Dưới Đáy Hố Ga - Chương 22: "Tấm Ảnh Làm Lão Rụng Rời"
Tối ngày 5, Trí quay lại chòi của lão Sáu. Lần này anh không đi tay không. Anh ghé chợ mua một hộp cơm sườn, một bịch canh chua cá, thêm một chai nước…
Nội dung chương
Tối ngày 5, Trí quay lại chòi của lão Sáu. Lần này anh không đi tay không. Anh ghé chợ mua một hộp cơm sườn, một bịch canh chua cá, thêm một chai nước ngọt và một gói thuốc lá. Người già sống một mình bên bờ kênh, bữa cơm nóng có lẽ còn quý hơn mọi lời ngon tiếng ngọt. Anh đã học được điều đó từ những năm tháng đi công trường, nơi tình người của dân lao động được đo bằng những thứ giản dị nhất.
Trời đã nhá nhem tối. Con kênh nước đen phẳng lặng như một tấm gương vỡ, phản chiếu ánh đèn vàng vọt từ những căn chòi hai bên bờ. Xa xa, tiếng máy bơm nước của ai đó vang lên đều đều, tiếng chó sủa văng vẳng từ xóm trong. Mùi hôi từ kênh bốc lên nồng nặc hơn ban ngày, quyện với mùi khói bếp than từ những căn chòi, tạo thành một thứ mùi đặc trưng của xóm nghèo ven kênh mà Trí đã quen thuộc từ những năm tháng đi công trường. Lão Sáu vẫn ngồi ở chỗ cũ, trước mặt là bếp than đã tàn, điếu thuốc rê cháy dở trên tay, mắt nhìn đăm đăm ra mặt nước đen như đang chờ đợi một người không bao giờ đến.
Thấy Trí bước vào sân với túi đồ ăn trên tay, ông già hơi sững, rồi hừ một tiếng. Nhưng Trí để ý thấy ánh mắt ông thoáng một chút ngạc nhiên, rồi một chút gì đó ấm áp rất nhanh vụt qua, như than hồng lóe lên trong đống tro tàn.
- Lại đến nữa hả? Tao đã nói không biết gì rồi mà.
- Dạ, con đến thăm bác thôi, không hỏi gì hết. Con mua cơm tối, bác cháu mình ăn chung cho vui. Một mình bác ăn cơm nguội hoài cũng buồn.
Trí đặt hộp cơm lên chiếc bàn nhựa thấp, mở ra, mùi sườn nướng thơm phức bay lên quyện với mùi canh chua cá nóng hổi. Bụng lão Sáu réo lên một tiếng rõ to trong bóng tối, ông già ho khan mấy tiếng để che giấu, mặt hơi đỏ lên vì ngượng, nhưng rồi cũng ngồi xuống. Hai người đàn ông, một già một trẻ, ngồi ăn cơm bên bờ kênh đen trong ánh đèn dầu leo lét. Không ai nói gì lúc đầu, chỉ có tiếng muỗng va vào hộp xốp và tiếng côn trùng rả rích từ bụi rậm ven kênh.
Ăn được nửa bữa, lão Sáu bỗng lên tiếng, giọng đã mềm đi nhiều, ánh mắt nhìn Trí cũng bớt gai góc hơn hẳn lúc chiều:
- Chú làm nghề thông cống, chắc cũng vất vả lắm hả? Nghề nào mà dính đến cứt đái, đến chỗ dơ bẩn thì cũng bạc bẽo.
- Dạ cũng tạm sống được bác. Nghề con tuy dơ nhưng thật thà, làm bao nhiêu hưởng bấy nhiêu, không lừa ai.
- Ừ, thật thà là tốt. Nghề tao hồi xưa cũng vậy, đào huyệt bốc mộ, người ta trả bao nhiêu thì lấy bấy nhiêu, không bao giờ vòi vĩnh. Người chết thì không nói dối được, chú à. Mình làm ẩu với người chết, đêm về ngủ không yên đâu.
Câu nói vô tình của ông già khiến Trí khựng đũa một nhịp. Anh nhìn lão Sáu, thấy ông đang nhìn xa xăm ra mặt kênh, ánh mắt đục ngầu của người già bỗng trong lại một cách lạ lùng.
Ăn xong, Trí dọn dẹp, rót trà, mời ông già điếu thuốc lá anh mua. Lão Sáu nhận lấy, ngắm nghía điếu thuốc như ngắm một món quà quý, rồi châm lửa, rít một hơi dài. Khói thuốc bay lên mù mịt trong ánh đèn dầu. Ông lim dim mắt, vẻ mặt giãn ra, lần đầu tiên từ khi Trí gặp ông, trông ông giống một ông già bình thường đang hưởng một buổi tối yên bình, chứ không phải một người đang gồng mình giữ một bí mật.
- Bác Sáu, con cho bác coi cái này một chút được không? Không phải hỏi chuyện nghĩa trang, chỉ là coi một tấm ảnh thôi.
Lão Sáu nhíu mày, nhưng rồi cũng ghé mắt nhìn vào màn hình. Trên màn hình là tấm ảnh macro chiếc lắc bạc, hoa văn chuông gió khắc tay hiện rõ dưới ánh đèn flash.
Tay lão Sáu run lên bần bật. Điếu thuốc đang cháy dở rơi khỏi miệng ông, rớt xuống nền đất, tàn lửa văng tung tóe, một đốm lửa nhỏ bén vào chiếc lá khô xèo xèo. Ông không buồn nhặt, mắt dán chặt vào màn hình điện thoại, miệng há hốc, hơi thở dồn dập như người vừa chạy một quãng đường dài. Trí thấy rõ bàn tay chai sần của ông già đang run đến mức chiếc điện thoại trong tay anh cũng rung theo, hình ảnh chiếc lắc bạc trên màn hình nhòe đi vì rung.
- Bác... bác Sáu? Bác có sao không? Bác nhận ra nó phải không?
Lão Sáu không trả lời ngay. Ông chộp lấy chiếc điện thoại từ tay Trí bằng cả hai tay, như sợ nó rơi mất, đưa sát vào mắt, nhìn chằm chằm tấm ảnh như muốn chui cả người vào trong màn hình. Dưới ánh đèn dầu, Trí thấy mắt ông ngấn nước, những giọt nước mắt của một ông già gần bảy mươi tuổi lăn dài trên gò má nhăn nheo. Môi ông mấp máy, giọng khàn đặc vỡ ra từng tiếng, từng tiếng một như bật ra từ lồng ngực:
- Cái... cái lắc này... của con bé... sao... sao lại ở trong tay chú? Mười lăm năm rồi... tao tưởng nó mất rồi... tao tưởng nó nằm yên dưới bê tông rồi...
Ông ngẩng lên nhìn Trí, và trong ánh mắt ông lúc này, Trí thấy một đứa trẻ đang khóc. Không phải ông già sáu mươi tám tuổi, mà là một người đàn ông trẻ hơn mười lăm tuổi, đang quỳ bên một ngôi mộ đất bị máy ủi cán qua, bất lực nhìn xương trắng văng tung tóe mà không làm gì được.
- Bác bình tĩnh, bác ngồi xuống đã. Uống ngụm trà đi bác.
Trí đỡ ông ngồi xuống ghế, rót trà đưa tận tay bằng cả hai tay như cách người ta đưa cho bậc cha chú. Lão Sáu uống một ngụm, ho sặc sụa, nước trà văng ra ngoài. Ông trả điện thoại lại cho Trí, cúi gằm mặt xuống, hai bàn tay to bè ôm lấy đầu, những ngón tay cong queo bấu chặt vào mái tóc bạc. Ông ngồi như vậy một lúc lâu, vai run lên từng cơn. Trí ngồi im bên cạnh, không dám thở mạnh, không dám nói một lời. Anh biết mình đang đứng trước ngưỡng cửa của sự thật, chỉ cần một câu nói sai, một cử động vội vàng, là cánh cửa sẽ đóng sầm lại mãi mãi.
- Mười lăm năm... mười lăm năm rồi tao không thấy nó. Tao tưởng nó đã nằm yên dưới bê tông rồi. Sao nó lại trồi lên được...
Trí ngồi im, không dám thở mạnh. Anh biết mình đang đứng trước ngưỡng cửa của sự thật, chỉ cần một câu nói sai là cánh cửa sẽ đóng sầm lại. Anh chọn cách nói dối nửa vời, vừa đủ thật để tạo niềm tin, vừa đủ mơ hồ để không lộ hết bài:
- Con vớt được nó trong đường ống nhà một gia chủ, bác à. Nhà người ta ở trên nền đất nghĩa trang cũ. Con làm nghề thông cống, vớt được đồ lạ thì phải tìm hiểu nguồn gốc, đó là trách nhiệm nghề nghiệp. Con không biết nó dính đến chuyện gì, nhưng con thấy bác nhận ra nó, nên con mới dám hỏi.
Lão Sáu ngẩng lên, nhìn Trí rất lâu. Ánh đèn dầu leo lét hắt lên khuôn mặt nhăn nheo của ông, những nếp nhăn sâu hoắm như những rãnh đất khô nứt nẻ sau mùa hạn. Ông nhìn anh như đang cân đo đong đếm, như đang quyết định xem có nên đặt cược một bí mật đã giữ mười lăm năm vào tay một thằng thợ cống lạ mặt hay không. Mười lăm năm, ông đã giữ bí mật này lâu hơn cả thời gian nhiều người giữ một lời hứa hôn nhân. Nó đã trở thành một phần máu thịt của ông, cắt nó ra cũng đau như cắt da cắt thịt.
- Chú... chú thề với tao, chuyện tao kể ra đây, chú không nói là tao kể. Tao còn phải sống ở cái đất này. Mấy thằng thầu hồi đó giờ đã thành ông lớn bà lớn hết rồi, chúng nó mà biết tao hé răng, cái mạng già này của tao không biết sẽ trôi về đâu trên con kênh này.
Trí đặt tay lên ngực, nhìn thẳng vào mắt ông già, giọng chắc nịch từng chữ:
- Con thề với bác. Con mà hé ra một chữ là bác kể, con bỏ nghề luôn, con thề trên cái nghề nuôi sống con mười năm nay. Bác tin con đi.
Lão Sáu gật đầu, chậm rãi nhặt điếu thuốc rơi dưới đất lên, phủi bụi, châm lại. Ông rít một hơi thật dài, nhả khói lên trời đêm đầy sao mờ. Khói thuốc quyện với sương đêm bay lên, tan dần vào bóng tối. Rồi ông bắt đầu nói, giọng trầm như vọng lên từ đáy giếng sâu:
- Cái lắc đó... là của con bé trong ngôi mộ đất ở rìa bãi tha ma. Mộ của hai mẹ con nó. Tao là người đắp nắm đất cuối cùng lên mộ nó mười lăm năm trước. Và tao cũng là người đứng nhìn cái mộ đó bị ủi bẹp.
Trí cảm thấy máu trong người mình như đông lại. Anh siết chặt chiếc điện thoại trong tay, màn hình đã tắt ngúm, phản chiếu khuôn mặt căng thẳng của chính anh. Ngoài kênh, một cơn gió đêm thổi qua, mặt nước đen gợn sóng, mùi hôi thối bốc lên nồng nặc. Anh muốn hỏi tiếp, muốn biết ai đã ra lệnh ủi mộ, muốn biết chuyện gì xảy ra sau đó, nhưng nhìn bờ vai run rẩy của ông già, anh biết đêm nay chỉ nên dừng ở đây. Sự thật như một vết thương mưng mủ, phải rạch từng chút một, không thể xé toạc trong một đêm.
Một tấm ảnh chụp vội bằng điện thoại vừa mở được cánh cửa mà mười lăm năm tiền bạc và đe dọa không mở nổi.