòng làm việc của công an xã, viết bản tường trình dài nhất từ trước tới nay: toàn bộ diễn biến ca trực, nội dung các lần liên lạc bộ đàm, đoạn ghi âm của camera khu vật liệu, quy tắc cấm kỵ đã phổ biến và lời dặn của già làng. Anh viết cả phần trách nhiệm của mình: đã biết rõ mức độ nguy hiểm của khu bờ suối trong đêm sương, đã sống sót nhờ chính quy tắc đó, nhưng vẫn duy trì chế độ trực một mình và chưa kiên quyết bãi bỏ nó. Cán bộ điều tra đọc bản tường trình, hỏi lại vài điểm về đoạn ghi âm, rồi nói rằng phần việc của công an là xác định nguyên nhân cái chết theo pháp y, còn phần việc liên quan đến những âm thanh trong sương sẽ được ghi nhận như lời khai của nhân chứng, không kết luận trong hồ sơ hình sự. Thắng gật đầu. Anh đã quen với việc sự thật ở thung lũng này luôn có hai lớp: một lớp ghi được vào hồ sơ, và một lớp chỉ những người có mặt trong sương mới hiểu hết.
Tối hôm đó, công trường không có ca trực đêm ở khu vật liệu nữa. Thắng ra lệnh miệng, sau này mới bổ sung văn bản: toàn bộ khu bờ suối cấm người qua lại sau khi trời tối, mọi ca trực đêm tập trung về lán chính, đi tối thiểu hai người, giữ bộ đàm liên tục. Ông Cừ và bà Sâm từ bản lên, mang theo một nén nhang đến chân Gò Cấm, thắp cho Hậu ở nơi đoàn vẫn làm lễ xin phép. Ông Cừ nói nhỏ với Thắng rằng người chết oan vì không biết giữ miệng giữ tay thì cũng là người chết cần được nhớ tên tử tế, đừng để đội chỉ nhớ cậu như một lời cảnh báo. Thắng ghi nhớ câu đó. Trong sổ quy tập sau này, dù Hậu không thuộc danh sách bốn mươi bảy tử sĩ, Thắng vẫn dành một trang riêng ghi tên cậu, ngày mất, vị trí phát hiện và nguyên nhân theo đúng lời của già làng: người của công trường, mất ở bờ Khe Cạn vì phá cấm kỵ trong đêm sương.
Đêm đầu tiên sau cái chết của Hậu, không một công nhân nào trong đội dám nói đùa trong giờ ăn tối. Lán ăn im lặng, chỉ có tiếng đũa chạm bát và tiếng gió ngoài thung lũng. Thắng ăn không nổi, đứng dậy ra ngoài hiên, nhìn về phía Gò Cấm đã lên đèn bảo vệ và phía Khe Cạn tối đen sau núi. Anh biết kể từ ngày mai, mọi việc ở dự án này sẽ thay đổi hoàn toàn: không còn ai có thể nói chuyện đoàn quân là lời đồn, không còn công văn tiến độ nào đủ nặng để đè lên một mạng người vừa mất, và không còn con đường nào khác ngoài việc làm cho xong điều mà bốn mươi bảy người dưới gò đã chờ đợi gần sáu trăm năm. Anh cũng biết gia đình của Hậu đang trên đường từ Hải Phòng lên, và anh sẽ phải đứng trước họ, nói lại toàn bộ sự thật của đêm trực đó, không giấu một chữ nào về phần trách nhiệm của mình.
Thắng ở lại hiện trường cho đến khi cán bộ điều tra thu xong mẫu đất quanh dấu chân và chụp ảnh toàn cảnh lần cuối. Anh nhìn hàng dấu chân sắt in trên cát ẩm dưới nắng trưa mà thấy chúng rõ ràng hơn mọi bằng chứng anh từng có: rõ hơn đoạn ghi hình toàn sương trắng, rõ hơn đoạn ghi âm câu hỏi tìm đầu, rõ hơn cả lời kể của chính anh trong phòng họp. Lần này, đoàn quân đã để lại dấu vết vật chất trên mặt đất ban ngày, ngay cạnh một người của công trường vừa mất, ở vị trí không ai có thể giải thích bằng gió núi hay ảo giác tập thể nữa.
Anh chụp lại hàng dấu chân bằng điện thoại cá nhân, lưu cùng đoạn ghi âm đêm trực vào một thư mục riêng không ai được xóa.
Trên nền đất cạnh xác Hậu, một hàng dấu chân sắt của đoàn quân in rõ, và dừng lại đúng chỗ Hậu đã đứng.