Vô Đầu Quỷ Ở Ải Chi Lăng - Chương 25: Biên Bản Bị Sửa
Ngày 24 tháng 03, Thắng hẹn gặp riêng Minh trong phòng làm việc của ban chỉ huy, không có trợ lý, không có cán bộ an toàn, không có biên bản chính thức.…
Nội dung chương
Ngày 24 tháng 03, Thắng hẹn gặp riêng Minh trong phòng làm việc của ban chỉ huy, không có trợ lý, không có cán bộ an toàn, không có biên bản chính thức. Anh đóng cửa, đặt lên bàn hai tập hồ sơ: một tập là hồ sơ khảo cổ vừa khóa con số bốn mươi bảy, một tập là bản sao những biên bản tai nạn đầu tiên của công trường mà anh đã âm thầm thu thập lại trong những ngày bị đình chỉ.
- Tôi muốn nói chuyện cho xong về những gì đã bị giấu từ đầu, Thắng nói. - Không phải để đổ lỗi trong lúc này. Mà vì từ mai, đoàn sẽ làm việc ở suối, công an và tỉnh sẽ hỏi lại toàn bộ hồ sơ tai nạn từ ngày khởi công. Nếu hồ sơ còn chỗ nào sai, người ký sẽ phải trả lời. Tôi muốn anh nghe từ tôi trước khi nghe từ người khác.
Minh ngồi xuống, không bật máy tính, không xem điện thoại. Anh ta đã gầy đi trông thấy sau mười ngày khủng hoảng, mắt trũng sâu.
- Anh nói đi, Minh bảo.
Thắng mở tập thứ hai. Biên bản vụ đứt xích máy xúc ngày 06 tháng 03: bản gốc của đội cơ khí ghi vết đứt bất thường, nghi bị tác động, đề xuất dừng máy kiểm tra toàn bộ. Bản lưu trong hồ sơ dự án chỉ ghi đứt xích do hao mòn, đã thay thế, thi công tiếp tục. Biên bản vụ sạt taluy nhỏ trước ngày khởi công: bản gốc của đội địa chất cảnh báo nền đất Gò Cấm có dấu hiệu bất ổn, đề xuất khoan kiểm tra thêm. Bản lưu hồ sơ rút gọn thành nền đất ổn định, đủ điều kiện thi công. Và biên bản ngày khởi công về mảnh gươm đào được: bản gốc ghi phát hiện kim loại có chữ khắc và xương vụn. Bản lưu ghi phế thải và xương động vật.
- Cả ba biên bản đều qua tay anh, Thắng nói chậm rãi. - Tôi cũng có lỗi. Vụ mảnh gươm, chính tôi ra lệnh dồn sang một bên. Vụ thi công xuyên đêm, chính tôi ra lệnh. Tôi không trốn hai việc đó. Nhưng việc sửa biên bản, ém tai nạn, giấu cảnh báo địa chất là việc của anh, kéo dài từ trước khi tôi kịp nhận ra. Nếu hôm khởi công anh cho dừng lại một ngày để kiểm tra gò cho rõ, nếu hôm đứt xích anh cho lập biên bản đúng, thì có lẽ Tùng đã không nằm trong bệnh viện và bốn mươi bảy người dưới gò đã được phát hiện bằng quy trình tử tế, không phải bằng một vụ sạt lở.
Minh im lặng rất lâu. Rồi anh ta nói, giọng thấp, không còn vẻ cười xòa của những ngày đầu.
- Tôi thừa nhận một phần, anh ta nói. - Biên bản đứt xích và biên bản địa chất, tôi cho sửa. Không phải tôi nghĩ dưới gò có ma hay có mộ. Tôi nghĩ đó là những sự cố nhỏ, ghi nặng vào hồ sơ sẽ làm dự án bị thanh tra, bị chậm ngay từ tuần đầu tiên, nhà thầu bị đánh giá yếu kém. Tôi đã làm nhiều dự án, dự án nào cũng có vài sự cố được ghi nhẹ đi cho êm. Lần này tôi ghi nhẹ đi đúng vào chỗ không nên ghi nhẹ nhất.
- Còn việc làm của hàng trăm con người thì sao? Thắng hỏi. - Anh vẫn hay nói câu đó.
- Thì đó là sự thật còn lại của tôi, Minh đáp, ngẩng lên nhìn thẳng vào Thắng. - Anh bị đình chỉ một mình, anh còn lương kỹ sư trưởng chờ phục hồi. Còn tôi mà để dự án chết, ba trăm công nhân mất việc, bốn nhà thầu phụ phá sản, ngân hàng siết nợ thiết bị. Tôi không nói việc sửa biên bản là đúng. Tôi nói tôi đã chọn dự án thay vì chọn sự thật, và tôi chọn như vậy vì tôi tin sự thật đó chỉ là vài sự cố kỹ thuật nhỏ. Đến khi anh gặp đoàn quân, đến khi gò lộ ra hố chôn, tôi mới biết mình đã chọn sai từ đầu, và chọn sai của tôi không sửa lại được bằng một bản báo cáo mới.
Thắng nghe hết, không cắt lời. Anh không tha thứ cho Minh trong buổi nói chuyện đó, và Minh cũng không xin tha thứ. Họ chỉ làm một việc cần thiết: đặt toàn bộ sự thật lên cùng một mặt bàn, lần đầu tiên sau hơn hai mươi ngày làm việc chung, để từ đây không ai còn phải đoán người kia đang giấu điều gì.
Cuối buổi, họ thống nhất hai việc. Một, Minh sẽ chủ động viết báo cáo bổ sung gửi ban quản lý và đoàn kiểm tra, thừa nhận việc sửa hai biên bản tai nạn, chịu trách nhiệm cá nhân, không đổ cho cấp dưới. Hai, toàn bộ hồ sơ gốc còn lưu ở các đội sẽ được thu về, niêm phong, bàn giao cho đoàn kiểm tra khi được yêu cầu, không chỉnh sửa thêm một chữ nào. Thắng ký xác nhận đã nghe báo cáo, với tư cách người liên quan, không phải người phê duyệt.
Chiều hôm đó, công trường phân ca trực đêm mới cho giai đoạn khai quật và bảo vệ hiện trường. Khu vực cần trực gồm lán dã chiến ở chân gò, khu chứa mẫu vật tạm và khu vật liệu xây dựng gần bờ suối, nơi để sàng lọc, túi mẫu và dụng cụ cho đội lội suối. Bảo đọc danh sách ca trực trước toàn đội trong giờ giao ca, nhắc lại quy tắc an toàn ban đêm mà Thắng đã phổ biến: không đi một mình ra ngoài ranh đèn, nghe tiếng động lạ trong sương thì cúi mặt im lặng, tuyệt đối không đáp lời, không chỉ tay.
Nguyễn Văn Hậu, công nhân trẻ hai mươi bốn tuổi quê Hải Phòng, người từng cười nhạo chuyện đoàn quân và nói to thách thức trong sương đêm 08 tháng 03, giơ tay nhận ca trực đêm ở khu vật liệu gần bờ suối. Cậu nói ca đó vắng người, cậu ngủ quen tiếng suối, nhường ca ở lán cho anh em có gia đình ở gần. Bảo ghi tên Hậu vào sổ ca, dặn lại quy tắc thêm một lần nữa, Hậu gật đầu cười, bảo anh em cứ yên tâm, cậu thuộc bài rồi.
Thắng đứng ở cuối hàng nghe giao ca, nhìn Hậu khoác áo, cầm đèn pin và sổ trực đi về phía khu vật liệu khi trời bắt đầu tối. Anh không biết vì sao mình lại nhìn theo lâu hơn bình thường. Có lẽ vì Hậu là người trẻ nhất đội, là người từng thách thức trong sương to tiếng nhất, và cũng là người vừa nhận ca trực một mình ở nơi gần lòng suối nhất, nơi đoàn quân hay đi qua nhất trong những đêm sương dày.
Sau khi Hậu đi, Thắng ở lại lán chỉ huy thêm một giờ để cùng Minh rà lại danh sách hồ sơ gốc cần niêm phong. Họ làm việc trong im lặng phần lớn thời gian, chỉ trao đổi khi cần đối chiếu số hiệu biên bản. Khi xong việc, Minh đứng dậy, rót cho Thắng một chén nước, một cử chỉ nhỏ mà nhiều ngày khủng hoảng qua không ai còn để ý tới. Minh nói rằng ngày mai anh ta sẽ gửi báo cáo bổ sung đi, và dù kết quả kiểm điểm ra sao, anh ta vẫn xin ở lại dự án cho đến khi việc ở Gò Cấm có phương án xử lý rõ ràng, vì bỏ đi lúc này là chạy trốn phần việc do mình gây ra. Thắng gật đầu. Đó là câu nói đầu tiên của Minh trong suốt cuộc khủng hoảng mà anh nghe thấy có trọng lượng của một người chịu trách nhiệm thật sự, không phải của một giám đốc đang tính toán thiệt hại.
Thắng về lán ngủ muộn, đi ngang qua khu vật liệu từ xa. Đèn trong lán trực của Hậu còn sáng, bóng cậu in trên vách tôn, đang ngồi ghi sổ. Từ phía suối, sương đêm bắt đầu tụ lại từng mảng mỏng trên mặt đá. Thắng dừng lại một nhịp, định gọi với vào nhắc Hậu khóa cửa lán và giữ bộ đàm bên người, nhưng rồi thấy Hậu đã đặt bộ đàm ngay ngắn trên bàn cạnh đèn pin, mọi thứ đúng quy định, nên anh chỉ đứng nhìn thêm vài giây rồi quay về. Sau này, Thắng sẽ nhớ mãi quyết định không gọi thêm câu đó của mình, dù anh biết một câu nhắc nhở cũng không thay đổi được điều sắp xảy ra trong sương lúc một giờ sáng.
Thắng về đến lán của mình thì đồng hồ đã chỉ gần mười một giờ đêm. Anh treo áo khoác lên móc, đặt sổ tay và tập hồ sơ niêm phong lên bàn, rồi nằm xuống giường xếp mà không ngủ được ngay. Trong đầu anh vẫn vang lên câu nói của Minh về việc làm của hàng trăm con người, câu nói vừa là lý do biện minh vừa là sự thật không thể phủ nhận của nghề xây dựng. Anh nghĩ về Tùng đang nằm viện, về bốn mươi bảy người nằm ở gò, về hai mảnh xương sọ nằm trong túi mẫu ở phòng chứa, và về cậu công nhân trẻ đang trực một mình bên bờ suối trong đêm sương đang dày dần ngoài kia. Anh tự nhủ sáng mai, việc đầu tiên anh làm sẽ là đề xuất bỏ hẳn ca trực một mình ở khu vật liệu, thay bằng ca đôi cho đến khi công việc ở thung lũng này kết thúc. Anh không biết rằng đề xuất đó sẽ không bao giờ còn kịp nữa.
Ở phía bờ suối, sương đã phủ kín mặt đá và bắt đầu tràn lên bậc thềm của lán trực, nơi ánh đèn pin của người trực đêm hắt ra một quầng sáng nhỏ giữa thung lũng tối.
Thắng trở mình trên giường xếp, nghe tiếng đồng hồ treo tường trong lán tích tắc đều đặn tiến về phía nửa đêm, và cuối cùng thiếp đi trong một giấc ngủ chập chờn đầy tiếng bút ghi biên bản.
Sổ trực ca đêm được mở sẵn trên bàn trong lán bờ suối, trang giấy trắng chờ dòng ghi chép của một giờ sáng.
Đêm đó, Hậu nhận ca trực đêm một mình ở khu vật liệu gần bờ suối.