Vô Đầu Quỷ Ở Ải Chi Lăng - Chương 35: Sạt Lở Cuối Suối
Đêm 31 tháng 03, Thắng ngủ không yên. Kế hoạch đào tay ở đoạn đá lở cuối suối đã chốt, nhân lực đã phân ca, gỗ chống và dây tời tay đã chuẩn bị, báo cáo…
Nội dung chương
Đêm 31 tháng 03, Thắng ngủ không yên. Kế hoạch đào tay ở đoạn đá lở cuối suối đã chốt, nhân lực đã phân ca, gỗ chống và dây tời tay đã chuẩn bị, báo cáo ngày đã gửi lên tỉnh với con số bốn mươi mốt trên bốn mươi bảy và sáu hộp sọ còn thiếu nằm dưới lớp đá cuối cùng của Khe Cạn. Mọi việc đúng quy trình, chậm mà chắc, như cách duy nhất còn lại để đi tới đêm rằm tháng Ba. Anh thiếp đi lúc gần nửa đêm, trong đầu vẫn còn hình ảnh khối đá lở im lìm dưới nắng chiều và lời dặn của ông Cừ về việc đào bằng tay.
Tiếng máy xúc nổ máy trong đêm đã đánh thức anh.
Ban đầu Thắng tưởng mình nghe nhầm, tưởng đó là tiếng vọng của một giấc mơ còn sót lại từ những ngày thi công xuyên đêm hồi giữa tháng. Nhưng tiếng động cơ diesel trầm, đều, kèm theo tiếng xích sắt nghiến trên đá, vang lên rõ ràng từ phía sau núi, từ hướng Khe Cạn. Anh bật dậy, nhìn đồng hồ: gần mười một giờ đêm. Ngoài cửa sổ, công trường đã đình chỉ tối đen, chỉ có một vệt sáng đèn pha di chuyển ở phía đường công vụ dẫn xuống suối.
Thắng lao ra khỏi lán, gọi Bảo dậy, cầm bộ đàm gọi tất cả các kênh. Không ai trả lời ở kênh hậu cần. Anh chạy về phía đường xuống suối cùng Bảo và hai công nhân trực đêm, vừa chạy vừa gọi điện cho Minh. Điện thoại của Minh đổ chuông nhiều hồi mới có người bắt máy, giọng ngái ngủ và hoảng hốt. Thắng chỉ nói một câu ngắn: có máy xúc đang vào đoạn cuối suối trong đêm, có phải người của hậu cần không. Đầu dây bên kia im lặng một giây, rồi Minh đáp rằng anh ta sẽ xuống ngay, giọng thay đổi hẳn.
Khi Thắng tới được bờ trên của đoạn cuối Khe Cạn, cảnh tượng trước mắt khiến anh đứng chết lặng trong vài giây. Một chiếc máy xúc cỡ trung của nhà thầu phụ, vốn đang đỗ chờ thanh lý ở bãi thiết bị sau khi dự án đình chỉ, đã được ai đó điều xuống lòng suối qua đường mòn vận chuyển vật liệu cũ. Gầu xúc đang cắm vào chân khối đá lở, đèn pha của máy chiếu sáng trắng cả một đoạn suối trong đêm, người lái máy là một lái phụ trẻ của nhà thầu phụ, mặt tái mét sau kính cabin, tay vẫn đặt trên cần điều khiển.
Sau này, qua lời khai và qua chính lời thừa nhận của Minh trước đoàn kiểm tra, toàn bộ diễn biến của đêm đó mới được làm rõ từng phần. Buổi tối, sau khi làm việc trọn một ngày ở hạ nguồn cùng đội gom, Minh trở về lán hậu cần với con số sáu hộp sọ còn thiếu và hạn chót đêm rằm quay cuồng trong đầu. Anh ta nghĩ đến việc kiểm điểm đang chờ, đến gia đình của Hậu, đến bốn mươi mốt hộp sọ đã gom và sáu chiếc còn nằm dưới đá, đến việc đào tay dự kiến kéo dài nhiều ngày chưa chắc kịp trước mùa mưa. Trong cơn sốt ruột của một người muốn chuộc lỗi thật nhanh và muốn cứu lại chút tiến độ cuối cùng cho dự án đã chết, Minh đã phạm sai lầm lớn nhất của mình kể từ đầu tháng: anh ta tự ý gọi điện cho đội trưởng nhà thầu phụ, lấy danh nghĩa hỗ trợ quy tập khẩn cấp, yêu cầu điều một máy xúc xuống đoạn cuối suối trong đêm để xúc thử lớp đá mặt của khối đá lở, chỉ xúc phần đá rời phía trên, sáng mai đội đào tay sẽ đỡ mất nhiều ngày công. Không văn bản. Không báo Thắng. Không báo Hà. Không hỏi ông Cừ. Chỉ một cuộc điện thoại trong đêm của một giám đốc đã bị đình chỉ chức vụ nhưng vẫn còn thói quen ra lệnh như khi còn quyền.
Người lái phụ, nhận lệnh từ cấp trên quen thuộc, đã làm theo mà không dám hỏi lại. Gầu xúc đầu tiên chỉ chạm vào lớp đá rời phía trên khối đá lở. Gầu thứ hai ăn sâu hơn vào chân khối đá để lấy chỗ đặt xích. Đến gầu thứ ba, toàn bộ khối đá đã nằm yên nhiều năm bỗng mất điểm tựa.
Thắng nghe tiếng rắc lớn đầu tiên từ trong lòng khối đá khi anh vừa xuống được nửa bờ dốc. Rồi tiếng đá lăn, tiếng đất trượt, tiếng gầu xúc bị kéo lệch, tiếng người lái phụ hét lên trong cabin. Cả một mảng sườn đá phía trên đoạn cuối suối sạt xuống trong ánh đèn pha, hàng chục khối đá lớn nhỏ trượt theo nhau, bụi đá bốc lên trắng xóa, lòng suối rung lên dưới chân những người đứng trên bờ. Thắng hét lên ra lệnh tắt máy, rút người, đồng thời lao xuống cùng Bảo kéo người lái phụ ra khỏi cabin vừa kịp trước khi một tảng đá thứ hai lăn xuống đập vào khung bảo vệ của máy.
Khi bụi đá tan dần trong sương đêm, đoạn cuối Khe Cạn đã biến dạng hoàn toàn. Khối đá lở cũ bị phá vỡ cấu trúc, lớp đá mới sạt xuống phủ kín lòng suối một đoạn dài hơn trước, sâu hơn trước, hỗn loạn hơn trước. Đoạn lòng suối nơi sáu hộp sọ cuối cùng được dự đoán nằm bên dưới giờ bị chôn dưới hai lớp đá chồng nhau, lớp cũ đã yên và lớp mới vừa sạt, xen lẫn đất, cát và những mảnh xương, mảnh gốm, mảnh giáp bị xáo trộn tung lên trong lúc sạt lở rồi lại bị vùi xuống. Một phần xương và mẫu vật đã gom ở điểm trung chuyển gần đó, dù đã di chuyển lên vị trí cao, cũng bị bụi đá và đá nhỏ văng trúng làm xáo trộn thứ tự niêm phong của mấy khay mẫu ngoài cùng, phải kiểm kê lại toàn bộ vào sáng hôm sau.
Minh tới nơi khi mọi việc đã xong. Anh ta đứng trên bờ suối, nhìn chiếc máy xúc chết máy giữa lòng suối, nhìn đoạn đá mới sạt, nhìn Thắng và Bảo lấm lem bụi đá dìu người lái phụ lên bờ. Anh ta không nói được câu nào trong nhiều giây. Rồi, trước mặt toàn bộ những người có mặt trong đêm đó, Minh thừa nhận ngay tại chỗ: lệnh điều máy là của anh ta, không ai khác, anh ta tự ý làm, không báo cho điều phối quy tập. Anh ta nói mình chỉ muốn gỡ nhanh lớp đá mặt để đội đỡ vất vả, muốn chuộc lỗi cho những việc đã qua bằng một việc làm tắt trong đêm. Giọng anh ta vỡ ra ở cuối câu.
Thắng đứng giữa lòng suối đầy bụi đá, nhìn đoạn cuối suối vừa bị chôn sâu thêm, và hiểu rằng toàn bộ công sức quy tập của hai đợt gom, của mười chín cộng hai mươi hai hộp sọ, của những ngày đào có kiểm soát ở gò, đang đứng trước nguy cơ đổ sông đổ bể vì một quyết định làm tắt trong một đêm. Sáu hộp sọ cuối cùng, trong đó rất có thể có hộp sọ của vị tướng với hình chim ưng, giờ nằm sâu hơn trước ít nhất thêm một lớp đá mới, lẫn lộn với đất đá vừa sạt, không còn địa tầng rõ ràng để đối chiếu nhanh nữa. Thời gian còn lại tới đêm rằm vẫn đếm ngược từng ngày, mùa mưa vẫn tới gần từng ngày, và con đường duy nhất còn lại từ sáng mai vẫn là đào bằng tay, nhưng qua một lớp đá dày gấp đôi dự kiến ban đầu.
Anh ra lệnh phong tỏa toàn bộ đoạn cuối suối ngay trong đêm, cấm mọi máy móc tới gần, cử người trực canh máy xúc chết máy cho tới sáng, đồng thời gọi điện báo cáo khẩn cho Hà và cho ban quản lý. Không ai trong đội nói thêm câu nào trên đường rút về lán. Chỉ có tiếng bước chân trên đá và tiếng thở nặng của những người vừa thoát khỏi một vụ sạt lở thứ hai trong cùng một tháng, ở cùng một thung lũng, vì cùng một thói quen cũ kỹ: muốn làm nhanh hơn quy trình cho phép.
Trước khi rút hết về lán, Thắng quay lại nhìn đoạn cuối suối một lần cuối trong ánh đèn pin của đội trực. Chiếc máy xúc nằm im giữa lòng suối như một con thú sắt gãy chân, gầu chúc xuống đống đá mới sạt. Xung quanh nó, bụi đá vẫn còn lơ lửng trong sương, phủ một lớp trắng mỏng lên mọi tảng đá, mọi dấu chân, mọi khay mẫu bị xáo trộn. Anh biết sáng mai, khi Hà xuống tới nơi và nhìn thấy hiện trường này, bà sẽ phải viết một báo cáo thiệt hại dài nhất kể từ ngày bà đặt chân xuống công trường. Anh cũng biết ông Cừ, khi nghe tin, sẽ chỉ nói một câu ngắn về việc người sống lại tự làm khó mình ngay trước cửa của người chết. Và anh biết chính mình, với tư cách điều phối quy tập, sẽ phải chịu một phần trách nhiệm vì đã tin rằng một cuộc điện thoại xác nhận vào buổi tối là đủ để giữ cho cả một đêm dài không có ai tự ý làm tắt sau lưng mình.
Đêm 31 tháng 03 kết thúc tháng Ba của thung lũng Chi Lăng bằng một thất bại trọn vẹn, không phải do đoàn quân gây ra, mà do chính người sống gây ra cho nhau, ngay trên lòng suối của người chết.
Thắng là người cuối cùng rời khỏi bờ suối trong đêm đó. Anh đi chậm, đèn pin quét qua từng tảng đá mới sạt, và dừng lại khi ánh đèn bắt gặp vật tròn trắng ngà vừa lăn ra khỏi đống đá, nằm nghiêng trên mặt cát ướt, nứt làm đôi theo một đường vỡ mới còn sắc cạnh. Anh không chạm vào nó. Anh gọi Bảo mang khay mẫu và máy ảnh xuống, chụp tại chỗ, đánh dấu vị trí, rồi mới cùng nhau khiêng cả hai nửa của hộp sọ vỡ lên bờ trong im lặng tuyệt đối, trong khi từ khe núi phía sau lưng họ, một hồi tù và dài và dữ dội vang lên, át cả tiếng gió, như tiếng thúc quân của một đoàn quân vừa bị người sống làm kinh động ngay trên phần mộ cuối cùng của mình.
Trong đống đá mới sạt, một hộp sọ lăn ra và vỡ đôi; từ khe núi, tiếng tù và nổi lên dữ dội chưa từng thấy.