Vô Đầu Quỷ Ở Ải Chi Lăng - Chương 9: Hàng Cọc Dưới Lớp Đất Sạt
Ngày mùng mười, tai nạn đến vào ban ngày, giữa nắng, trước mắt tất cả mọi người. Khoảng mười giờ sáng, khi máy ủi đang san gạt ở chân Gò Cấm phía đông,…
Nội dung chương
Ngày mùng mười, tai nạn đến vào ban ngày, giữa nắng, trước mắt tất cả mọi người.
Khoảng mười giờ sáng, khi máy ủi đang san gạt ở chân Gò Cấm phía đông, toàn bộ vạt taluy vừa đào hôm trước bỗng trượt xuống trong một tiếng rầm trầm đục. Đất đá từ trên cao bốn mét đổ xuống như một dòng thác nâu, cuốn theo cỏ dại, đá ong và bụi mù, chôn lấp một đoạn đường công vụ và suýt vùi chiếc máy ủi nếu người lái không kịp lùi lại theo phản xạ. Hai công nhân đứng gần đó chạy thoát trong gang tấc, một người trượt ngã xây xát tay chân, phải đưa xuống trạm xá xã băng bó.
Thắng có mặt tại hiện trường chỉ sau vài phút. Việc đầu tiên của anh là điểm danh. Đủ người. Việc thứ hai là ra lệnh dừng toàn bộ thi công ở đoạn gò, kéo dây cảnh báo, cấm bất cứ ai lại gần vạt đất vừa sạt cho đến khi có đánh giá địa chất. Lần này không ai, kể cả Minh, phản đối lệnh dừng. Minh lên hiện trường, nhìn dòng đất sạt còn đang rỉ bụi, mặt cắt như dao, rồi lặng lẽ gật đầu khi Thắng thông báo sẽ mời đội địa chất của dự án xuống đo đạc ngay trong ngày.
Đội địa chất đến vào đầu giờ chiều, mang theo máy đo và thiết bị khoan tay. Họ làm việc rất bài bản: đo độ dốc taluy, lấy mẫu đất ở ba độ sâu, kiểm tra độ ẩm, đối chiếu với hồ sơ khoan thăm dò. Thắng đi theo họ từng bước, chờ đợi một kết luận có thể viết vào biên bản. Đến cuối buổi, kỹ sư địa chất trưởng, một người đàn ông trung niên cẩn thận, gọi Thắng ra riêng và nói với vẻ bối rối hiếm thấy ở những người làm nghề đo đạc.
- Số liệu của đoạn này ổn định, anh Thắng ạ. Đất chặt, độ ẩm bình thường, góc dốc trong giới hạn thiết kế. Theo tính toán của bọn em, vạt taluy này không có lý do gì để sạt vào hôm nay, nhất là giữa lúc trời khô và không có rung động lớn từ máy móc ở gần. Em sẽ viết kết luận là chưa xác định được nguyên nhân, đề nghị theo dõi thêm. Viết khác đi thì em không biết viết thế nào cho đúng chuyên môn.
Thắng cảm ơn, ký vào biên bản đo đạc, trong lòng nặng trĩu. Chưa xác định được nguyên nhân. Đó là cụm từ mà trong một tuần qua anh đã nghe dưới nhiều hình thức khác nhau: vết đứt không giống đứt mòn, âm thanh không rõ nguồn gốc, và bây giờ là một vạt đất tự trượt xuống giữa ban ngày nắng khô mà địa chất không giải thích nổi.
Khi đội địa chất thu dọn thiết bị chuẩn bị về, một công nhân trong tổ dọn dẹp hiện trường bỗng gọi to từ phía mép vạt đất sạt. Thắng và Bảo chạy lại. Ở rìa ngoài của khối đất vừa trượt xuống, nơi lớp đất bị xẻ đôi như một lát cắt, lộ ra một thứ không thuộc về công trường hiện đại.
Đó là một hàng cọc gỗ.
Những chiếc cọc đã mục gần hết, đen sẫm, đầu cọc vót nhọn còn giữ được hình dáng, cắm sâu vào lớp đất cũ theo một hàng thẳng tắp, khoảng cách giữa các cọc đều nhau một cách đáng kinh ngạc. Đếm nhanh có hơn mười chiếc cọc lộ ra trong lát cắt, và hàng cọc còn kéo dài vào trong lòng gò chưa sạt, mất hút trong đất tối. Nhìn vị trí và hướng của hàng cọc, Thắng lập tức nhận ra chúng không phải cọc tiêu, không phải hàng rào dân sinh, cũng không phải dấu tích của một công trình nào trong thời hiện đại. Chúng đứng theo hướng chắn ngang lối đi từ khe núi lên đỉnh gò, đúng tư thế của một hàng rào phòng thủ.
- Cọc này cũ lắm rồi anh ạ. Bảo nói, tay sờ nhẹ lên một đầu cọc rồi rụt lại ngay vì gỗ mục vỡ vụn dưới ngón tay. - Gỗ ngâm đất thế này, vài trăm năm may ra mới mục đến mức này.
Thắng đứng im rất lâu trước hàng cọc. Trong đầu anh, những mảnh ghép rời rạc của cả tuần qua bắt đầu tự động xếp lại gần nhau dù anh không muốn: mảnh gươm có chữ, xương vụn, lớp đất đen như tro, dấu vó ngựa theo đội hình, và bây giờ là hàng cọc chiến lũy lộ ra trong đất sạt. Mỗi thứ riêng lẻ đều có thể gạt đi bằng một câu giải thích. Nhưng chúng đang xuất hiện trên cùng một khoảnh đất, theo một thứ tự như có bàn tay nào sắp đặt, mỗi ngày một lớp sâu hơn.
Anh ra lệnh cho tổ dọn dẹp làm việc tránh xa khu vực hàng cọc, chụp ảnh toàn cảnh và chi tiết, ghi tọa độ vào sổ hiện trường. Lần này anh không hỏi ý kiến Minh trước. Anh biết nếu hỏi, câu trả lời sẽ lại là cho máy xúc dọn sạch đi để thông đường công vụ. Và lần này, anh không chắc mình còn nghe theo được nữa. Một hàng rào chiến lũy cổ nằm trong lòng gò không còn là chuyện tâm linh hay tin đồn. Nó là một di tích vật chất, sờ được, chụp được, và theo quy định, di tích xuất lộ trong quá trình thi công phải được báo cáo cho cơ quan văn hóa.
Tối hôm đó, Thắng ngồi viết báo cáo sự cố sạt taluy trong phòng điều hành. Anh viết đầy đủ: thời gian, vị trí, thiệt hại, kết luận chưa rõ nguyên nhân của đội địa chất, và ở phần cuối, anh thêm một đoạn riêng mô tả hàng cọc gỗ cổ xuất lộ trong lớp đất sạt, kèm đề xuất tạm dừng đào sâu ở khu vực đỉnh gò cho đến khi có ý kiến của cơ quan chuyên môn về di vật đã phát hiện từ ngày khởi công, bao gồm mảnh gươm khắc chữ đang lưu giữ tại công trường.
Anh đọc lại bản báo cáo hai lần. Đây là văn bản đầu tiên trong vụ việc này mà anh viết với tư cách một người không còn cố gạt bỏ những gì mình đã thấy. Anh không viết chữ ma nào trong báo cáo. Anh chỉ viết sự thật vật chất: gươm, xương, cọc gỗ, đất sạt vô cớ. Nhưng chính sự thật vật chất ấy, khi đặt trên giấy trắng mực đen, lại đáng sợ hơn mọi lời đồn.
Anh gửi báo cáo qua hệ thống văn bản của dự án vào lúc chín giờ tối, một bản cho Minh, một bản lưu hồ sơ đội. Rồi anh ra ngoài hiên, nhìn lên đoạn gò tối om. Hàng cọc cổ đang nằm im trong lòng đất sạt phía trên kia, sau mấy trăm năm im lặng, vừa thò mặt ra nhìn ánh nắng một buổi chiều rồi lại chìm vào bóng tối.
Đêm ấy, trước khi đi ngủ, anh ghé qua trạm xá xã cùng Bảo để thăm người công nhân bị ngã xây xát lúc sáng. Anh công nhân trẻ nằm trên giường bệnh, tay bó băng, thấy kỹ sư trưởng đến thì gượng ngồi dậy bảo mình không sao, vài hôm là lại ra công trường được. Nhưng lúc Thắng chuẩn bị về, cậu ta giữ tay áo anh lại, nói nhỏ một câu mà Thắng không ngờ tới.
- Lúc đất nó trượt xuống, em chạy mà em nghe rõ lắm anh ạ. Không phải tiếng đất đâu. Trong đống đất ấy có tiếng gì như tiếng trống, trầm một cái rồi tắt. Em nói ra sợ các anh cười em nhát.
Thắng vỗ nhẹ lên vai cậu ta, bảo cứ yên tâm nghỉ ngơi, đừng nghĩ ngợi. Anh không cười, cũng không xác nhận. Trên đường về lán trong đêm, anh ngồi ở ghế sau xe bán tải, nhìn những vệt đèn quét qua hàng cây bên đường, nghĩ mãi về tiếng trống mà người công nhân kia nói. Một người nữa nghe thấy âm thanh chiến trường, lần này là giữa ban ngày, giữa nắng, trong một khối đất đang trượt. Các hiện tượng đang đến gần hơn. Chúng không còn giữ khoảng cách của ban đêm và sương mù nữa.
Anh tự hỏi không biết mình còn được bao nhiêu ngày bình yên giả tạo nữa trước khi phải gọi tên mọi việc bằng đúng tên của nó, trước khi một người nào đó trong đội phải trả giá thật cho những lời cảnh báo mà tất cả đều đã nghe, đều đã thấy, nhưng chưa một ai đủ can đảm viết thẳng vào biên bản bằng thứ ngôn ngữ không thể chối cãi của một tai nạn đã xảy ra. Và anh cũng tự hỏi một điều khác, thực tế hơn và đau đầu hơn: nếu ngày mai Minh đọc báo cáo của anh và gạt phăng đi, bắt đội đào tiếp qua hàng cọc cổ, phá nốt những gì còn lại của chiến trường này, thì anh, với tư cách kỹ sư trưởng có chữ ký trong mọi biên bản, sẽ đứng ở đâu. Nghề nghiệp dạy anh tuân thủ quyết định của cấp quản lý dự án. Nhưng lương tâm nghề nghiệp, cái thứ đã khiến anh ghi lại dòng về vụ đứt xích, lại dạy anh một điều ngược lại: có những thứ một khi đã đào nát đi thì không bao giờ dựng lại được nữa, và người ký tên cho phép đào sẽ phải mang cái tên ấy theo suốt đời.
Về đến lán, anh không vào phòng ngay. Anh đứng ở sân, ngẩng lên nhìn trời. Đêm nay trời quang, sao dày, sương xuống muộn và mỏng. Đoạn gò hiện ra rõ ràng dưới ánh sao, đường nét đã thay đổi hẳn sau một tuần đào bóc, thấp hơn, trần trụi hơn, với vạt đất sạt mới như một vết rạch dài trên sườn đông. Anh có cảm giác như mình đang nhìn một người bị lột dần từng lớp áo mà vẫn phải đứng yên chịu đựng.
Thắng bỗng hiểu ra một điều đơn giản mà rùng mình: công trường của anh không đào vào một gò đất. Công trường của anh đang đào từng lớp một vào một chiến trường cũ, và chiến trường ấy vẫn còn nguyên hàng rào của nó.