Vô Đầu Quỷ Ở Ải Chi Lăng - Chương 30: Đoàn Quân Chờ Đợi
Ngày 28 tháng 03, quyết định đình chỉ toàn diện dự án tuyến đường tránh Ải Chi Lăng được ban quản lý ký và công bố trước toàn thể công trường vào buổi…
Nội dung chương
Ngày 28 tháng 03, quyết định đình chỉ toàn diện dự án tuyến đường tránh Ải Chi Lăng được ban quản lý ký và công bố trước toàn thể công trường vào buổi họp giao ban sáng. Không còn đoạn nào được thi công, không còn hạng mục nào được gọi là làm song song. Toàn bộ nhân lực, thiết bị và kinh phí của dự án chuyển sang hai nhiệm vụ duy nhất: hỗ trợ xử lý hiện trường Gò Cấm và Khe Cạn theo phương án quy tập, và hoàn thiện hồ sơ pháp lý liên quan đến hai vụ tai nạn. Mốc thông xe bị treo vô thời hạn. Công văn phạt chậm tiến độ mà Minh từng đặt lên bàn họp vẫn còn hiệu lực trên giấy, nhưng từ hôm nay, không ai trong ban chỉ huy còn nhắc tới nó như một lý do để thúc ép bất cứ việc gì.
Minh đọc quyết định kiểm điểm đối với chính mình trước toàn đội. Anh ta bị đình chỉ chức vụ giám đốc dự án trong thời gian chờ kết luận của đoàn điều tra, bàn giao quyền điều hành hành chính cho phó giám đốc, nhưng được giữ lại ở công trường với vai trò hỗ trợ hậu cần cho công tác quy tập, theo đề nghị của Thắng và Hà, vì anh ta là người nắm rõ nhất nguồn lực thiết bị và tài chính của nhà thầu. Đó là một vị trí kỳ lạ cho một giám đốc dự án: không còn quyền ra lệnh, chỉ còn trách nhiệm cung cấp đúng thứ đội quy tập cần, đúng lúc đội quy tập yêu cầu. Minh chấp nhận không một lời than phiền.
Thắng được phục hồi vai trò điều phối, nhưng không phải điều phối thi công như trước. Quyết định của ban quản lý ghi rõ: Hoàng Đức Thắng phụ trách điều phối hiện trường quy tập tử sĩ tại Gò Cấm và Khe Cạn, phối hợp với đoàn khảo cổ và đại diện bản Nà Bó, chịu trách nhiệm về an toàn lao động và tiến độ quy tập trình tỉnh phê duyệt. Lý do được ghi trong quyết định, bằng ngôn ngữ hành chính khô khan, là vì anh là người duy nhất trong đội thi công có kinh nghiệm trực tiếp tại hiện trường ban đêm và nắm rõ toàn bộ diễn biến từ ngày khởi công. Mọi người trong phòng họp đều hiểu câu chữ đó dịch ra nghĩa là gì: anh là người duy nhất đã gặp đoàn quân cụt đầu mà còn sống để kể lại và để tổ chức cho những người khác không phải gặp họ theo cách của Hậu.
Công việc đầu tiên của Thắng trong vai trò mới là tổ chức lại toàn bộ chế độ làm việc ban đêm. Anh ra văn bản nội bộ ngay trong ngày, ký với tư cách điều phối quy tập: cấm tuyệt đối làm việc, trực gác hoặc di chuyển một mình tại khu vực Gò Cấm và Khe Cạn sau khi trời tối; mọi ca đêm tối thiểu hai người, tập trung tại lán chính đã có đèn và bộ đàm liên tục. Trước một giờ sáng mỗi đêm, toàn bộ nhân sự phải rút về khu vực an toàn đã quy định, cúi mặt im lặng nếu nghe âm thanh lạ, tuyệt đối không đáp lời, không chỉ tay, không mở đèn pin quét về phía có tiếng động. Văn bản được đọc trong giờ giao ca, từng người ký xác nhận đã nghe và đã hiểu, kể cả những người từng cười nhạo quy tắc này trong những ngày đầu tháng.
Hà đồng thời trình tỉnh phê duyệt khẩn phương án quy tập chi tiết, với tiến độ dự kiến: đặt làm bốn mươi bảy tiểu sành, phân đoạn toàn bộ Khe Cạn, gom hộp sọ theo từng đợt, đối chiếu và khâu đầu, hoàn tất trước đêm rằm tháng Ba. Trong lúc chờ phê duyệt chính thức, đoàn được phép tiến hành các công việc chuẩn bị không xâm phạm hiện trường: lập sơ đồ phân đoạn suối, kiểm kê lại toàn bộ hài cốt ở gò, chuẩn bị phòng xử lý mẫu và danh sách nhân lực tình nguyện của cả công trường lẫn bản Nà Bó.
Đêm 28 tháng 03 là đêm đình chỉ đầu tiên. Công trường tắt hết đèn pha thi công, chỉ còn đèn bảo vệ ở lán chính và khu chứa mẫu. Thắng ở lại khu vực an toàn cùng Bảo và hai cán bộ khảo sát, theo đúng quy định mới do chính anh ban hành. Sương xuống đúng giờ, dày như mọi đêm, phủ kín mặt bằng đã dọn trống của đoạn tuyến qua Gò Cấm: một khoảng đất rộng, phẳng, không còn máy móc, không còn vật liệu, chỉ còn những vệt bánh xích cũ và hàng cọc tiêu khảo cổ.
Đúng một giờ sáng, tiếng vó ngựa vang lên từ khe núi. Lần này không có tiếng hét, không có bộ đàm rè lên trong hoảng loạn. Cả nhóm của Thắng ngồi yên trong lán, cúi mặt, im lặng tuyệt đối, nghe đoàn quân hành quân ngay trên mặt bằng đã dọn trống bên ngoài. Tiếng vó ngựa đi chậm hơn mọi đêm trước, chậm rãi, đều nhịp, như một đoàn quân không còn vội vã đi tìm, mà đang đi kiểm tra một nơi họ đã biết rất rõ. Tiếng tù và chỉ vang một hồi ngắn. Tiếng gươm đao không va chạm chát chúa như những đêm đầu, chỉ lách cách nhẹ theo nhịp bước. Không có câu hỏi tìm đầu nào vang lên trong đêm đó.
Thắng ngồi trong bóng tối của lán, nghe tiếng chân sắt đi qua trên mặt đất mà đội của anh vừa dọn sạch ban ngày, và hiểu rằng đoàn quân cũng đã biết mặt bằng này vừa thay đổi. Họ đi qua chậm rãi, như đang chờ đợi một điều mà người sống vừa hứa với nhau trong gian nhà gỗ của bản Nà Bó: chờ được trả lại đầu, chờ được đếm đủ người, chờ được nằm xuống trọn vẹn sau gần sáu trăm năm hành quân trong sương.
Sáng hôm sau, Thắng đi kiểm tra mặt bằng đã dọn trống cùng Bảo. Trên nền đất ẩm vì sương đêm, một hàng dấu chân sắt mới in rõ, đi dọc đúng tim tuyến cũ, dừng lại một lúc ở vị trí đầu đội hình của hố chôn rồi mới quay về phía núi. Bảo chụp ảnh, đo kích thước, ghi vào hồ sơ hiện trường như mọi lần. Thắng đứng nhìn hàng dấu chân mà không còn thấy sợ như những ngày đầu nữa. Anh thấy một trách nhiệm cụ thể, có thể đo đếm được: bốn mươi bảy người, bốn mươi bảy hộp sọ, mười lăm ngày còn lại trước đêm rằm. Anh quay về lán, mở sổ kế hoạch quy tập, viết trang đầu tiên bằng nét chữ rõ ràng: ngày đình chỉ thứ nhất, bắt đầu chuẩn bị, không được để mất thêm một ngày nào nữa vì thủ tục hay vì chần chừ.
Trong ngày, danh sách tình nguyện tham gia đội gom sọ ở suối được dán ở lán ăn. Thắng dự kiến chỉ khoảng một nửa đội thi công đăng ký, vì công việc vừa nặng vừa ám ảnh sau cái chết của Hậu. Đến chiều, danh sách đã kín hai trang giấy: gần như toàn bộ công nhân còn ở lại công trường đều ký tên, kể cả những người từng xin nghỉ việc trong tuần đầu tiên vì sợ chuyện ma quỷ trong sương. Một công nhân trẻ viết thêm một dòng ở cuối danh sách, không ký tên: làm cho xong để anh Hậu đi đường yên. Thắng đọc dòng chữ đó, gấp danh sách lại, và biết đội của mình, sau tất cả những mất mát, đã sẵn sàng xuống suối.
Thắng treo danh sách tình nguyện lên bảng thông báo của lán chính, bên cạnh quyết định đình chỉ toàn diện và văn bản chế độ đêm mới. Ba tờ giấy cạnh nhau kể lại toàn bộ bước ngoặt của dự án trong vòng chưa đầy một tháng: từ một công trường mở đường qua Ải, thành một hiện trường quy tập tử sĩ, với một đội ngũ không còn ai nghĩ đến tiến độ thông xe như mục tiêu cao nhất nữa. Anh đứng nhìn bảng thông báo một lúc, rồi quay về bàn làm việc, bắt đầu soạn kế hoạch chi tiết cho ngày mai: ngày lập phương án quy tập chính thức, đặt làm tiểu sành và phân đoạn toàn bộ lòng Khe Cạn.
Trước khi đi ngủ, Thắng kiểm tra lại toàn bộ hồ sơ của ngày đình chỉ đầu tiên: quyết định đình chỉ, biên bản bàn giao của Minh, văn bản chế độ đêm, danh sách tình nguyện và ảnh dấu chân sắt buổi sáng. Mọi thứ đã vào đúng cặp hồ sơ, đánh số, ký nhận. Anh làm việc đó cẩn thận hơn mọi lần trước, vì anh đã học được một bài học đắt giá trong tháng Ba này: ở thung lũng Chi Lăng, sự cẩu thả trong giấy tờ và sự cẩu thả ngoài hiện trường đều phải trả giá như nhau, chỉ khác nhau ở thời điểm cái giá đó đến đòi mà thôi.
Anh tắt đèn bàn, để lại một ngọn đèn nhỏ ở hiên lán cho ca trực đêm, rồi nằm xuống trong tiếng gió núi yên tĩnh lạ thường của một công trường không còn tiếng máy.
Trong giấc ngủ chập chờn đêm đó, Thắng không mơ thấy gì cả. Đó là món quà nhỏ nhất và quý nhất mà thung lũng dành cho anh sau nhiều tuần lễ: một đêm không mơ, tiếp nối một đêm hành quân không có tiếng hỏi, như thể cả người sống và người chết đều đang dành sức cho công việc lớn bắt đầu từ sáng mai ở lòng Khe Cạn và ở lò gốm của bản Nà Bó.
Anh trở dậy một lần lúc gần sáng, kiểm tra ca trực, ghi vào sổ hai chữ bình yên hiếm hoi rồi mới quay vào ngủ tiếp cho đến khi tiếng kẻng báo thức vang lên.
Ngoài cửa sổ, thung lũng bắt đầu sáng lên màu xám nhạt của một ngày làm việc mới, ngày đầu tiên của cuộc quy tập chính thức.
Thắng gấp chăn, rửa mặt bằng nước lạnh, và bước ra hiên đón ngày mới cùng đội của mình.
Đêm đình chỉ đầu tiên, đoàn quân hành quân ngay trên mặt bằng đã dọn trống, chậm rãi, như đang chờ đợi.