Dưới Đáy Hố Ga - Chương 26: "Đối Chiếu Tọa Độ"
Sáng ngày 6, Trí quay lại chòi của lão Sáu từ sớm, khi trời còn mờ sương và con kênh nước đen phẳng lặng như tờ. Anh mang theo xấp bản vẽ hoàn công…
Nội dung chương
Sáng ngày 6, Trí quay lại chòi của lão Sáu từ sớm, khi trời còn mờ sương và con kênh nước đen phẳng lặng như tờ. Anh mang theo xấp bản vẽ hoàn công photocopy cuộn tròn trong ống nhựa, cùng với thước tỷ lệ, bút chì, bút đỏ và cuốn sổ tay. Lão Sáu đã dậy từ lúc nào, đang ngồi nhóm bếp than nấu nước, thấy Trí lỉnh kỉnh đồ nghề thì gật đầu chào, không nói gì. Hai người đàn ông đều hiểu hôm nay là một ngày quan trọng, quan trọng đến mức không cần nói nhiều.
Trí trải tờ bản vẽ mặt bằng tổng thể tuyến cống hộp ra chiếc bàn nhựa thấp. Tờ giấy A0 photocopy phủ kín mặt bàn. Các đường nét kỹ thuật hiện lên chi chít: đường tim cống nét đậm, các hố ga ký hiệu hình tròn đánh số, đường kênh nét đứt, các công trình lân cận vẽ bằng nét mảnh. Anh đặt lên bốn góc bàn bốn hòn đá để gió từ kênh thổi qua không làm bay giấy, rồi chỉ vào tuyến cống.
- Bác Sáu, đây là bản vẽ hoàn công tuyến cống hộp, tức là bản vẽ ghi lại những gì người ta thực sự đã thi công xong, có chữ ký nghiệm thu, không phải bản vẽ dự định ban đầu. Trên này, các hố ga được đánh số từ H-01 đến H-12, mỗi hố cách nhau khoảng năm mươi mét. Bác nhìn giúp con, hồi xưa ngôi mộ đất hai mẹ con nằm ở khoảng nào trên tuyến này?
Lão Sáu nheo mắt nhìn bản vẽ một lúc lâu. Ông không biết đọc bản vẽ kỹ thuật, những đường nét, ký hiệu, con số với ông chỉ là những hình vẽ ngoằn ngoèo khó hiểu, như chữ của người ngoài hành tinh. Nhưng ông biết đất, ông biết kênh, ông biết từng gốc cây, từng bờ đất, từng vũng nước của khu này như lòng bàn tay mình. Mười lăm năm sống bên bờ kênh, mỗi ngày nhìn ra bãi đất cũ, ký ức về nơi đó đã khắc sâu vào ông hơn bất kỳ bản vẽ nào.
- Chú chỉ cho tao cái kênh này trên giấy đi. Cái kênh trước mặt mình nè.
Trí chỉ vào đường nét đứt thể hiện con kênh trên bản vẽ. Lão Sáu gật đầu, tay run run di chuyển trên mặt giấy:
- Kênh đây... rìa bãi tha ma hồi xưa nằm ở đây, phía bên này kênh. Ngôi mộ đất nằm ở rìa bãi, gần bờ kênh, cách mép nước chừng hai chục bước chân. Hồi đó có một cây me to ở gần đó, gốc me to bằng vòng tay ôm của hai người, là mốc cho cả xóm. Trẻ con hay ra gốc me chơi, người lớn thì hẹn nhau ở đó khi có việc. Mộ nằm chếch về phía tây gốc me, chừng mười bước. Tao nhớ rõ vì hôm đắp mộ, tao ngồi nghỉ dưới gốc me đó, nhìn ra mộ mà khóc.
Trí lấy bút chì đánh dấu những điểm mốc lão Sáu vừa chỉ: vị trí kênh, gốc me, rìa bãi tha ma. Rồi anh lấy thước tỷ lệ, đo đạc cẩn thận, quy đổi khoảng cách từ lời kể của ông ra tỷ lệ bản vẽ một phần hai ngàn. Hai chục bước chân, mỗi bước chừng bảy mươi phân, tức là khoảng mười bốn mét từ mép kênh. Mười bước từ gốc me, tức là bảy mét về phía tây. Anh còn đối chiếu với vị trí các hố ga lân cận để loại trừ sai số, dùng phương pháp giao hội từ hai điểm mốc độc lập: khoảng cách từ kênh và khoảng cách từ gốc me. Hai đường tròn giao nhau tại một điểm duy nhất.
- Bác cầm bút vẽ lại giúp con, vẽ theo trí nhớ của bác, không cần chính xác từng ly, cứ vẽ đại khái vị trí. Bác cứ tưởng tượng mình đang đứng ở gốc me hồi xưa, nhìn về phía mộ.
Lão Sáu cầm cây bút chì bằng bàn tay run rẩy, nín thở, vẽ một vòng tròn nguệch ngoạc lên bản vẽ, ngay phía tây vị trí gốc me mà Trí đã đánh dấu. Vòng tròn không tròn, méo mó, nét chì đứt quãng vì tay run, nhưng vị trí thì rõ ràng không thể nhầm lẫn. Ông còn ghi thêm mấy nét gạch chéo xung quanh để đánh dấu, miệng lẩm bẩm như khấn:
- Đây, mộ đất nằm đây. Tao đắp nắm đất cuối cùng cho nó ở đây. Hôm đó trời mưa, đất nhão, tao đắp đi đắp lại mấy lần. Không sai được, không bao giờ sai được.
Trí nín thở. Anh nhìn vòng tròn nguệch ngoạc của lão Sáu, rồi nhìn ký hiệu hố ga H-07 trên bản vẽ, hình tròn nhỏ với chữ H-07 bên cạnh. Vòng tròn chì của ông già bao trọn lấy ký hiệu H-07, như một cái ôm. Không lệch sang H-06, không lệch sang H-08, mà trúng ngay H-07, ngay tim hố ga.
Tay Trí run lên. Anh lấy thước đo lại khoảng cách từ tâm vòng tròn đến tim H-07 trên bản vẽ, đo ba lần để chắc chắn. Sai số chưa đến hai milimét trên giấy, quy ra thực tế ở tỷ lệ một phần hai ngàn là chưa đến nửa mét. Với một người vẽ bằng trí nhớ sau mười lăm năm, bằng bàn tay run rẩy của tuổi già, độ chính xác này là không tưởng. Trừ khi ông thực sự nhớ, nhớ như in vào máu thịt, nhớ đến mức không thể quên dù muốn quên.
- Bác Sáu... Trí ngẩng lên, giọng khàn đi. Bác có biết là vị trí bác vừa vẽ trúng ngay tim hố ga H-07 không? Sai số chưa đến nửa mét.
Lão Sáu nhìn anh, ánh mắt bình thản đến lạ lùng:
- Tao đã nói rồi, tao nhớ vị trí ngôi mộ như nhớ mặt con tao. Mười lăm năm nay, đêm nào tao cũng thấy nó. Cái nắm đất đó, cái máy ủi đó, đống xương trắng đó. Muốn quên cũng không quên được.
Hai người đàn ông ngồi im lặng bên bàn bản vẽ. Gió từ kênh thổi qua, làm mép tờ giấy phấp phới dù đã có đá chặn, tiếng giấy lật phành phạch như tiếng vỗ tay của một khán giả vô hình. Trí lấy điện thoại chụp lại tờ bản vẽ với vòng tròn chì của lão Sáu, chụp mấy tấm từ nhiều góc độ, đảm bảo thấy rõ cả ký hiệu H-07 lẫn vòng tròn tay. Rồi anh lấy bút đỏ, khoanh thêm một vòng tròn nữa quanh H-07, đè lên vòng tròn chì của lão Sáu. Hai vòng tròn, một chì một đỏ, một của ký ức mười lăm năm, một của kỹ thuật hiện đại, chồng khít lên nhau như một con mắt đang mở to nhìn anh.
Anh ngồi thẳng dậy, nhìn lão Sáu, giọng anh trở lại vẻ chắc nịch của người kỹ sư, nhưng trong đáy mắt đã có thêm một nét khác, một sự quyết tâm lạnh lùng:
- Bác Sáu, con nói thiệt. Lời kể của bác và bản vẽ hoàn công, hai nguồn hoàn toàn độc lập, vừa trùng khớp tại đúng một tọa độ: tim hố ga H-07, ngay dưới nền nhà vệ sinh tầng một nhà ông Hoàng Hải. Sai số chưa đến nửa mét. Nhưng con vẫn chưa tin hoàn toàn, bác đừng buồn. Nếu bác nói đúng, con sẽ đo được một khoảng trống bất thường dưới nền nhà đó, con sẽ tìm được dấu vết của lớp bê tông đổ dày gấp đôi. Không có số liệu đo đạc thực tế, con không tin ai hết, kể cả bác, kể cả chính con. Đó là nguyên tắc của con.
Lão Sáu gật đầu, không phật ý chút nào. Ông hiểu cái tính của dân kỹ thuật, phải thấy tận mắt, đo tận tay, sờ tận nơi mới tin. Ông rót thêm trà cho cả hai, giọng trầm xuống:
- Ừ, chú cứ đi đo đi. Nhưng chú nghe tao dặn một câu. Cái hố ga đó... nó không phải hố ga bình thường đâu. Mười lăm năm nay, tao đi qua đoạn đường đó là tao tránh, không dám nhìn xuống mấy cái nắp cống. Đêm nào tao cũng nghe tiếng gì đó ọc ọc dưới đất, như ai đang thở. Tao sợ, chú à. Già rồi mà vẫn sợ. Chú còn trẻ, chú cẩn thận, đừng để cái tò mò nó hại cái mạng.
Trí thu dọn bản vẽ, cuộn lại cẩn thận cho vào ống nhựa. Trước khi ra về, anh quay lại hỏi một câu cuối, câu hỏi mà người kỹ sư trong anh không thể không hỏi:
- Bác Sáu, hồi xưa lúc đổ bê tông chôn mộ xuống đáy hố ga, bác có thấy người ta làm gì khác thường không? Ví dụ như đổ dày hơn bình thường, hay có ai làm lễ gì không?
Lão Sáu lắc đầu, ánh mắt xa xăm:
- Không có lễ gì hết, không một nén nhang, không một lời khấn. Chỉ có bê tông, rất nhiều bê tông, đổ suốt cả buổi chiều. Tao nghe mấy thằng công nhân bảo đoạn đó đổ bê tông dày gấp đôi thiết kế, vì "nền đất yếu". Nền đất yếu cái con khỉ. Là vì dưới đó có xương người ta, phải đổ dày để bịt kín cho chắc, để không ai bao giờ đào lên được nữa.
Trí ghi nhận chi tiết này vào sổ tay, gạch dưới hai lần. Bê tông đổ dày gấp đôi. Đó chính là dấu vết vật lý mà anh có thể tìm kiếm, có thể đo đạc. Một lớp bê tông dày bất thường dưới đáy hố ga H-07 sẽ là bằng chứng thép, bằng chứng mà không lời kể nào thay thế được.
Anh nổ máy ra về. Trong đầu anh, một kế hoạch đang hình thành từng bước rõ ràng. Anh không được đục sàn nhà ông Hải, nhưng anh có thể tiếp cận hố ga từ phía vỉa hè, từ những nắp hố ga công cộng trên tuyến cống. H-06 nằm ngay trước H-07 theo hướng dòng chảy. Nếu anh xuống được H-06, anh sẽ thăm dò được hướng tuyến ống đổ về H-07, sẽ đo được những con số đầu tiên. Và những con số sẽ nói lên sự thật.
Lời kể của một ông già và nét vẽ của một kỹ sư vừa chạm vào nhau tại đúng một tọa độ, và tọa độ ấy đang nằm dưới chân gia đình ông Hải.