Vô Đầu Quỷ Ở Ải Chi Lăng - Chương 5: Vết Đứt Ngọt Như Bị Cắt
Ngày mùng sáu, công trường vào việc như chưa hề có đêm sương nào. Máy xúc số một của Tùng được lệnh đào xuống lớp thứ hai ở đỉnh Gò Cấm, đúng vị trí gầu…
Nội dung chương
Ngày mùng sáu, công trường vào việc như chưa hề có đêm sương nào.
Máy xúc số một của Tùng được lệnh đào xuống lớp thứ hai ở đỉnh Gò Cấm, đúng vị trí gầu xúc từng chạm mảnh gươm hôm khởi công. Thắng đứng giám sát trực tiếp. Anh muốn có mặt ở đó khi lớp đất đen được mở sâu hơn, không phải vì lo sợ điều gì cụ thể, mà vì thói quen của người chỉ huy: chỗ nào từng có sự cố, chỗ đó phải có mặt người chịu trách nhiệm.
Buổi sáng trôi qua bình thường. Đất đen được xúc lên từng gầu, đổ sang bãi thải tạm ở phía đông. Tùng lái máy đều tay, thỉnh thoảng dừng lại cho tổ lao động vào dọn đá cục bằng tay. Đến gần mười giờ, khi mặt cắt đã sâu xuống hơn một mét so với đỉnh gò cũ, Tùng cho máy dịch sang trái để mở rộng taluy thì chuyện xảy ra.
Một tiếng phựt lớn vang lên, khô và gọn, như tiếng dây thừng căng bị chặt đứt. Ngay sau đó, toàn thân máy xúc giật mạnh sang một bên. Xích bên trái của máy đứt phựt, một đoạn xích thép nặng hàng chục cân văng ra, quật xuống đất, sượt qua vị trí một công nhân tổ lao động vừa đứng trước đó chưa đầy một phút. May mắn thay, lúc ấy anh công nhân kia đã bước lùi lại để tránh gầu quay, nên đoạn xích chỉ đập xuống mặt đất, bắn đất đá tung tóe, rồi nằm im như một con rắn thép chết.
Cả mặt bằng khựng lại. Tùng tắt máy, nhảy xuống, mặt tái đi.
- Đứt xích rồi anh Thắng ơi. Đứt ngay mắt nối.
Thắng lao đến. Anh kiểm tra người trước, máy sau. Không ai bị thương, đó là điều quan trọng nhất. Rồi anh quỳ xuống bên đoạn xích đứt, đeo găng, lật từng mắt xích lên xem. Xích máy xúc là thứ chịu tải khủng khiếp mỗi ngày, đứt xích không phải chuyện chưa từng xảy ra trong nghề. Nhưng thường nó đứt vì mòn, vì mỏi kim loại sau hàng nghìn giờ vận hành, và vết đứt bao giờ cũng xù xì, kéo dài, có dấu hiệu báo trước nhiều ngày như tiếng kêu lạ, mắt xích rơ lỏng.
Đoạn xích này thì khác.
Anh gọi anh thợ cơ khí của đội lên. Anh thợ tên Dũng, ngoài bốn mươi, làm cơ khí công trường gần hai mươi năm, ít nói và rất chắc tay. Dũng dùng đèn pin rọi sát vào mặt cắt của mắt xích đứt, lấy ngón tay miết thử, rồi im lặng một lúc lâu.
- Anh Thắng, em nói nhỏ anh nghe. Dũng hạ giọng, chỉ đủ cho hai người. - Vết đứt này ngọt như bị cắt. Mặt cắt phẳng, sáng, không có vết kéo giãn. Xích mòn thì nó phải nham nhở, phải có ba via. Cái này như có người lấy máy cắt cắt phăng một nhát, mà lại cắt đúng lúc máy đang chịu tải nặng nhất để nó văng mạnh nhất.
- Ý cậu là có người phá hoại?
Dũng lắc đầu chậm rãi.
- Em không dám nói thế. Cắt xích đang lắp trên máy, cắt trong đêm hay lúc nào, phải có dụng cụ, phải có thời gian, anh em ra vào thế này ai làm được mà không ai biết. Em chỉ nói về cái vết cắt thôi. Nghề của em hai mươi năm, em chưa thấy xích tự đứt mà mặt cắt nó thế này bao giờ.
Thắng đứng dậy, nhìn quanh mặt cắt trên gò. Vị trí máy gặp nạn nằm đúng ở khoảng đất mà gầu xúc của Tùng đã chạm mảnh gươm hôm mùng ba. Không lệch một mét nào. Anh ghi nhớ chi tiết đó và không nói ra. Nói ra lúc này chỉ làm đội hoảng thêm.
Minh được báo tin bằng điện thoại. Ông ta lên hiện trường sau đó nửa giờ, nghe Thắng trình bày ngắn gọn, nhìn đoạn xích một cái, rồi kéo Thắng ra xa đám công nhân đang xúm lại bàn tán.
- Không ai bị thương là tốt rồi. Cho thay xích dự phòng, máy nghỉ một buổi kiểm tra toàn bộ. Chuyện này nội bộ xử lý, không cần lập biên bản tai nạn đâu. Chưa có thương vong, lập biên bản chỉ tổ rắc rối với ban quản lý, họ lại xuống kiểm tra dừng máy cả tuần.
- Theo quy định an toàn, sự cố suýt gây tai nạn cũng phải ghi nhận. Thắng nói. - May mắn hôm nay không phải là quy trình.
- Tôi biết quy định. Minh đáp, giọng vẫn ôn tồn nhưng mắt đã lạnh đi. - Tôi ở vị trí phải cân cả dự án. Cậu ghi vào sổ nội bộ của đội là được. Biên bản chính thức thì bỏ qua lần này. Sau này có vấn đề gì, tôi chịu trách nhiệm.
Thắng nhìn Minh một lúc. Anh biết đây không phải lần đầu một giám đốc dự án muốn ém một sự cố chưa có hậu quả. Ở nhiều công trường, người ta vẫn làm thế, và phần lớn thời gian mọi chuyện trôi qua êm thấm, không ai nhắc lại. Nhưng cũng chính vì từng làm lính, anh biết những sự cố bị ém thường quay lại vào lúc không ai ngờ nhất, với cái giá đắt hơn nhiều lần.
Cuối cùng anh gật đầu, một cái gật đầu miễn cưỡng mà sau này anh sẽ nhớ lại rất nhiều lần. Anh cho ghi sự cố vào sổ theo dõi thiết bị nội bộ, ký tên mình, và ghi rõ một dòng: giám đốc dự án chỉ đạo không lập biên bản tai nạn. Anh viết dòng đó không phải để đổ trách nhiệm, mà để ít nhất trên giấy tờ của riêng đội, sự thật vẫn còn nguyên hình dạng của nó.
Chiều hôm đó, máy xúc số một nằm im trên đỉnh gò với đoạn xích đứt đã được tháo ra, xếp ngay ngắn trên tấm bạt, ngay gần tấm bạt xanh che mảnh gươm cũ. Hai tấm bạt nằm cạnh nhau như hai bằng chứng của cùng một câu chuyện mà chưa ai trong đội dám kể thành lời hoàn chỉnh.
Tùng ngồi bên máy của mình đến tận chiều muộn, tay cầm giẻ mà không lau gì cả. Cậu ta nói với Thắng, giọng còn chưa hết bàng hoàng, rằng lúc xích đứt, qua kính cabin, cậu ta có cảm giác như máy vừa xúc phải một thứ gì đó không nằm trong bản vẽ, một thứ cản gầu lại chỉ trong tích tắc rồi buông ra, đúng khoảnh khắc xích đứt.
- Hay là em mệt nên tưởng tượng. Tùng tự nói thêm ngay, như sợ bị cười.
- Cứ nghỉ đi. Mai dùng máy số hai. Thắng đáp. Anh không cười, cũng không gạt đi. Anh chỉ vỗ vai cậu lái máy rồi đi xuống gò.
Đêm mùng sáu, sương lại xuống. Thắng nằm trong phòng nghỉ, mở mắt nhìn trần lán rất lâu. Anh nghĩ về mặt cắt ngọt như bị cắt của mắt xích, về dấu vó ngựa không quay đầu, về nén nhang trong ngăn kéo. Ba thứ ấy đặt cạnh nhau vẫn chưa thành một bằng chứng nào mà một kỹ sư có thể mang ra họp. Nhưng đặt cạnh nhau, chúng bắt đầu thành một áp lực âm thầm đè lên ngực anh, thứ áp lực mà anh chưa từng gặp ở bất cứ công trường nào trước đây: cảm giác mặt đất dưới chân mình không còn là mặt đất trung tính của bản vẽ và số đo nữa, mà là một nơi có chủ, có luật, và đang bắt đầu tỏ thái độ với những kẻ lạ mặt vừa đến đào xới.
Trước khi đi ngủ, anh còn làm một việc mà anh không báo cho Minh. Anh gọi Bảo vào phòng, dặn dò riêng: từ ngày mai, mọi sự cố dù nhỏ nhất trên đoạn gò cũng phải báo thẳng cho anh, không qua ai khác, và tổ cơ khí phải chụp ảnh lại hiện trạng trước khi sửa chữa bất cứ thứ gì.
- Anh tính làm thật căng vụ xích đứt à? Bảo hỏi.
- Không căng. Chỉ ghi lại cho đủ. Thắng nói. - Ở công trường, thứ làm người ta chết không phải là sự cố. Là sự cố không được ghi lại, để lần sau nó lặp lại y nguyên mà không ai biết nó từng xảy ra.
Bảo gật đầu. Cậu ta hiểu Thắng ở điểm này hơn bất cứ ai trong đội. Hồi ở dự án Bắc Giang, chính thói quen ghi chép đến mức khó tính của Thắng đã cứu cả đội một lần, khi một vụ nứt dầm suýt bị bỏ qua và chỉ nhờ cuốn sổ tay của anh mà nhà thầu phụ phải làm lại toàn bộ. Bảo tin Thắng không phải người hoang tưởng. Nếu anh bắt đầu cẩn thận với đoạn gò này, hẳn phải có lý do mà anh chưa nói hết.
Đợi Bảo ra về, Thắng mở sổ tay của mình, ghi thêm mấy dòng về vụ đứt xích: thời gian, vị trí, nhân chứng, lời nhận xét của thợ Dũng. Anh viết chậm, rõ ràng, như viết cho một người đọc chưa từng đến công trường này bao giờ. Viết xong anh mới nhận ra tay mình hơi run, không phải vì sợ, mà vì tức giận. Anh tức vì sự cố này, dù nguyên nhân là gì, đã suýt lấy đi một mạng người ngay trước mắt anh, ở đúng vị trí anh phụ trách. Dù là do phá hoại, do kim loại mỏi, hay do bất cứ thứ gì khác ngoài kia trong sương, anh cũng không cho phép nó xảy ra lần thứ hai trong im lặng.
Ngoài kia, tiếng máy phát điện chạy đều đều, ánh đèn vàng ở sân lán hắt qua khe cửa. Một ngày thi công nữa đã qua với một sự cố bị ém nhẹm, một đoạn xích nằm trên bạt, và một vết cắt quá ngọt so với mọi lời giải thích thông thường.
Anh trở mình, tự ra lệnh cho mình ngủ. Ngày mai còn một bảng tiến độ dài đang chờ, và anh vẫn là kỹ sư trưởng của công trường này, người không được phép mất ngủ vì những điều chưa chứng minh được, dù ngoài cửa sổ sương đã lại bắt đầu kéo về phía gò, trắng và lặng như một tấm màn ai đó đang từ từ buông xuống.