DUYÊN ÂM BÊN HỒ TÂY - Chương 16: Tìm thầy
Ngày hai mươi tháng chín lẽ ra là ngày dạm ngõ. Sáng hôm ấy, nhà cổ trong ngõ ven đường Thụy Khuê không có tráp lễ, không có họ hàng áo dài, cũng không…
Nội dung chương
Ngày hai mươi tháng chín lẽ ra là ngày dạm ngõ.
Sáng hôm ấy, nhà cổ trong ngõ ven đường Thụy Khuê không có tráp lễ, không có họ hàng áo dài, cũng không có tiếng cười nói như bà Lan từng hình dung suốt hai tháng. Mấy hộp quà chuẩn bị sẵn đã được mẹ cô lặng lẽ mang trả lại cửa hàng. Bộ ấm trà mới mua để tiếp nhà trai vẫn nằm nguyên trong hộp giấy ở góc gian giữa. Bà Lan đi ra đi vào, tay chạm vào thứ này một chút, thứ kia một chút, như thể chỉ cần nhà cửa đủ bận rộn thì cái ngày đáng lẽ phải vui sẽ tự trôi qua như một ngày thường.
Thư ngồi ở bàn học trên tầng hai, mở sổ tay ra trang có bảng đối chiếu ba cột. Dòng thứ ba cô đã ghi xong từ tối mười bảy: tai nạn ngày mười bảy tháng chín, trước mốc dạm ngõ ba ngày. Bên dưới là dòng chữ cô gạch chân hai lần: không phải trùng hợp. Ba ngày nay, dòng chữ ấy không cho cô nhẹ nhõm được một phút nào.
Hàng xóm và họ hàng thì vẫn nói những câu họ vẫn nói. Người bảo nhà này nặng đất, người bảo Thư nặng vía, hay khắc chồng chưa cưới, ba lần gãy gánh sát ngày vui. Bà Lan nghe được, về nhà đóng cửa khóc một trận, rồi lại tự lau nước mắt, nói với con gái rằng miệng đời là thế, qua dạo này rồi sẽ yên. Thư không cãi. Cô chỉ thấy ở cổ tay trái mình trống trơn. Sợi chỉ đỏ bà ngoại buộc cho cô từ năm mười tám tuổi đã đứt trong đêm Khải gặp nạn, chỉ còn hai đầu sợi xơ tưa cô vẫn giữ trong ngăn kéo. Mười năm đeo một sợi chỉ, đến lúc nó biến mất cô mới thấy tay mình nhẹ đi một cách khó chịu, như mất một thứ gì vẫn âm thầm giữ mình lại.
Gần trưa, nhà Khải cho người tới.
Đó là một người em họ của hắn, trẻ hơn Thư vài tuổi, nói năng nhỏ nhẹ và có phần lúng túng. Anh ta tới để lấy mấy món đồ cá nhân Khải từng để lại nhà cô: một chiếc áo khoác, cuốn sổ tay bìa đen và đôi giày thể thao để ở hiên. Xong việc, anh ta lại xách từ ngoài xe vào một chiếc túi da màu nâu sẫm, đặt lên bàn ở gian giữa.
- Chị Thư, cái này là của anh Khải. Hôm anh ấy nhập viện, bệnh viện bàn giao lại toàn bộ đồ đạc trong xe cho gia đình em, trong đó có túi này. Nhà em nghĩ giấy tờ trong đó liên quan tới chuyện hai nhà sắp làm lễ nên mang sang trả chị giữ. Anh Khải bó bột, chưa tự lo được, có gì chị cứ cất hộ.
Thư nhìn chiếc túi da và nhận ra nó ngay. Đó chính là chiếc túi Khải từng mang tới nhà cô hồi đầu tháng, nói là giấy tờ để cô giữ hộ cho chắc, rồi chính cô đã cất đi mà chưa một lần mở ra xem. Sau đó hắn mang theo nó trong mấy lần qua lại bàn chuyện lễ, và đến đêm gặp nạn, nó vẫn ở trên xe hắn. Khóa túi bằng đồng đã xỉn, quai xách mòn một vệt sáng. Nhìn nó, cô lại nhớ buổi chiều mười sáu, buổi chiều Khải đứng ngay trong gian nhà này thúc cô ký trước vào bộ giấy ủy quyền đất, giọng hắn gắt lên khi cô từ chối. Cơn giận cũ còn chưa nguôi hẳn, nhưng mệt mỏi thì nhiều hơn.
- Tay anh ấy thế nào rồi?
- Gãy tay phải, phải bó bột một thời gian chị ạ. Chấn động thì đỡ rồi. Chuyện xui rủi chẳng ai muốn.
Người em họ nói xong thì xin phép về. Bà Lan tiễn khách ra ngõ, quay vào nhìn chiếc túi da trên bàn rất lâu mà không nói gì. Thư xách túi lên tầng hai, mở tủ sách của mình, đặt nó vào ngăn dưới cùng, cạnh mấy cuốn sổ ghi chép luận án. Cô đứng trước tủ một lúc, tay đã chạm vào khóa túi rồi lại rút về. Trong đầu cô lúc này chỉ toàn một câu hỏi khác, lớn hơn mọi giấy tờ: rốt cuộc thì người đã theo cô suốt năm năm nay là ai.
Buổi chiều, Hằng tới.
Cô bạn thân mang theo một túi quýt, ngồi ở hiên nhìn ra hồ, nghe Thư kể lại mấy ngày qua bằng giọng đều đều như kể chuyện của người khác. Nghe đến đoạn họ hàng xì xào và đoạn bà Lan khóc, Hằng thở dài.
- Tao nói thật, mày đừng để bà tự ý làm gì bây giờ. Đang rối thế này, ai giới thiệu thầy nào bà cũng gật, lễ nào bà cũng làm, tiền mất mà chưa chắc đã trúng bệnh.
- Tao biết. Nhưng mày bảo tao làm gì? Tao cũng có hiểu gì đâu. Năm năm trời, tao chỉ biết sợ và biết né. Đến hôm nay tao mới chịu nhận là nó có thật, còn nó là cái gì thì tao chịu.
- Thì tìm hiểu. Mày là dân nghiên cứu, tra sách tra vở là nghề của mày. Tìm hiểu cho rõ nó là hiện tượng gì, người ta xử lý ra sao, rồi hãy quyết có làm lễ hay không. Chứ cứ để mẹ mày nghe mỗi người một phách, sớm muộn cũng có ngày rước phải thầy rởm về nhà.
Thư im lặng. Lời Hằng nói trúng vào chỗ cô vẫn né: suốt năm năm, cô đối xử với chuyện này như một cái dớp cần chờ nó tự qua, chứ chưa một lần coi nó như một vấn đề cần tìm lời giải. Cô gật đầu, chậm rãi.
- Ừ. Để tao bắt đầu từ thư viện trường. Ít ra tra cứu là việc tao làm được.
Hai ngày sau, cứ hết giờ dạy là Thư ở lại thư viện.
Cô tìm trong mục sách nghiên cứu văn hóa dân gian, tín ngưỡng thờ cúng và phong tục cưới hỏi của người Việt. Ban đầu cô không biết phải tra bằng từ khóa nào. Cô lật qua những trang viết về vía, về bóng đè, về những mối hôn sự bị cho là không hợp tuổi. Rồi trong một cuốn sách viết về tín ngưỡng dân gian vùng đồng bằng Bắc Bộ, cô gặp hai chữ ấy lần đầu tiên: duyên âm.
Trang sách viết khô khan như mọi công trình nghiên cứu, nhưng từng dòng như viết riêng cho cô. Người bị duyên âm theo thường là người từng có thề hẹn sâu nặng với người đã khuất ở một kiếp khác. Biểu hiện thường gặp là cơ thể hay lạnh ở vai gáy không rõ nguyên nhân, đêm ngủ hay bị bóng đè, mơ thấy cùng một người lạ lặp đi lặp lại, và đường tình duyên lận đận một cách có quy luật. Cứ gần tới ngày cưới hỏi là xảy ra trắc trở, khi thì người kia ốm, khi thì gặp tai nạn, khi thì hai bên cãi vã vô cớ rồi tự tan. Tác giả còn chua thêm rằng người trong cuộc thường bị gán cho tiếng nặng vía, trong khi theo quan niệm dân gian, chính họ cũng là người bị mối duyên cũ giữ lại, không tự quyết được đời mình.
Thư đọc đi đọc lại đoạn ấy ba lần. Tay cô run nhẹ khi ghi chép vào sổ. Lạnh vai gáy. Bóng đè. Giấc mơ người lính. Hôn sự lận đận sát ngày định. Từng mục một, không thiếu mục nào. Cô ngồi trong phòng đọc vắng người, nghe rõ tiếng điều hòa chạy trên trần. Lần đầu tiên cô thấy sợ theo một cách rất khác: không phải sợ một thứ vô hình mơ hồ nữa, mà sợ một sự thật có tên gọi, có mô tả, có cả những người trước cô đã từng trải qua y hệt.
Cô chép lại cẩn thận mấy trang tài liệu, ghi cả những cách xử lý mà sách nhắc tới. Sách viết rằng dân gian có nhiều cách, từ lễ đuổi, bùa trấn cho tới lễ cắt duyên, nhưng cũng dặn rằng duyên âm do thề hẹn mà thành thì không phải thứ muốn đuổi là đuổi được, làm sai cách có khi còn khiến người bị theo khổ hơn. Dòng ấy cô gạch chân, nhưng gạch xong cô lại không biết phải hiểu nó tới đâu. Sách vở chỉ nói được đến thế.
Tối hôm đó, bà Lan gọi cô xuống gian giữa.
Bà ngồi bên bàn thờ gia tiên, trước mặt là một cuốn sổ nhỏ ghi chi chít số điện thoại và tên người. Giọng bà rành rọt như đã quyết xong từ lâu.
- Mẹ nhờ được người rồi. Có ông thầy ở Sóc Sơn, người quen của bác mày giới thiệu, nghe nói cao tay lắm. Cuối tuần này ông ấy về nhà mình làm lễ đuổi vong. Làm một lần cho dứt điểm, để đời mày được yên, chứ cứ thế này thì còn ai dám tới với mày nữa.
Thư đứng lặng một lúc lâu.
- Mẹ, con vừa tra cứu mấy ngày nay. Chuyện này người ta gọi là duyên âm, không đơn giản là có vong linh tinh bám theo đâu mẹ. Con chưa hiểu rõ nó là gì, chưa biết người theo con là ai, mà đã làm lễ đuổi, nhỡ không đúng cách thì sao?
- Không đúng cách thì thầy người ta chịu trách nhiệm. Mày cứ để mẹ lo. Mày học cao, sách vở nhiều, nhưng có những việc sách không dạy được đâu con.
Cô muốn nói thêm, nhưng nhìn thấy quầng mắt thâm của mẹ, nhìn cuốn sổ ghi đầy tên thầy này thầy nọ mà bà đã lặn lội hỏi han suốt mấy ngày, lời phản đối của cô yếu dần đi. Bà Lan không ác ý. Bà chỉ là một người mẹ đã mất chồng, một mình giữ nhà giữ mẹ già, sốt ruột nhìn con gái ba lần gãy gánh trước ngày vui và bị cả họ xì xào, nên bà bám vào bất cứ cách nào nghe có vẻ dứt điểm. Thư hiểu điều đó, nên cô không cãi to. Cô chỉ nói khẽ rằng để cô suy nghĩ thêm, rồi lên phòng.
Ngồi một mình trong phòng ngủ, cô nhìn ra cửa sổ về phía mặt hồ tối đen. Trong đầu cô lại hiện lên người đàn ông mặc quân phục trong những giấc mơ, ngồi bên mép giường, bàn tay lạnh đặt nhẹ lên tóc cô. Suốt năm năm, người ấy chưa từng làm cô đau theo cách một thứ tà ma vẫn được mô tả trong sách: không dọa nạt, không quấy phá người thân, chỉ lặng lẽ xuất hiện và lặng lẽ khiến mọi cuộc hôn sự của cô đổ vỡ sát ngày. Cô chưa biết ơn, cũng chưa hết sợ. Nhưng ý nghĩ để một ông thầy xa lạ về nhà đọc chú, dán bùa và xua đuổi người ấy ra khỏi đời mình như đuổi một thứ bẩn thỉu bỗng làm cô khó chịu một cách lạ lùng. Như thể chính cô cũng đang tiếp tay làm một việc tàn nhẫn mà mình chưa hiểu hết.
Đêm đó, trước khi đi ngủ, Thư mở tủ sách lấy cuốn tài liệu photo ra đọc lại. Ánh mắt cô dừng ở ngăn dưới cùng, nơi chiếc túi hồ sơ da của Khải nằm im, khóa đồng xỉn màu lấp loáng dưới ánh đèn bàn. Cô mở cánh tủ, đưa tay chạm vào quai túi. Chỉ cần kéo khóa ra là cô sẽ biết bên trong có gì, biết thêm một chút về người đàn ông suýt thành chồng mình, về bộ giấy ủy quyền hắn từng thúc cô ký.
Nhưng rồi cô lại rút tay về và đóng tủ lại.
- Để sau đã, cô tự nhủ. Xong chuyện vong này đã.
Cô nói câu ấy rất khẽ, rồi tắt đèn. Trong bóng tối, vai gáy cô vẫn lạnh như mọi đêm, nhưng cô nằm yên nghe tiếng hồ vỗ rất xa ngoài cửa sổ, chờ một ngày cuối tuần mà trong lòng cô đã không hề mong tới.